Mbalmayo
Mbalmayo | |
|---|---|
Katedral ng Mbalmayo | |
| Mga koordinado: 3°31′N 11°30′E / 3.517°N 11.500°E | |
| Bansa | |
| Lalawigan | Sentrong Lalawigan |
| Taas | 335 m (1,099 tal) |
| Populasyon (2012) | |
| • Kabuuan | 60,091 |
Ang Mbalmayo ay isang bayan sa Central Region ng Cameroon. Ang bayan ay may 60,091 na naninirahan noong 2012.[1] Ito ang kabisera ng Nyong-et-So'o Division. Matatagpuan ito sa pampang ng ilog Nyong sa pagitan ng Ebolowa at Yaoundé. Ito ay isang sentro ng agrikultura.
Istorya
[baguhin | baguhin ang wikitext]Ang Mbalmayo ay itinatag noong 1910, sa ilalim ng pamamahala ng Aleman ng noo'y Kamerun, ni Mbala Meyo, isang naunang pinuno ng bayan. Gaya ng kaugalian bago ang kolonyalismo, ang bayan ay ipinangalan sa pinuno.
Pinamunuan ng mga Aleman ang bayan at ginamit ang ilog Nyong upang maghatid ng troso na isang pangunahing pinagkukunan ng kita. Sa bahagi ng Cameroon ginawa ng Liga ng mga Bansa ang isang protektorado ng Pransya.
Ekonomiya
[baguhin | baguhin ang wikitext]
Ang Mbalmayo ay isang bayan ng industriya na humigit-kumulang 41 km mula sa Yaoundé, ang Kabisera ng Cameroon. Ang Mbalmayo ay matatagpuan sa Gitnang Rehiyon ng Cameroon. Ito ay matatagpuan sa tabi ng Ilog Nyong, timog ng Yaoundé. Dahil ito ay malalim na nakaugat sa siksik na sona ng kagubatan sa ekwador na umaabot sa Timog, ang likas na katangiang pisikal ng kapaligiran nito ay ginagawa itong estratehikong matipid na lokasyon. Ang mga pangunahing gawaing pang-ekonomiya ay ang kagubatan at agrikultura. Mayroong pabrika ng plywood na pinapagana ng kuryente mula sa Edea Hydroelectric Power Station. Ito ay isang malaking sentro ng komersyo.

Isa rin itong sentro ng komersyo dahil sa lokasyon nito sa sangandaan ng tatlong ruta ng transportasyon: ito ay nasa pangunahing kalsada patimog mula Yaoundé; ito ang dulo ng riles ng Camrail mula Douala; at nagsisilbing daungan ng ilog sa Ilog Nyong, na maaaring lakaran ayon sa panahon sa loob ng 249 kilometro (155 mi) mula Mbalmayo patungong silangan hanggang Abong Mbang.[2] Upang mapabuti at mapataas ang mga gawaing pang-ekonomiya nito, ang Pamahalaan ng Cameroon noong 1989, sa pamamagitan ng pakikipagtulungan sa African Development Bank, ay nakapagtayo ng 101 km na kalsada na nag-uugnay sa Mbalmayo sa Ebolowa, ang kabisera ng Timog Lalawigan.[3] Sa mga gawaing pang-ekonomiya nito, ang paggalugad ng troso ay isang pangunahing pinagkukunan ng kita para sa Mbalmayo at Cameroon sa pangkalahatan. Nariyan ang reserbang kagubatan ng Mbalmayo na isa sa pinakamatandang reserbang kagubatan ng Cameroon. Kabilang sa iba pang mga pananim na pangkalakal ang langis ng palma, langis ng palma, kape at kakaw.
Pulitika
[baguhin | baguhin ang wikitext]Ang Cameroon ay dating nahahati sa sampung probinsya na ngayon ay tinutukoy bilang mga rehiyon. Ang pangangasiwa ng mga Rehiyong ito ay batay sa administratibong istruktura ng Cameroon na isang desentralisadong estado. Ang Mbalmayo ay pinamamahalaan sa politika at administratibo sa ilalim ng Central region at isang lokal na kolektibidad na tinatawag na konseho ng munisipyo ng Mbalmayo. Ito ay isang sub-dibisyon ng Nyong-et-So'o Division.[4] Ang pangangasiwa ng dibisyon at mga subdibisyon ay direktang nasa ilalim ng Ministry of Territorial Administration. Ang Mbalmayo ang punong-himpilan ng administratibo ng dibisyon ng Nyong et So'o. Simula nang maging malaya, ang dibisyong ito ay pinangungunahan ng dalawang partidong pampulitika ngunit mayroon ding iba pang mga partidong pampulitika sa bayan tulad ng SDF, UNDP, MRC, UPC atbp. - Ang CNU at ang CPDM. Gayunpaman, sa kabalintunaan, ang dalawang partidong ito ay iisang partido lamang na sumailalim sa pagpapalit ng pangalan. Noong 1985, ang CNU ay binago sa CPDM-Cameroon People Democratic Movement sa ilalim ng pamumuno ni Paul Biya. Mula noong 1968, mayroong 6 na Alkalde na nahalal sa Mbalmayo. Ang pinakamatagal na naglingkod na alkalde ay si AMOUGOU MBIDA Samue ngunit ang kanyang rekord ay natalo na ng incombent, nagsilbi siyang Alkalde ng Munisipalidad sa loob ng 17 taon. Siya rin ang Alkalde na nanunungkulan noong panahon ng transisyon sa politika mula kay Amadou Ahidjo patungong Paul Biya, at mula sa CNU patungong CPDM.[4]
Transportasyon
[baguhin | baguhin ang wikitext]Ang isang mahusay na network ng transportasyon ay napakahalaga para sa anumang tunay na pag-unlad. Sa pangkalahatan, karamihan sa mga bayan at nayon sa Cameroon ay hindi madaling mapupuntahan dahil sa mahinang kalsada at network ng transportasyon. Gayunpaman, ang Mbalmayo ay mapupuntahan sa pamamagitan ng mga kalsadang aspaltado mula sa Yaounde. Sa pamamagitan ng tren, ito ang katimugang dulo ng riles ng tren mula sa Douala. Ang ilog Nyong ay karaniwang ginagamit din bilang paraan ng transportasyon ng mga lokal at mangingisda. Ang ilog ay tumatakbo nang 250 km mula sa Mbalmayo hanggang sa silangan ng Abong-Mbang.[2] Dahil sa pag-unawa sa papel ng transportasyon sa pag-unlad ng ekonomiya, noong 1987, kumuha ang Pamahalaan ng Cameroon ng pautang na nagkakahalaga ng 47.15 milyong UA mula sa African Development Bank upang pondohan ang pagtatayo ng isang dual carriage way sa pagitan ng Mbalmayo at Ebolowa sa timog. Natapos ang proyekto noong 1991 ng mga kompanyang COGEFAR Cameroon at Razel-Bec at ang mga gawain ay pinangasiwaan ng BCEOM Cameroon at LABOGENIE. Sumaklaw ang proyekto sa mahigit 100 km ng sementadong kalsada.[5]
Malaki ang naitulong ng proyekto sa pagbubukas ng katimugang lalawigan at naging posible ang pag-unlad ng agrikultura at produksyon ng kagubatan sa lugar ng proyekto. Dahil ang pag-aani ng troso ang pinakamalaking kontribyutor sa ekonomiya ng katimugang lalawigan, naging madali ang transportasyon ng mga tao at kalakal. "Dahil sa pagpapabuti ng mga kondisyon sa paglalakbay at pagbaba ng mga gastos sa transportasyon, ang mga kababaihan ay gumaganap ng mas mahalagang papel sa produksyon at sa buhay-kapwa-tao ng rehiyon. Ang kalakalan, lalo na sa mga produktong pagkain sa pagitan ng Cameroon at ng mga karatig-bansa nito ay tumindi simula nang maitayo ang kalsada. Gayunpaman, ang kontribusyon ng kalsada sa pagtaas ng integrasyon sa rehiyon ay magiging makabuluhan lamang kapag ang buong ruta ng Yaoundé-Libreville, na may ilang bahagi na nasa mahinang kondisyon, ay na-develop na."[6]
Mga sanggunian
[baguhin | baguhin ang wikitext]- ↑ "World Gazetteer". Inarkibo mula sa orihinal noong January 11, 2013.
- 1 2 "Mbalmayo | Cameroon". Encyclopedia Britannica. Nakuha noong Jun 9, 2019.
- ↑ Mapping Mbalmayo Forest
- 1 2 People Managing Forests: The Links Between Human Well-Being and Sustainability
- ↑ CAMEROON MBALMAYO-EBOLOWA ROAD PROJECT Project Performance Evaluation Report (PPER)
- ↑ African Development Bank Group 1997