Mga hangganan sa pagitan ng mga lupalop

Kaamerikahan
Hilagang Amerika
Timog Amerika
Afro-Eurasia
Africa
Eurasya
Europa
Asya
Oceania
Antarctica

Ang pagtukoy sa mga hangganan sa pagitan ng mga kontinente ay karaniwang usapin ng kombensiyon at pinagkasunduan sa heograpiya.
Maraming bahagyang magkakaibang kombensiyon ang ginagamit. Ang bilang ng mga kontinente ay karaniwang itinuturing na pito (sa mga bansang nagsasalita ng Ingles) ngunit maaaring umabot sa apat kapag ang Afro-Eurasia at ang Kaamerikahan ay parehong itinuturing na iisang kontinente.[1]
Ang isang pulo ay maaaring ituring na nauugnay sa isang partikular na kontinente sa pamamagitan ng alinman sa pagkakalagay sa katabing kalapagang panlupalop ng kontinente (hal. Singapur, ang Kapuluang Britaniko) o pagiging bahagi ng isang mikrokontinente sa parehong pangunahing plakang tektoniko (hal. Madagascar at Seychelles). Ang isang pulo ay maaari ding maging ganap na pandagat habang iniuugnay pa rin sa isang kontinente sa pamamagitan ng heolohiya (hal. Bermuda, ang mga Teritoryong Australyano sa Karagatang Indiano) o sa pamamagitan ng karaniwang heopolitikong kombensiyon (hal. Pulo ng Ascension, ang mga Pulong South Sandwich). Ang isa pang halimbawa ay ang pagpapangkat sa Oceania ng mga Pulong Pacifico kasama ang Australya at Zealandia.
May tatlong hangganan sa kalupaan na maaaring bigyang kahulugan:
- sa pagitan ng Africa at Asya (na naghahati sa Afro-Eurasia sa Africa at Eurasya): sa Dalahikan ng Suez;
- sa pagitan ng Asya at Europa (na humahati sa Eurasia): sa kahabaan ng mga Turkong Kipot, Caucasus, at ng Ural at ng Ilog Ural (makasaysayang nasa hilaga rin ng Caucasus, sa kahabaan ng Depresyong Kuma–Manych o sa kahabaan ng Ilog Don);
- sa pagitan ng Hilagang Amerika at Timog Amerika (na naghahati sa Amerika): sa isang punto sa Dalahikan ng Panama, na may pinakakaraniwang paghahati sa mga atlas at iba pang mga mapagkukunan kasunod ng daluyan ng tubig ng Kabundukan ng Darién sa kahabaan ng hangganan ng Colombia–Panama kung saan nagtatagpo ang isthmus at ang kontinente ng Timog Amerika (tingnan ang Puwang ng Darién).
Bagama't sa kasalukuyan, ang dalahikan sa pagitan ng Asya at Aprika ay maaaring tahakin sa pamamagitan ng Kanal ng Suez, at ang dalahikan sa pagitan ng Hilaga at Timog Amerika sa pamamagitan ng Kanal ng Panama, ang mga artipisyal na daluyan na ito ay hindi karaniwang tinatanggap bilang mga hangganan na tumutukoy sa kontinente. Nagkataon na tinatahak ng Kanal ng Suez ang Dalahikan ng Suez sa pagitan ng Dagat Mediteraneo at Dagat Pula, na naghahati sa Africa at Asya. Ang mga hangganang kontinental ay itinuturing na nasa loob ng napakakitid na ugnayan sa lupa na nagdurugtong sa mga kontinente.
Ang natitirang mga hangganan ay tungkol sa pag-uugnay ng mga isla at kapuluan sa mga partikular na kontinente, lalo na ang:
- ang hangganan sa pagitan ng Africa, Asya, at Europa sa Dagat Mediteraneo;
- ang hangganan sa pagitan ng Asya at Europa sa Karagatang Artiko;
- ang hangganan sa pagitan ng Europa at Hilagang Amerika sa Hilagang Karagatang Atlantiko;
- ang hangganan sa pagitan ng Hilaga at Timog Amerika sa Dagat Caribe;
- ang paglalahad ng Antarctica mula sa Africa, Australya, at Timog America sa mga Karagatang Indiano, Timog Pacifico, at Timog Atlantico, ayon sa pagkakabanggit (sama-samang tinutukoy ng ilang heograpo bilang Katimugang Karagatan o Karagatang Antarctica);
- ang paghahati ng Asya mula sa Australuya sa Dagat Ceram, Dagat Arafura, Dagat Timor, Dagat Halmahera, at rehiyon ng Wallacea ng Kapuluan ng Indonesia
- ang paghahati ng Asya mula sa Hilagang Amerika sa Hilagang Karagatang Pasipiko.
Mga sanggunian
[baguhin | baguhin ang wikitext]- ↑ R.W. McColl, pat. (2005). "continents". Encyclopedia of World Geography. Bol. 1. Facts on File, Inc. p. 215. ISBN 978-0-8160-7229-3. Nakuha noong 26 June 2012.
And since Africa and Asia are connected at the Suez Peninsula, Europe, Africa, and Asia are sometimes combined as Afro-Eurasia or Eurafrasia. The International Olympic Committee's official flag, containing [...] the single continent of America (North and South America being connected as the Isthmus of Panama).
Karagdagang babasahin
[baguhin | baguhin ang wikitext]- Rossi, Pietro (2015). The Boundaries of Europe: From the Fall of the Ancient World to the Age of Decolonisation. Walter de Gruyter GmbH & Co KG. ISBN 978-3-11-042072-2.