Milisyang Mamamayan (Polonya)
| Milicja Obywatelska MO Citizens' Militia | |
|---|---|
 Milicja patch | |
 Collar patch known as palemka | |
| Karaniwang pangalan | Milicja |
| Daglat | MO |
| Pangkalahatang-ideya ng ahensya | |
| Binuo | 7 October 1944 |
| Binuwag | 10 May 1990 |
| Ahensyang pumalit | Policja |
| Mga empleyado | 80,000 (1980s)[1] |
| Istraktura ng hurisdiksyon | |
| Pambansang ahensya | Polish People's Republic |
| Mga hurisdiksyong operasyon | Polish People's Republic |
| Pangkahalatang kalikasan |
|
| Istrakturang operasyonal | |
| Punong-himpilan | Warsaw |
| ehekutibo ng ahensya |
|
| Magulang na ahensya |
|
| Anak agency | |
Ang Milisyang Mamamayan (Polako: Milicja Obywatelska) ay ang organisasyong pampulisya ng Republikang Bayan ng Polonya.
Itinatag ang MO noong 7 Oktubre 1944 ng Polish Committee of National Liberation sa ilalim ni Chief Commander Franciszek Jóźwiak upang magpanatili ng kaayusan sa mga lugar na kontrolado ng Red Army noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Naging opisyal itong puwersa ng pulisya sa pagkatatag ng Polish People's Republic noong 1947, at epektibong pumalit sa pre-war na Policja bilang pangunahing unipormadong sibilyang pulisya ng Poland noong panahon ng komunismo. Ang punong himpilan nito ay nasa Warsaw, habang ang pagsasanay ay isinasagawa sa bayan ng Legionowo.
Ang MO ay sinusuportahan ng dalawang paramilitar na pormasyon: ang elite na Motorized Reserves of the Citizens' Militia (ZOMO) at ang reservist na Volunteer Reserve of the Citizens' Militia (ORMO). Sa maraming pagkakataon, ito ay naging isang kontroladong puwersa ng estado na ginagamit sa panunupil sa politika, lalo na ng ZOMO units. Nagpatuloy ang MO hanggang matapos ang komunismo sa Poland noong 1989, at kalaunan ay muling binuo bilang Policja noong 10 Mayo 1990.
Kasaysayan
[baguhin | baguhin ang wikitext]Ang Citizens' Militia (MO) ay itinatag batay sa mga probisyon ng July Manifesto ng Soviet-backed Polish National Liberation Committee (PKWN) at State National Council. Pormal itong nilikha sa pamamagitan ng dekreto noong 7 Oktubre 1944 sa huling bahagi ng Eastern Front ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Ang salitang “Milicja” ay hinango sa Soviet term na “militsiya,” na nagmula sa konsepto ng isang puwersang binubuo ng mga ordinaryong mamamayan.
Ginamit ang MO upang itatag ang awtoridad ng PKWN sa mga lugar ng Poland na napasailalim sa kontrol ng Red Army habang ito ay sumusulong sa bansa patungong Nazi Germany. Ang mga unang opisyal at kasapi nito ay nagmula sa mga sumusunod na grupo:
Mga sundalo ng Polish People's Army na naka-secondment Mga partisans ng Armia Ludowa Mga sibilyan na may makakaliwang partidong kaugnayan tulad ng Polish Workers' Party, Polish People's Party, at Polish Socialist Party
Matapos mapasailalim ang Poland sa dominasyon ng Unyong Sobyet sa dulo ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig, at matapos ang 1947 na halalang itinuturing na dinaya, ang PKWN-derived Provisional Government of National Unity ay nagawang palitan ang London-based Polish government-in-exile na kinikilala ng Kanluran. Ang MO ang naging opisyal na sibilyang pulisya ng Poland kapalit ng Policja. May ilang dating kasapi ng anti-komunistang underground, tulad ng Home Army, na sumali rin sa bagong puwersa, hanggang sa punto na ang ilang outpost ay halos buong binubuo ng dating kasapi ng Home Army. Dagdag pa rito, humigit-kumulang isang libong dating pulis ang muling kinuha noong 1945, kadalasan sa mga posisyong nangangailangan ng espesyal na kasanayan.
Noong 1948, ang Poland ay tuluyang lumipat sa Stalinismo, kung saan ang iisang partido ang kumokontrol sa lahat ng bahagi ng lipunan. Ang mga opisyal ng MO ay nanumpa ng parehong panunumpa tulad ng mga opisyal ng Security Service. Kabilang sa bahagi nito ang pangakong tapat na paglilingkod sa bayan, partido, at kapangyarihang bayan, pati na rin ang pagprotekta sa batas, kaayusan, at pampublikong seguridad.
Ang unang chief commander ng MO ay si Franciszek Jóźwiak. Kalaunan, ang milisya ay isinailalim sa Ministry of Public Security, at mula 1955 ay sa Ministry of Internal Affairs. Mula Marso 1946 hanggang huling bahagi ng 1940s, ang mga lokal na yunit ng MO kasama ang Polish People's Army, Internal Security Corps, Ministry of Public Security, at Border Protection ay isinailalim sa mga provincial security committees na nasa ilalim ng State Security Commission. Sa mga taong 1944–1948, ginamit ang Citizens' Militia sa paglaban sa “cursed soldiers,” pati na rin sa mga kasapi ng Ukrainian Insurgent Army at mga elementong German Werwolf.
Mga Dekreto at Unang Organisasyong Estruktura
[baguhin | baguhin ang wikitext]Noong 27 Hulyo 1944, itinatag ang Civic Militia sa pamamagitan ng isa sa mga dekreto ng Polish Committee of National Liberation, at inaprubahan noong 15 Agosto 1944. Noong 16 Agosto 1944, inilathala sa pahayagang Rzeczpospolita ang pahayag na:
“Binubuo namin ang Citizens' Militia. Ang pangalan ay hindi sinasadya. Ang milisya ay dapat maging tunay na sibilyang milisya, at lahat ng pagsisikap nito sa pampublikong seguridad ay makakakuha ng suporta mula sa publiko.”
Dahil ang mga unang kasapi nito ay nagmula rin sa armadong pwersa, gumamit ang MO ng mga ranggong militar, isang tradisyong ipinagpatuloy din ng iba pang pulisya sa Warsaw Pact.
Pag-usbong ng Terorismo
[baguhin | baguhin ang wikitext]Dahil sa lumalaking banta ng terorismo, itinatag ng MO ang Wydział Zabezpieczenia (Security Department) noong 22 Pebrero 1976. Binubuo ito ng 47 opisyal na nakatalaga sa limang seksyon.
Noong 1982, ang WZ ay nagkaroon ng yunit na naka-standby para sa anti-hijacking operations at para sa seguridad ng mga eroplano ng LOT Polish Airlines. Kalaunan, ito ay muling inayos at naging Biuro Operacji Antyterrorystycznych (BOA).