Pagkakaiba sa pagitan ng mga pagbago ng "Slovakia"

Jump to navigation Jump to search
Paglilinis
m (r2.7.2) (robot dinagdag: chy:Slovakia)
(Paglilinis)
{{Infobox Country
|native_name = ''Slovenská republika''
|conventional_long_name = SlovakRepublikang RepublicEslobako
|common_name = Slovakia
|image_flag = Flag of Slovakia.svg
|image_coat = Coat of Arms of Slovakia.svg
|image_map = EU_location_SVK.png
|map_caption = {{map_caption |region=on thesa [[EuropeEuropa|Europeankontinente continentng Europa]] |subregion=the [[EuropeanUnyong UnionEuropeo]] |legend=European location legend en.png}}
|national_anthem = ''[[Nad Tatrou sa blýska]]''<small><br />"LightningKidlat oversa the TatrasKatatrahan"</small>
|official_languages = [[:en:Slovak language|Slovak]]
|ethnic_groups = 85.8% [[:en:Slovaks|Slovaks]], 9.7% [[:en:Magyar people|Hungarians]], 1.7% [[:en:Roma people|Roma]], 2.8% iba pang pangkat
|latd=48 |latm=09 |latNS=N |longd=17 |longm=07 |longEW=E
|largest_city = capital
|government_type = [[:en:Parliamentary republic|ParliamentaryRepublikang republicparlamentaryo]]
|leader_title1 = [[:en:President of Slovakia|Pangulo]]
|leader_title2 = [[:en:Prime Minister of Slovakia|Punong Ministro]]
|area_km2 = 49,035 <!--http://www.statistics.sk/mosmis/eng/run.html-->
|area_sq_mi = 18,932
|percent_water = bale wala
|population = 5,400,998 (31.12.2007)
|population_estimate_rank = ika-110
|GDP_PPP_year = 2008
|GDP_PPP_per_capita = $21,787,<ref name=imf2/>
|GDP_PPP_per_capita_rank = 41stika-41
|GDP_nominal = $74.988 billion<ref name=imf2/>
|GDP_nominal_rank = ika-60 <!--2007 rank-->
|sovereignty_note = Payapang paghihiwalay ng [[Czechoslovakia]]
|established_event1 = Petsa
|established_date1 = Enero 1, Enero 1993<ref>Naghiwalay ang [[:en:Czechoslovakia|CzechoslovakiaTsekoslobakya]] sa CzechRepublikang RepublicTseko at SlovakiaEslobakya; tingnan ang [[:en:Velvet Divorce|Velvet Divorce]].</ref>
|HDI = {{increase}} 0.863
|HDI_rank = ika-42
|HDI_year = 2004
|HDI_category = <font color="#009900">high</font>
|currency = [[:en:Euro|Euro]] ([[:en:Euro sign|€]])<ref>Ginamit ng Slovakia ang [[Euro]] bilang pananalapi nito noong Enero 1, 2009 na may palitan na €1 = 30.1260SKK. Nasa sirkulasyon pa rin ang mga barya at papel na Koruna coins and notes hanggang Enero 16, 2009.</ref>
|currency_code = EUR
|country_code =
|time_zone_DST = [[:en:CEST|CEST]]
|utc_offset_DST = +2
|demonym = [[:en:Slovaks|SlovakEslobako]]
|drives_on = right
|cctld = [[:en:.sk|.sk]]<ref>Kasama ang [[:en:.eu|.eu]] na ginagamit din ng iba pang kasaping estado ng [[Unyong Europeo]].</ref>
|calling_code_ref = <ref>Ang kodigong 42 ay ginamit din ng Czech Republic hanggang 1997.</ref>
}}
Ang '''IslobakyaEslobakya''' ({{lang-en|Slovakia}}, [[Wikang SlovakEslobako|SlovakEslobako]]: ''Slovensko'') ay isang [[republika]] sa [[gitnang Europa]]. Hinahanggan ito ng [[TsekyaRepublikang Tseko]] sa hilagang-kanluran, [[Polonya]] sa hilaga, [[Ukranya]] sa silangan, [[Unggarya]] sa timog, at [[Austria]] sa timog-kanluran.
 
== Kasaysayan ==
Namalagi at nanahanan ang mga unang mamamayan sa teritoryo ng Eslobakya mga isangdaang taon na ang nakalilipas, noong mga Kapanahunang [[Paleolitiko]]. Isang katibayan nito ang natagpuang hubog ng ulo ng isang [[Taong Neanderthal]] sa [[Gánovce]] malapit sa [[Poprad]]. Natagpuan sa Eslobakya ang pinakamatandang laruang-kariton ng isang bata. Nagmula ang laruang ginawa noong [[Panahon ng Tansong-PulaTanso]] at nahukay mula sa isang libingan sa [[Nižná Myšľa]] malapit sa [[Košice]]. Marami pang ibang mga bagay na may kaugnayan sa [[arkeolohiya]]ng nahukay sa Eslobakya na maiuugnay sa kalinangan ng mga mamamayang [[OttomanImperyong Otomano|Otomano]], noong mga 1,600 BC.<ref name=Slovakia>''Slovakia'', nilipon ni Eugene Lazišťan, nilimbag sa tulong ng Ministeryo ng Ugnayang Panlabas ng Republikang Slovak, 1999, ISBN 80-88892-23-6</ref>
 
== Mga mamamayan ==
Sa ngayon, mayroong populasyong 5,379, 455 katao ang Eslobakya na binubuo ng mga SlovakEslobako (85.6[[bahagdan|%]], [[HungaryoMga Unggaro|Unggaro]] (10.8[[%]]), [[Romani]] (1.5%), [[Ukranyano]] (0.3%), [[Ruthenian|Rutenyano]] (0.3%), at mga [[Aleman]] at [[Polako]].<ref name=Slovakia/>
 
== Pulitika ==
Sumali ang IslobakyaEslobakya sa [[NATO]] noong [[29 Marso 29]]2004, [[2004]] at sa [[Unyong Europeo]] noong [[1 Mayo 1]], [[2004]]. Nagkaroon ng mga eleksyoneleksiyon sa pagkapangulo noong [[Abril 3]], [[2004]] at [[Abril 17]], 2004.
 
Ang [[pinuno ng estado]] nang SlovakEslobakya ay ang pangulo, na hinahalal sa pamamagitan ng direktong botong popular para sa isang mandato ng 5 taon. Karamihan sa kapangyarihang [[ehekutibo]] ay nakasalalay sa [[pinuno ng pamahalaan]], ang punong ministro, na madalas ding pinuno ng pinakamalaking partido o ng pinakamalaking [[koalisyon]] sa parlamento at itinatakda ng pangulo. Ang natitira sa [[Gabinete (pamahalaan)|gabinete]] ay itinatakda ng pangulo sa rekomendasyon ng punong ministro.
Sumali ang Islobakya sa [[NATO]] noong [[Marso 29]], [[2004]] at sa [[Unyong Europeo]] noong [[Mayo 1]], [[2004]]. Nagkaroon ng mga eleksyon sa pagkapangulo noong [[Abril 3]], [[2004]] at [[Abril 17]], 2004.
 
Ang pinakamataas na katawang [[lehislatibotagapagbatas]] ay ang unikameral na [[Sangguniang Pambansa ng Republikang Eslobako]] (''Národná rada Slovenskej republiky]]''), na may 150 kinatawan. Hinahalal ang mga delegado sa mandato ng 4 taon base sa [[representasyong proporsyonal]]. Ang pinakamataas na [[katawang [[hudikatura|hudisyal]] ay ang ÚstavnýHukumang súdKonstitusyonal (Hukumang''Ústavný konstitusyonalsúd''), na nasusunod sa lahat ng mga isyung [[konstitusyon]]al. Ang 13 na myembrokasapi ng hukumang ito ay itinatakda ng pangulo mula sa isang tala ng mga kandidatong hinihirang ng parlamento.
Ang [[pinuno ng estado]] na Slovak ay ang pangulo, na hinahalal sa pamamagitan ng direktong botong popular para sa isang mandato ng 5 taon. Karamihan sa kapangyarihang [[ehekutibo]] ay nakasalalay sa [[pinuno ng pamahalaan]], ang punong ministro, na madalas ding pinuno ng pinakamalaking partido o ng pinakamalaking [[koalisyon]] sa parlamento at itinatakda ng pangulo. Ang natitira sa [[Gabinete (pamahalaan)|gabinete]] ay itinatakda ng pangulo sa rekomendasyon ng punong ministro.
 
Ang pinakamataas na katawang [[lehislatibo]] ay ang unikameral na [[Národná rada Slovenskej republiky]], na may 150 kinatawan. Hinahalal ang mga delegado sa mandato ng 4 taon base sa [[representasyong proporsyonal]]. Ang pinakamataas na [[katawang hudisyal]] ay ang Ústavný súd (Hukumang konstitusyonal), na nasusunod sa lahat ng mga isyung [[konstitusyon]]al. Ang 13 na myembro ng hukumang ito ay itinatakda ng pangulo mula sa isang tala ng mga kandidatong hinihirang ng parlamento.
 
== Pagkahati ==
''Pangunahing artikulo: [[KrajeMga kondado ng IslobakyaEslobakya]]''
 
Sa dibisyong administratibo, nahahati ang IslobakyaEslobakya sa 8 ''[[kraj]]'' (''county''kondado), ang bawat isa na isinasapangalan sa kanilang mga pangunahing lungsod. Sa dibisyong panterritoryo naman at sa definisyon ng awtonomongnagsasariling ''entities'', mula [[2002]], nahahati ang Eslobakya sa 8 vyšší územný celok o ''VÚC'' na tinatawag na ''samosprávny kraj'' (rehyong awtonomo):
 
[[Talaksan:Slovakiakrajenumbers.png|right|350px]]

Menu ng paglilibot