Pagkakaiba sa mga pagbabagong ng "Soccsksargen"

Jump to navigation Jump to search
walang buod ng pagbabago
(fixed typo)
Tatak: Binago sa mobile Pagbabago sa web gamit mobile
barangays = 1,194 |
districts = 6 |
languages = [[Wikang Tboli|Tboli]], [[Wikang Blaan|Blaan]], [[Cotabato Manobo]], [[Tagabanwa]], at iba pa|
}}
 
'''SOCCSKSARGEN''' ay isang [[rehiyon]] ng [[Pilipinas]], na matatagpuan sa gitnang [[Mindanao]], at opisyal na '''Rehiyon XII'''. [[Akronimo]] ang pangalan na nangangahulugang para sa apat na [[lalawigan]] ng rehiyon at isa sa mga [[lungsod]] nito: [[Timog Cotabato|'''''So'''''uth '''''C'''''otabato]], [[Cotabato|'''''C'''''otabato]], [[Sultan Kudarat|'''''S'''''ultan '''K'''udarat]], [[Sarangani|'''''Sar'''''angani]] at [[Lungsod ng General Santos|'''''Gen'''''eral Santos City]]. Ang [[Lungsod ng Koronadal]] ang sentrong pang-rehiyon na matatagpuan sa [[Timog Cotabato]]. Kasama mismo ang [[Lungsod Cotabato]], na nasa Maguindanao, sa rehiyong ito ngunit bahagi ng [[Autonomous Region in Muslim Mindanao]] (ARMM) ang [[Maguindanao]].
Binubuo ang rehiyon ng mga katutubong tribong Tiboli (T'boli o Tagabili) at Bilaan sa Timog Cotabato at Sarangani, Manobo sa Hilagang Cotabato, at ang mga mandarayuhang Iluko, Ilonggo at Sebuwano.
 
==Heograpiya==
Ang rehiyon ay hangganan sa hilaga ng Northern Mindanao, sa silangan ng Rehiyon ng Davao, at sa timog-kanluran ng Dagat Celebes. Ang lalawigan ng Maguindanao ay nasa pagitan ng Cotabato City, lalawigan ng North Cotabato, at Sultan Kudarat.
 
Ang rehiyon ay may malawak na baybayin, lambak at bundok. Kilala sa sistema ng ilog nito, ang rehiyon ay ang daluyan ng paagusan ng Mindanao, lalo na sa Cotabato Basin, isang malaking depresyon na napalilibutan ng mga hanay ng bundok sa tatlong panig. Sa loob ng basin ay tumatakbo ang Rio Grande de Mindanao, ang pinakamahabang ilog sa Mindanao at ang pangalawang pinakamahabang sa Pilipinas. Ang ilog ay napupunta sa Illana Bay ng mas malaking Moro Gulf sa kanluran ng Cotabato City.
 
Sa timog ng kamalig ay namamalagi ang Tiruray Highlands, isang medyo mataas na hanay ng bundok na humaharang sa palanggana mula sa timog na baybayin. Ang silangan ng mga bundok ay namamalagi sa Sarangani Bay.
 
==Kasaysayan==
Ang pinakalumang sibilisasyon sa rehiyon ay matatagpuan sa [[Maitum, Sarangani]], kung saan natagpuan ang Maitum Anthropomorphic Pottery. Ang mga garapon ay ipinahayag bilang National Cultural Treasures, at napapailalim sa mga mataas na proteksyon na natiyak ng mga batas ng Pilipinas at internasyonal.
 
==Gitnang Mindanao==
Ang rehiyon na ginamit na pinangalanan Central Mindanao. Bago ang paglikha ng Awtonomong Rehiyon sa Muslim Mindanao (ARMM) ito ay binubuo ng mga sumusunod na lalawigan:
 
*[[Maguindanao]]
*[[Hilagang Cotabato]]
*[[Sultan Kudarat]]
*[[Lanao del Norte]]
*[[Lanao del Sur]]
 
Sa pamamagitan ng paglikha ng ARMM, Lanao del Sur, at Maguindanao (hindi kasama ang Cotabato City) ay inalis mula sa rehiyon, umaalis sa Lanao del Norte, Cotabato at Sultan Kudarat, at Iligan, Marawi at Cotabato City bilang mga lalawigan at lungsod. Lanao del Norte at Iligan ay inilipat sa Northern Mindanao, habang ang Marawi ay naging bahagi ng ARMM.
 
==SOCCSKSARGEN==
Noong Setyembre 2001, pinirmahan ni Pangulong Gloria Macapagal-Arroyo ang Executive Order No. 36 na naglilipat ng South Cotabato, Sarangani, General Santos (kilala rin bilang SocSarGen District), at Koronadal mula sa Southern Mindanao hanggang Region XII, at pagpapalit sa rehiyon mula sa Central Mindanao, sa SOCCSKSARGEN.
 
===Koronadal City, Bagong Regional Centre===
Ayon sa Executive Order No. 304 na pinirmahan ni Pangulong Gloria Macapagal-Arroyo, ang Koronadal City ay pinangalanan bilang sentro ng pampulitika at socio-ekonomiya ng SOCCSKSARGEN noong Marso 30, 2004. Ang mga kagawaran, tanggapan at tanggapan ng rehiyon ay iniutos na lumipat mula sa Cotabato Lungsod, ang dating Regional Center ng Rehiyon.
 
===Paglabas ng Lungsod ng Cotabato===
Ayon sa kaugalian na labanan ang mga pagsisikap na maisama sa Awtonomong Rehiyon sa Muslim Mindanao sa kabila ng paglilingkod bilang sentro ng pamahalaan ng ARMM, ang plebisito sa paglikha ng Bangsamoro Autonomous Region noong Enero 21, 2019 ay nagresulta sa sorpresa na pagpapatibay ng Bangsamoro Organic Law. Ang ibig sabihin nito ay ang Puno ng Cotabato ay pormal na magsilbi bilang kabisera ng rehiyon at ang mga tanggapan ng kasalukuyang ARMM ay mananatili para sa paggamit ng Bangsamoro Regional Government at ngayon formaly exit sa SOCCSKSARGEN Region.
 
==Administrative divisions==
[[File:Ph SOCCSKSARGEN.png|thumb|right|Map of Region XII]]
Soccsksargen comprises 4 [[Provinces of the Philippines|provinces]], 1 ''highly urbanized'' [[Cities of the Philippines|city]], 3 ''component'' cities, 45 [[Municipalities of the Philippines|municipalities]] and 1,195 [[barangay]]s.
 
{| class="wikitable sortable" style="margin:auto;background-color:#FDFDFD;text-align:center;font-size:90%;border:1pt solid grey;"
|-
! scope="col" style="border-bottom:none;" colspan=2 class="unsortable" | Province {{font|{{small|or}} {{abbr|City|Independent component city or Highly urbanized city; administered independently from any province}}|css=font-weight:normal;font-style:italic;}}
! scope="col" style="border-bottom:none;" class="unsortable" | Capital
! scope="col" style="border-bottom:none;white-space:nowrap;" class="unsortable" colspan=2 | Population {{small|(2015)}}{{PH census|2015}}
! scope="col" style="border-bottom:none;" colspan=2 | Area<ref name="NSCBProvince" /><ref name="NSCBCity" />
! scope="col" style="border-bottom:none;" colspan=2 | Density
! scope="col" style="border-bottom:none;" class="unsortable" | Cities
! scope="col" style="border-bottom:none;" class="unsortable" | {{Abbr|Muni.|Municipalities}}
! scope="col" style="border-bottom:none;" class="unsortable" | {{abbr|Bgy.|Barangays}}
|
|-
! scope="col" style="border-top:none;" colspan=2 |
! scope="col" style="border-top:none;" |
! scope="col" style="border-top:none;" colspan=2 |
! scope="col" style="border-style:none none solid solid;" | km<sup>2</sup>
! scope="col" style="border-style:none solid solid none;white-space:nowrap;" class="unsortable" | sq mi
! scope="col" style="border-style:none none solid solid;" | /km<sup>2</sup>
! scope="col" style="border-style:none solid solid none;white-space:nowrap;" class="unsortable" | /sq mi
! scope="col" style="border-top:none;" |
! scope="col" style="border-top:none;" |
! scope="col" style="border-top:none;" |
|-
! scope="row" style="text-align:left;background-color:initial;" colspan=2 | [[Cotabato]]
| style="text-align:left;" | [[Kidapawan]]
| {{percent and number|1379747|4545276|disp=table|1|pad=yes}}
| {{convert|9,008.90|km2|abbr=values|disp=table}}
| {{convert|{{sigfig|1379747/9008.90|2}}|PD/km2|abbr=values|disp=table}}
| 1
| 17
| 543
|-
! scope="row" style="text-align:left;background-color:initial;" colspan=2 | [[Sarangani]]
| style="text-align:left;" | [[Alabel, Sarangani|Alabel]]
| {{percent and number|544261|4545276|disp=table|1|pad=yes}}
| {{convert|3,601.25|km2|abbr=values|disp=table}}
| {{convert|{{sigfig|544261/3,601.25|2}}|PD/km2|abbr=values|disp=table}}
| 0
| 7
| 141
|-
! scope="row" style="text-align:left;background-color:initial;" colspan=2 | [[South Cotabato]]
| style="text-align:left;" | [[Koronadal]]
| {{percent and number|915289|4545276|disp=table|1|pad=yes}}
| {{convert|3,935.95|km2|abbr=values|disp=table}}
| {{convert|{{sigfig|915289/3,935.95|2}}|PD/km2|abbr=values|disp=table}}
| 1 <!-- excluding General Santos -->
| 10
| 199
|-
! scope="row" style="text-align:left;background-color:initial;" colspan=2 | [[Sultan Kudarat]]
| style="text-align:left;" | [[Isulan, Sultan Kudarat|Isulan]]
| {{percent and number|812095|4545276|disp=table|1|pad=yes}}
| {{convert|5,298.34|km2|abbr=values|disp=table}}
| {{convert|{{sigfig|812095/5,298.34|2}}|PD/km2|abbr=values|disp=table}}
| 1
| 11
| 249
|-
! scope="row" style="text-align:left;background-color:initial;border-right:0;font-weight:normal;font-style:italic;" | [[General Santos]]
| style="text-align:right;border-left:0;" | †
| —
| {{percent and number|594446|4545276|disp=table|1|pad=yes}}
| {{convert|492.86|km2|abbr=values|disp=table}}
| {{convert|{{sigfig|594446/492.86|2}}|PD/km2|abbr=values|disp=table}}
| —
| —
| 26
|-class="sortbottom"
! scope="row" colspan=4 style="text-align:left;" | Total
! scope="col" style="text-align:right;" | 4,545,276
! scope="col" style="text-align:right;" | 22,513.30
! scope="col" style="text-align:right;" | {{convert|22,513.30|km2|disp=number|2}}
! scope="col" style="text-align:right;" | {{sigfig|4545276/22,513.30|2}}
! scope="col" style="text-align:right;" | {{convert|{{sigfig|4545276/22,513.30|2}}|PD/km2|disp=number}}
! scope="col" | 5
! scope="col" | 45
! scope="col" | 1,195
|-class="sortbottom" style="text-align:left;background-color:#F2F2F2;border-top:double grey;"
| colspan=13 style="padding-left:1em;" |
{{unbulleted list
| {{Color box|#FDFDFD|†|border=darkgray}} [[General Santos]] is a ''highly-urbanized city''; figures are excluded from [[South Cotabato]].
}}
|}
 
===Mga lungsod===
====Mga Binubuong lungsod====
 
* '''[[Kidapawan]]''' — the only city of [[Cotabato]] province
* '''[[Koronadal]]''' — the political regional center of Soccsksargen
* '''[[Tacurong]]''' — only city of Sultan Kudarat
 
====Mataas at urbanisadong lungsod====
 
* '''[[General Santos]]''' — isang highly urbanized city, nagsisilbing sentro ng Metropolitan at Regional Center para sa kalakalan at industriya ng Soccsksargen.
{| class="wikitable"
!Rank
!City
!Area
<small><sub>in sq.km</sub></small>
!Population
<small><sub>as of 2015</sub></small>
!Tax collection
<small><sub>as of 2012</sub></small><ref>{{Cite web|url=http://business.inquirer.net/95229/central-mindanao-phs-top-tax-revenue-generator-next-to-metro-manila|title=Central Mindanao PH’s top tax revenue generator next to Metro Manila|last=Zonio|first=Aquiles Z.|website=business.inquirer.net|language=en|access-date=2017-05-18}}</ref>
![[Internal Revenue Allotment|IRA]]
<sub>as of 2015</sub>
!Income class
|-
|1.
|[[General Santos]]
|492.86
|594,446
|P1.175 billion
|Php 1,086.25 million
|1st
|-
|2.
|[[Koronadal]]
|277.00
|174,942
|P917 million
<sub>(including South Cotabato)</sub>
|Php 504.77 million
|3rd
|-
|3.
|[[Kidapawan]]
|358.47
|140,195
|P554 million
<sub>(including Cotabato Province)</sub>
|Php 509.68 million
|3rd
|-
|4.
|[[Tacurong]]
|153.40
|98,316
|P555 million
<sub>(including Sultan Kudarat Province)</sub>
|Php 350.57 million
|4th
|}
 
==Demograpiko==
{{Philippine Census |align=none
| title= Population census of SOCCSKSARGEN
| percentages= on
| 1980=
| 1990= 2399953
| 2000= 3222169
| 2010= 4109571
| 2015= 4545276
| footnote= Source: Philippine Statistics Authority{{PH census|2015}}
}}
 
==Gobyerno==
* Cotabato — Gov. Emmylou "Lala" J. Talino-Mendoza ([[Liberal Party of the Philippines|Liberal]])
* South Cotabato — Gov. Daisy Avance-Fuentes ([[Nationalist People's Coalition|NPC]])
* Sultan Kudarat — Gov. Datu Suharto "Teng" T. Mangudadatu ([[Liberal Party of the Philippines|Liberal]])
* Sarangani — Gov. Steve C. Solon ([[United Nationalist Alliance|UNA]])
* General Santos City ([[Cities of the Philippines|HUC]])— Mayor Ronnel “Nel” Rivera
 
{{Rehiyon ng Pilipinas}}
{{pilipinas-stub}}
15,699

edits

Nav menu