Jump to content

Ika-20 dantaon: Pagkakaiba sa mga binago

Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.8.2
(Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.8.2)
 
{{Centurybox|20}}
[[File:The Earth seen from Apollo 17.jpg|thumb|''[[The Blue Marble]]'', ang [[Daigdig]] na nakita sa Apollo 17 noong Disyembre 1972. Nakita sa pangalawang kalahati ng ika-20 siglo ang paglalakbay ng sangkatauhan sa [[kalawakan]].]]
Ang '''ika-20 dantaon''' (taon: AD 1901 – 2000), ay simula sa Enero 1, 1901<ref>"[https://timesmachine.nytimes.com/timesmachine/1901/01/01/118store.pdf Twentieth Century's Triumphant Entry]". ''The New York Times''. Enero 1, 1900 (sa Ingles)</ref> hanggang Disyembre 31, 2000.<ref>{{cite web|url=http://aa.usno.navy.mil/faq/docs/millennium.php|title=The 21st Century and the 3rd Millennium When Did They Begin?|publisher=United States Naval Observatory|accessdate=2013-06-07|archive-date=2019-10-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20191002112920/https://aa.usno.navy.mil/faq/docs/millennium.php|url-status=dead}}</ref> Ito ang ikasampu at huling siglo ng [[ika-2 milenyo]]. Hindi tulad ng karamihan ng mga taon ng siglo, [[taong bisyesto]] ang taong [[2000]] at ang sumunod na taong bisyesto na siglo sa [[kalendaryong Gregoryano]] pagkatapos ng taong [[1600]].
 
Pumaibabaw sa ika-20 dantaon ang isang kade-kadenang mga kaganapan na naggiit sa mga mahahalagang pagbabago sa kasaysayan ng mundo na nadulot sa muling pagbibigay kahulugan ng panahon na ito: ang [[pandemya]] ng [[Kastila]]ng [[trangkaso]], [[Unang Digmaang Pandaigdig]] at [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], [[enerhiyang nukleyar]] at [[panggagalugad sa kalawakan]], [[nasyonalismo]] at dekolonisasayon, ang mga hidwaang [[Digmaang Malamig]] at pagkatapos ng Digmaang Malamig; mga organisasyong intergubernamental at homogenisasyong [[kalinangan|pangkalinangan]] sa pamamagitan ng pag-usad sa lumilitaw na nga [[teknolohiya]]ng [[transportasyon]] at [[komunikasyon]], pagbawas ng [[kahirapan]] at paglago ng populasyon ng mundo, kamalayan sa pagkasira ng [[kalikasan]], pagkalipol na pang-[[ekolohiya]];<ref name="Wilson">Wilson, E.O., ''The Future of Life'' (2002) ({{ISBN|0-679-76811-4}}). Tingnan din: Leakey, Richard, ''The Sixth Extinction : Patterns of Life and the Future of Humankind'', {{ISBN|0-385-46809-1}} (sa Ingles)</ref><ref>{{cite web|url=http://www.petermaas.nl/extinct/lists/mostrecent.htm |title=The Sixth Extinction – The Most Recent Extinctions |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151218012125/http://www.petermaas.nl/extinct/lists/mostrecent.htm |archivedate=2015-12-18 |language=en}}</ref> at ang pagsilang ng Rebolusyong Digital, na pinapaandar sa pamamagitan ng malawak na adopsyon ng mga MOS transistor at ''[[integrated circuit]]''. Nakita din sa daangtaon na ito ang mga pag-unlad sa paglikha ng kuryente, komunikasyon at teknolohiyang pang-[[medisina]] na pinahintulot noong huling bahagi ng dekada 1980 ang paglikha ng [[Internet]] at [[henetiko]]ng pagbabago ng buhay.