Olga ng Kiev

Saint Olga of Kiev
Saint Olga by Mikhail Nesterov (1892)
Equal to the Apostles, Blessed Princess
Ipinanganak	c. 890–925 Pleskov or Vybuty, Kievan Rus'
Tahanan	Kiev, Kievan Rus'
Namatay	11 July 969 Kiev, Kievan Rus'
Benerasyon sa	Eastern Orthodoxy Catholicism
Kanonisasyon	Unknown, possibly 1284.
Pangunahing dambana	Church of the Tithes
Kapistahan	11 July
Katangian	Cross and church
Patron	Widows, converts
Olga ng Kiev Princess of Kiev Panahon 945–957 Sinundan Igor of Kiev Sumunod Sviatoslav the Brave Asawa Igor of Kiev Anak Sviatoslav the Brave Pananampalataya Chalcedonian Christianity prev. Slavic pagan

Si Olga (Church Slavonic: Ольга; Lumang Norse: Helga; humigit-kumulang 890–925 – 11 Hulyo 969) ay naging rehente ng Kievan Rus' para sa kanyang anak na si Sviatoslav mula 945 hanggang 957. Matapos siyang mabinyagan sa Kristiyanismo, tinanggap niya ang pangalang Elena. Kilala siya sa kanyang mabagsik na paghihiganti laban sa mga Drevlian, ang tribong pumatay sa kanyang asawang si Igor. Bagaman ang kanyang apong si Vladimir ang nagpatibay sa Kristiyanismo bilang opisyal na relihiyon ng estado, si Olga ang kauna-unahang pinuno mula sa Dinastiyang Rurik na nabinyagan. Dahil dito, kinikilala siya bilang isang santo ng Silangang Simbahang Ortodokso, na may bansag na "Kapantay ng mga Apostol". Ipinagdiriwang ang kanyang kapistahan tuwing 11 Hulyo.

Hindi tiyak ang petsa ng kapanganakan ni Olga, ngunit pinaniniwalaang maaaring ipinanganak siya sa pagitan ng 890 at 925. Ayon sa Primary Chronicle, siya ay may pinagmulan na Varangian (Viking) at isinilang sa Pleskov. Kaunti lamang ang nalalaman tungkol sa kanyang buhay bago ang kanyang kasal kay Prinsipe Igor I ng Kiev at ang kapanganakan ng kanilang anak na si Sviatoslav. Ayon sa historyador na si Alexey Karpov, hindi hihigit sa labinlimang taong gulang si Olga nang siya ay ikasal. Si Igor ay anak at tagapagmana ni Rurik, ang nagtatag ng Dinastiyang Rurik. Pagkamatay ni Rurik, si Igor ay napasailalim sa pangangalaga ni Oleg, na nagpalawak ng kanyang kapangyarihan sa pamamagitan ng pagsakop sa mga karatig na tribo at pagtatatag ng kabisera sa Kiev. Ang maluwag na pederasyong ito ng mga tribo ay nakilala bilang Kievan Rus', na sumasaklaw sa mga bahagi ng kasalukuyang Russia, Ukraine, at Belarus.

Ang mga Drevlian ay isang kalapit na tribo na may masalimuot na ugnayan sa lumalawak na Kievan Rus'. Nakilahok sila sa mga kampanyang militar laban sa Imperyong Bisantino at nagbabayad ng tributo sa mga naunang pinuno ng Kiev. Ngunit matapos mamatay si Oleg, tumigil sila sa pagbabayad at sa halip ay sumuporta sa isang lokal na pinuno. Noong 945, nagtungo si Igor sa kabisera ng mga Drevlian, ang Iskorosten, upang pilitin silang muling magbayad ng tributo. Dahil sa lakas ng kanyang hukbo, sumunod ang mga Drevlian at nagbigay ng tributo. Subalit habang pauwi na si Igor, nagpasya siyang kulang ang kanyang natanggap at bumalik na may kakaunting kasamang kawal upang humingi pa ng karagdagang buwis.

Pagdating niya sa lupain ng mga Drevlian, pinatay nila si Igor. Ayon sa historyador na Bisantino na si Leo the Deacon, isinailalim si Igor sa isang malupit na pagpapahirap: itinali siya sa dalawang nakayukong puno at nang pakawalan ang mga ito ay napunit ang kanyang katawan sa dalawa. Gayunman, may mga historyador na naniniwalang maaaring pinalabis o inimbento ni Leo ang salaysay na ito batay sa isang sinaunang kuwento mula sa Gresya.

Pagkatapos ng kamatayan ni Igor noong 945, si Olga ang namahala bilang rehente para sa kanilang anak na si Sviatoslav, na tatlong taong gulang pa lamang noon. Siya ang kauna-unahang babaeng namuno sa Kievan Rus'. Bagaman kakaunti ang nalalaman tungkol sa kanyang pamamahala, isinasalaysay ng Primary Chronicle ang kanyang pag-akyat sa trono, ang kanyang madugong paghihiganti laban sa mga Drevlian, at ang kanyang pamumuno bilang pinunong sibil ng kanyang mga nasasakupan. Ayon sa arkeologong si Sergei Beletsky, ginamit din ni Olga ang bident bilang kanyang personal na sagisag, tulad ng ibang mga pinuno bago si Vladimir ang Dakila.

Matapos mapatay si Igor, naging mas matapang ang mga Drevlian dahil sa kanilang tagumpay. Nagpadala sila ng mga sugo kay Olga upang hilingin na pakasalan niya ang kanilang prinsipe na si Mal, ang pinunong responsable sa pagkamatay ng kanyang asawa. Dalawampung kinatawan ang naglakbay sakay ng bangka patungong Kiev upang ihatid ang mensahe. Magalang silang tinanggap ni Olga at sinabi niyang ikinagagalak niya ang kanilang alok, ngunit nais muna niyang parangalan sila kinabukasan sa harap ng kanyang mga nasasakupan. Inutusan niya silang manatili sa kanilang bangka at ipahatid kinabukasan na nais nilang buhatin ang bangka sa halip na sumakay sa kabayo o maglakad.

Kinabukasan, ginawa ng mga taga-Kiev ang kanyang ipinag-uutos. Binuhat nila ang bangka kasama ang mga sugo patungo sa looban ng palasyo. Inakala ng mga Drevlian na isa itong pambihirang karangalan, ngunit nang makarating sila roon ay itinapon sila sa isang malaking hukay na lihim na ipinahukay ni Olga noong nakaraang araw. Habang ibinabaon silang buhay, pinanood sila ni Olga at tinanong kung nagugustuhan ba nila ang "karangalang" ipinagkaloob sa kanila.

Pagkaraan nito, nagpadala si Olga ng panibagong mensahe sa mga Drevlian na humihiling na ipadala naman nila ang kanilang pinakamahahalagang pinuno upang samahan siyang marangal na maglakbay patungo kay Prinsipe Mal. Dahil walang alam sa sinapit ng unang pangkat, ipinadala ng mga Drevlian ang kanilang pinakamahusay na mga pinuno. Pagdating nila sa Kiev, inutusan ni Olga ang kanyang mga tauhan na ipaghanda sila ng paliguan. Habang naliligo ang mga ito, ipinakandado niya ang gusali at ipinasunog ito, kaya nasunog nang buhay ang lahat ng nasa loob.

Hindi pa rin nagtapos doon ang kanyang paghihiganti. Nagpadala siya ng isa pang mensahe sa mga Drevlian at iniutos na maghanda sila ng maraming mead, isang inuming may alkohol, sa lugar kung saan pinatay si Igor upang makapagluksang maayos at makapagdaos ng handaan para sa yumao. Nang dumating si Olga sa libingan ng kanyang asawa kasama ang ilang tagasunod, tunay siyang nagluksa at nagsagawa ng piging. Nakisalo rin ang mga Drevlian at nalasing nang husto. Nang mawalan na sila ng malay at kakayahang lumaban, iniutos ni Olga sa kanyang mga tauhan na patayin silang lahat, at siya mismo ay nag-udyok sa kanyang hukbo na ipagpatuloy ang pagpatay. Ayon sa Primary Chronicle, humigit-kumulang 5,000 Drevlian ang napatay sa gabing iyon.

Matapos ang masaker, bumalik si Olga sa Kiev upang magtipon ng isang hukbo at ipagpatuloy ang kanyang kampanya laban sa mga natitirang Drevlian, na nagpatibay sa kanyang reputasyon bilang isa sa pinakamahigpit at pinakamatatag na pinuno sa kasaysayan ng Kievan Rus'.

Sa unang sagupaan ng hukbo ng dalawang panig, naging matagumpay ang mga puwersa ng Kievan Rus'. Madali nilang natalo ang mga Drevlian at napilitang umurong ang mga nakaligtas pabalik sa kanilang mga lungsod. Pagkatapos nito, pinangunahan ni Olga ang kanyang hukbo patungo sa Iskorosten (ang kasalukuyang Korosten), ang lungsod kung saan pinatay ang kanyang asawa, at kinubkob ito. Tumagal ang pagkubkob nang halos isang taon nang walang tagumpay. Nang maglaon, nakaisip si Olga ng isang paraan upang malinlang ang mga tagapagtanggol ng lungsod. Nagpadala siya ng mensahe na nagsasabing:

"Bakit kayo patuloy na lumalaban? Ang lahat ng inyong mga lungsod ay sumuko na sa akin at nagbabayad na ng tributo, kaya't mapayapa na nilang nalilinang ang kanilang mga bukirin. Ngunit mas pinipili ninyong mamatay sa gutom kaysa magpasakop at magbayad ng tributo."

Sumagot ang mga Drevlian na handa na silang magbayad ng tributo, ngunit nangangamba silang naghihiganti pa rin si Olga para sa pagkamatay ng kanyang asawa. Ipinaabot ni Olga na sapat na para sa kanya ang pagkamatay ng mga unang sugo at ang nangyari sa piging. Bilang huling kahilingan, sinabi niyang nais lamang niyang tumanggap ng tatlong kalapati at tatlong maya mula sa bawat sambahayan sa lungsod. Dahil inakala ng mga Drevlian na napakagaan ng hinihinging kapalit upang matapos ang mahabang pagkubkob, agad silang pumayag.

Inutusan ni Olga ang kanyang mga kawal na itali sa bawat ibon ang maliliit na piraso ng telang may nakabalot na asupre. Pagsapit ng gabi, pinasindihan ang mga ito at pinakawalan ang mga ibon. Lumipad ang mga ito pabalik sa kani-kanilang mga pugad sa loob ng lungsod—sa mga bubungan at iba pang gusali—na naging sanhi ng sabay-sabay na pagliyab ng buong Iskorosten. Ayon sa Primary Chronicle, walang bahay ang nakaligtas sa apoy at imposibleng mapatay ang sunog sapagkat sabay-sabay na nasunog ang lahat ng kabahayan.

Habang tumatakas ang mga mamamayan mula sa nagliliyab na lungsod, iniutos ni Olga sa kanyang hukbo na hulihin sila. Ang ilan ay pinatay, ang iba ay ginawang alipin at ipinamahagi sa kanyang mga tagasunod, samantalang ang mga nakaligtas ay inutusang magbayad ng tributo. Sa pamamagitan nito, tuluyang napasailalim sa kanyang kapangyarihan ang mga Drevlian.

Nanatiling rehente ng Kievan Rus' si Olga sa suporta ng hukbo at ng kanyang mga nasasakupan. Isa sa kanyang pinakamahalagang nagawa ay ang pagbabago sa sistema ng pangongolekta ng tributo na kilala bilang poliudie, na itinuturing na unang naitalang repormang legal sa Silangang Europa. Sa ilalim ng kanyang pamamahala, naging mas maayos at regular ang pangongolekta ng tributo. Tinanggihan din niya ang iba't ibang alok ng kasal, matagumpay na ipinagtanggol ang Kiev sa panahon ng Pagkubkob sa Kiev noong 968, at napanatili ang trono para sa kanyang anak.

Matapos ang kanyang matagumpay na pananakop sa mga Drevlian, isinasalaysay ng Primary Chronicle na nilibot ni Olga ang lupain ng Dereva kasama ang kanyang anak at mga tagasunod upang magpatupad ng mga batas at ayusin ang sistema ng tributo. Nagtatag siya ng mga himpilan ng kalakalan at mga lugar ng pangangaso sa tabi ng mga ilog Msta at Luga. Nagtayo rin siya ng mga pook-pangkalakalan, mga hanggahan, mga bayan, at iba pang sentrong administratibo sa iba't ibang bahagi ng kanyang nasasakupan. Ang mga sentrong ito, na tinatawag na pogosti, ay nagsilbing mahalagang tanggapan ng pamahalaan bukod sa pagiging mga pamilihan. Nakatulong ang sistemang ito sa higit na pagsasentralisa ng pamahalaan at sa pagkakaisa ng iba't ibang pangkat ng mga mamamayan ng Rus'. Ang mga hanggahang kanyang itinakda ay naging pundasyon rin ng mga susunod na pambansang hangganan ng kaharian.

Habang abala ang kanyang anak na si Sviatoslav sa mahahabang kampanyang militar, si Olga ang patuloy na namahala sa Kiev. Nanirahan siya sa kastilyo ng Vyshgorod kasama ang kanyang mga apo at pinanatili ang katatagan ng pamahalaan. Nagtatag rin siya ng mga himpilan sa pangangaso kung saan hinuhuli ang mga ibon—malamang ay mga ibong mandaragit—na ipinadadala bilang kalakal o handog sa Imperyong Bisantino.

Noong dekada 950, naglakbay si Olga sa Constantinople, ang kabisera ng Imperyong Bisantino, upang makipagkita kay Emperador Constantine VII. Tatlong pangunahing sanggunian ang nagsasalaysay ng pangyayaring ito. Ang una ay ang De Ceremoniis o Book of Ceremonies, na naglalarawan ng mga seremonya at tuntunin sa korte ng emperador. Ang ikalawa ay ang Synopsis of Histories, na isinulat ng historyador na Bisantino na si John Skylitzes noong ika-11 siglo. Ang ikatlo ay ang Primary Chronicle, na tinipon sa Kiev noong unang bahagi ng ika-12 siglo ng isang hindi nakikilalang mongheng Rus'. Magkakaiba ang mga salaysay na ito hinggil sa dahilan ng paglalakbay ni Olga, sa eksaktong petsa nito, at sa mga pangyayaring naganap sa kanyang pananatili sa Constantinopla.