Orangutan

Orangutans
	Bornean orangutan (Pongo pygmaeus)
Pag-uuring siyentipiko
Kaharian:	Animalia
Pilo:	Chordata
Klase:	Mammalia
Orden:	Primates
Pamilya:	Hominidae
Subpamilya:	Ponginae
Henero:	Pongo; Lacépède, 1799
Type species
	Pongo borneo; Lacépède, 1799 (= Simia pygmaeus Linnaeus, 1760)
Species
	Pongo pygmaeus; Pongo abelii; Pongo tapanuliensis; †Pongo hooijeri; †Pongo weidenreichi; †Pongo grovesei; †Pongo nguyenbinheri;
	Range of the two orangutan species
Kasingkahulugan
	Faunus Oken, 1816 ; Lophotus Fischer, 1813 ; Macrobates Billberg, 1828 ; Satyrus Lesson, 1840

Ang orangutan ay dakilang bakulaw na katutubo sa Asya. Sa kasalukuyan, ito ay matatagpuan lamang sa iilang kagubatan ng Borneo at Sumatra. Ito ay inuuri sa genus na Pongo at nakaraang itinuring na iisang espesye lamang. Mula 1996, ang mga ito ay hinati sa dalawang espesye: ang Bornean orangutan (P. pygmaeus) at Sumatran orangutan (P. abelii). Noong 2017, kinilala ang pangatlong espesya na Tapanuli orangutan (P. tapanuliensis). Sa karagdagan, ang espesye na Bornean orangutan ay nahahati pa sa tatlong subespesye. Ang mga orangutan ang tanging nabubuhay na espesye ng subpamilyang Ponginae, na kinabibilangan rin ng ilang mga espesye gaya ng Gigantopithecus, ang pinakamalaking alam na primado.

Ang mga orangutan ay humiwalay mula sa ibang mga dakilang bakulaw noong 12-15 milyong taong nakakalipas. Ayon sa isang 2011 na pag-aaral ng genome ng Bornean at Sumatran orangutan, naghiwalay ang dalawang espesye noong 400,000 taong nakakalipas.^[1] Samantalang sinasabi ng isang pag-aaral mula 2017 na humiwalay ang Bornean at Tapanuli orangutan mula sa Sumatran orangutan noong 3.4 mya, at sa isa't isa noong 2.4 mya.^[2]

Mga sanggunian

↑ Milton, Joseph (2011-01-26). "Orang-utans join the genome gang". Nature (sa wikang Ingles). doi:10.1038/news.2011.50. ISSN 1476-4687.
↑ Nater, A.; Mattle-Greminger, M. P.; Nurcahyo, A.; Nowak, M. G.; de Manuel, M.; Desai, T.; Groves, C.; Pybus, M.; Sonay, T. B.; Roos, C.; Lameira, A. R. (November 20, 2017). "Morphometric, Behavioral, and Genomic Evidence for a New Orangutan Species". Current Biology (sa wikang Ingles). 27 (22): 3487–3498.e10. doi:10.1016/j.cub.2017.09.047.

[1] Milton, Joseph (2011-01-26). "Orang-utans join the genome gang". Nature (sa wikang Ingles). doi:10.1038/news.2011.50. ISSN 1476-4687.

[2] Nater, A.; Mattle-Greminger, M. P.; Nurcahyo, A.; Nowak, M. G.; de Manuel, M.; Desai, T.; Groves, C.; Pybus, M.; Sonay, T. B.; Roos, C.; Lameira, A. R. (November 20, 2017). "Morphometric, Behavioral, and Genomic Evidence for a New Orangutan Species". Current Biology (sa wikang Ingles). 27 (22): 3487–3498.e10. doi:10.1016/j.cub.2017.09.047.

[1]

[2]