Palasyo ng Golestan
| Pandaigdigang Pamanang Pook ng UNESCO | |
|---|---|
.jpg)   .jpg) | |
| Lokasyon | Teheran, Iran |
| Pamantayan | Cultural: ii, iii, iv |
| Sanggunian | 1422 |
| Inscription | 2013 (ika-37 sesyon) |
| Lugar | 5.3 ha |
| Sona ng buffer | 26.2 ha |
| Mga koordinado | 35°40′47″N 51°25′13″E / 35.67972°N 51.42028°E |
| Kamalian ng Lua na sa Module:Location_map na nasa linyang 526: Unable to find the specified location map definition: "Module:Location map/data/Iran Tehran" does not exist. | |
Ang Palasyo ng Golestan (Persia: کاخ گلستان, romanisado: Kākh-e Golestān) ay ang dating opisyal na maharlikang complex ng mga Kayar sa Teheran, Iran. Isa sa mga pinakamatandang makasaysayang monumento sa kabesera at isang Pandaigdigang Pamanang Pook ng UNESCO,[1] ang Palasyo ng Golestan ay binubuo ng isang grupo ng walong maharlikang estrukturang napapalibutan ng isang pader, na ngayon ay pangunahing ginagamit bilang mga museo, napapalibutan ng isang panlabas na pader, na dating nakapaloob sa loob ng mga nagtatanggol na pader ng kuta ng Teheran.[2][3] Karamihan sa mga gusaling maharlika ay mula pa noong ika-19 na siglo[2] at nagpapakita ng isang koleksiyon ng mga gawang-kamay at regalo ng Iran at Europa mula ika-18 hanggang ika-20 siglo.
Kasaysayan
[baguhin | baguhin ang wikitext]Ang pinagmulan ng maharlikang kuta ng Tehran ay maaaring masubaybayan noong ika-6 ng Hulyo 1404, nang si Ruy González de Clavijo, ang sugo ni Enrique III ng Castilla, ay naglakbay patungong Samarkand upang makipagkita kay Tamerlan, ang nagtatag ng dinastiyang Timurida, at pinili niyang manatili sa bahay ni "Baba Sheikh", isa sa mga matatanda ng Teheran. Pinaniniwalaan na ang kaniyang bahay ay matatagpuan sa lugar ng maharlikang kuta, na kalaunan ay binago ng mga pagbabago sa mga lumang gusali at pagdaragdag ng mga bago. Ang simula ng maharlikang kuta ay maaaring masubaybayan pabalik sa panahon ni Soliman I (r. 1666–1694),[4] ang pagtatayo ng isang palasyo sa lugar ng Chenaristan, isang divan-khane kung saan nakipagkita si Soltan Hoseyn (naghari noong 1694–1727) sa embahador ng pamahalaang Otomano, si Ahmad Dari Effendi, sa huling taon ng kaniyang paghahari. Ang arg (kuta) ng Teheran ay itinayo noong panahon ng paghahari ni Tahmasp I (naghari noong 1524–1576) ng dinastiyang Sapabida (1502–1736).[5] Nagtayo si Abbas ang Dakila ng isang malaking hardin sa hilagang bahagi ng bakod, na kalaunan ay napapaligiran ng isang mataas na pader at itinayo ang mga gusali, kung saan ang maharlikang tirahan ay itinayo sa loob nito.[4] Sa pagtatapos ng panahon ng Safavid, ang Tehran ay minsang pansamantalang luklukan ng korte ng mga shah ng Safavid.[6] Ang palasyo ay kalaunan ay binago ni Karim Khan ng dinastiyang Zand (naghari noong 1750–1779).[7] Pinili ni Agha Mohammad Khan ng dinastiyang Kayar (1742–1797) ang Tehran bilang kanyang kabesera.[8] Ang arg ay naging luklukan ng mga Kayar (1794–1925). Ang korte at palasyo ng Golestan ay naging opisyal na tirahan ng dinastiyang Kayar. Ang palasyo ay muling itinayo sa kasalukuyang anyo nito noong 1865 ni Haji Ab ol Hasan Mimar Navai.[9]
Noong panahong Pahlavi (1925–1979), ang Palasyo ng Golestan ay ginamit para sa mga pormal na pagtanggap. Ang dinastiyang Pahlavi ay nagtayo ng sarili nilang mga palasyo sa mga complex ng palasyo ng Niavaran at Sa'dabad. Ang pinakamahalagang seremonya na ginanap sa palasyo noong panahon ng Pahlavi ay ang mga koronasyon ni Reza Shah noong 1926[10] at nina Mohammad Reza Shah at Shahbanu Farah noong 1967. Sa pagitan ng 1925 at 1945, isang malaking bahagi ng mga gusali ng complex ang winasak sa utos ni Reza Shah.[11] Naniniwala siya na ang mga makasaysayang palasyo ng Qajar ay hindi dapat makahadlang sa paglago ng isang modernong lungsod. Sa lugar ng mga lumang gusali, itinayo ang mga gusaling pangkomersiyo sa modernong estilo noong dekada 1950 at 1960.
Noong Marso 2026, noong digmaan sa Iran noong 2026, iniulat ng mga ahensiya ng balita ng Iran na ang mga yanig at mga debris ay tumama sa complex na nakapinsala sa mga bintana, pinto, at salamin matapos ang isang pagtama mula sa himpapawid sa kalapit na Plaza Arg.[3][12]
Mga sanggunian
[baguhin | baguhin ang wikitext]- ↑ "Golestan Palace". UNESCO World Heritage Centre. Nakuha noong 2017-01-02.
- 1 2 "Golestan Palace". Iran Visitor - Travel Guide To Iran (sa wikang Ingles). Nakuha noong 2026-03-02.
- 1 2 Salako, Tokunbo (2026-03-03). "UNESCO expresses concern over the protection of cultural heritage sites in Middle East". Euronews (sa wikang Ingles). Nakuha noong 2026-03-02.
- 1 2 "در مورد کاخ گلستان در ویکی تابناک بیشتر بخوانید" [Read more about Golestan Palace on Wikimedia Commons]. tabnak.ir (sa wikang Persyano). Inarkibo mula sa orihinal noong 2023-12-25. Nakuha noong 2023-12-25.
- ↑ تهران, آژانس عکس. "کاخ گلستان". آژانس عکس تهران (sa wikang Persyano). Nakuha noong 2023-12-25.[patay na link]
- ↑ "تهران در عصر صفوی". vista (sa wikang Persyano). Nakuha noong 2023-12-25.
- ↑ "کاخ گلستان > موزه های کاخ". Golestan Palace. Inarkibo mula sa orihinal noong 2023-12-25. Nakuha noong 2023-12-25.
{{cite web}}: Unknown parameter|archive- url=ignored () - ↑ "Tehran, Iran - Image of the Week - Earth Watching". earth.esa.int. Nakuha noong 2023-12-25.
- ↑ "Golestan Palace". arasbaran.org. Inarkibo mula sa orihinal noong 2023-12-25. Nakuha noong 2023-12-25.
- ↑ Rahnema, Ali (2011). Superstition as Ideology in Iranian Politics: From Majlesi to Ahmadinejad. New York: Cambridge University Press. p. 115. doi:10.1017/CBO9780511793424. ISBN 978-0-521-18221-8.
- ↑ "Golestan Palace, glorious palace in Tehran". Mehr News Agency (sa wikang Ingles). 2020-02-08. Nakuha noong 2023-12-25.
- ↑ "Golestan Palace, Tehran's Only UNESCO World Heritage Site, Damaged in US-Israeli Airstrikes". Artforum (sa wikang Ingles). 2026-03-04. Nakuha noong 2026-03-05.