Pedro Páez

Si Pedro Páez Jaramillo, SJ (Portuges: Pero Pais; 1564 – 20 Mayo 1622) ay isang Español na misyonerong Heswita sa Etiopia. Si Páez ay itinuturing ng marami bilang isang eksperto sa Etiopia bilang ang pinakamabisang Katolikong misyonero sa Etiopia. Siya ay pinaniniwalaang ang unang Europeo na nakakita at naglarawan sa pinagmumulan ng Nilong Bughaw, na kaniyang narating noong 21 Abril 1618.

Dalawang tomo ni Páez História da Etiópia (Kasaysayan ng Etiopia) ay itinuturing ng mga iskolar ng kasaysayan ng Etiopia bilang isa sa pinakamahalaga at pinakamatumpak na mga akda tungkol sa kontemporaneong Imperyong Samoloniko at sa kasaysayan nito (ayon sa pagkaunawa ng mga lokal na sanggunian) hanggang sa kanyang sariling panahon, lalo na dahil ang mga akda ng mga lokal na manunulat, sa kabila ng mahabang tradisyon ng Simbahang Etiopianong Ortodoksong ng scholarship sa literasiya ng monasteryo at ang regular na pagtitipon ng mga imperyal na kronika, ay sa malaking bahagi ay nawala sa mga siglo ng paulit-ulit na tunggalian na sumunod o nanatiling hindi alam ng kontemporaneoong scholarship.

Buhay

Si Páez ay ipinanganak noong 1564 sa nayon ng Olmeda de la Cebolla (ngayon ay Olmeda de las Fuentes), malapit sa Madrid, na hanggang Agosto ng taong iyon ay isang sitio ng lungsod ng Alcalá de Henares. Siya ay ipinanganak labing-anim na taon bago ang pag-iisa ng mga korona ng Español at Portuges (1580–1640); ang pag-iisang iyon ang magtatakda ng saklaw ng gawaing misyonero ni Páez. Noong kaniyang kabataan, nag-aral siya sa kolehiyo ng mga Heswita sa Belmonte, Cuenca. Matagal na siyang pinaniniwalaang nagpatuloy sa pag-aaral sa Unibersidad ng Coimbra, ngunit ipinakita ng mga kamakailang pag-aaral na nag-aral siya ng mas mataas na edukasyon sa Unibersidad ng Alcalá. Noong mga panahong iyon, pumasok siya sa Kapisahan ni Hesus at kalaunan ay naordenan bilang pari.

Nang gumaling na siya, muling sinimulan ni Paez ang misyon. Sa wakas ay nakarating siya sa Massawa noong 1603, at nagtungo sa Debarwa kung saan niya nakilala ang pinuno ng mga Portuges sa Etiopia, si John Gabriel, noong Mayo 11, at makalipas ang apat na araw ay nagtungo siya sa Fremona, ang himpilan ng mga Heswita sa Ethiopia. Hindi tulad ng kanyang hinalinhan, si Andre de Oviedo, inilarawan siya ni Paul Henze bilang "banayad, edukado, maalalahanin sa damdamin ng iba". Nang ipatawag sa korte ng batang Emperador (negusä nägäst) na si Za Dengel, ang kanyang kaalaman sa Amhariko at Ge'ez, pati na rin ang kanyang kaalaman sa mga kaugalian ng Etiopia ay labis na humanga sa soberanya kaya't nagpasya si Za Dengel na magbalik-loob mula sa Simbahang Koptika patungo sa Simbahang Romano—bagaman binalaan siya ni Páez na huwag ipahayag nang mabilis ang kaniyang deklarasyon. Gayunpaman, nang ipahayag ni Za Dengel ang mga pagbabago sa pagdiriwang ng Sabbath, nagretiro si Páez sa Fremona, at hinintay ang sumunod na digmaang sibil na nagtapos sa pagkamatay ng emperador.

Ang babalang ito ay nakatulong kay Páez nang umupo si Susenyos I sa trono noong 1607. Inanyayahan siya ni Susenyos sa kaniyang korte, kung saan naging magkaibigan ang dalawa. Nagbigay si Susenyos ng lupa kay Páez sa peninsula ng Gorgora sa hilagang bahagi ng Lawa ng Tana, kung saan nagtayo siya ng isang bagong sentro para sa kanyang mga kapuwa Heswita, na nagsimula sa isang simbahang bato, na inialay noong ika-16 ng Enero 1621.