Portugal
- Naka-redirect ang "Portuges" dito. Para sa wika, tingnan ang wikang Portuges.
| Republikang Portuges República Portuguesa[note 1] |
||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
|
||||||
| Pambansang Awit: "A Portuguesa" "Ang Portuges" |
||||||
 Kinaroroonan ng Portugal (madilim na luntian) – sa lupalop ng Europa (luntian & madilim na kulay abo) |
||||||
| Pununglunsod (at pinakamalaking lungsod) | Lisbon 38°46′N 9°9′W / 38.767°N 9.150°W | |||||
| Opisyal na wika | Portuges | |||||
| Kinikilalang pampook na wika | Mirandes[a] | |||||
| Pangkat-lahi (2011) |
|
|||||
| Pangalang- turing |
Portuges | |||||
| Pamahalaan | Unitary semi-presidential republic | |||||
| - | Pangulo | Marcelo Rebelo de Sousa | ||||
| - | Pangulo ng Pagpupulong | Eduardo Ferro Rodrigues | ||||
| - | Punong Ministro | António Costa | ||||
| Batasan | Pagpupulong ng Republika | |||||
| Pagbuo | ||||||
| - | Pagkatatag | 868 | ||||
| - | Re-founding | 1095 | ||||
| - | Sovereignty | 24 Hunyo 1128 | ||||
| - | Kaharian | 26 Hulyo 1139 | ||||
| - | Recognition | 5 Oktubre 1143 | ||||
| - | Papal Recognition | 23 Mayo 1179 | ||||
| - | Restoration | 1 Disyembre 1640 | ||||
| - | Republika | 5 Oktubre 1910 | ||||
| - | Democratization | 25 Abril 1974 | ||||
| - | Present Constitution[b] | 25 Abril 1976 | ||||
| - | EEC Accession | 1 Enero 1986 | ||||
| Lawak | ||||||
| - | Kabuuan | 92,212[1] km2 (ika-111) 35,603 sq mi |
||||
| - | Katubigan (%) | 0.5 | ||||
| Santauhan | ||||||
| - | Pagtataya ng 2015 | 10,341,330[2] (ika-83) | ||||
| - | Lahatambilang ng 2011 | 10,562,178[3] | ||||
| - | Kakapalan | 115/km2 (ika-97) 298/sq mi |
||||
| KGK (KLP) | Pagtataya ng 2016 | |||||
| - | Kabuuan | $296 bilyon[4] (ika-50) | ||||
| - | Bawat ulo | $28,476[4] (ika-40) | ||||
| KGK (pasapyaw) | Pagtataya ng 2016 | |||||
| - | Kabuuan | $204.186 bilyon[4] (ika-43) | ||||
| - | Bawat ulo | $19,611[4] (ika-36) | ||||
| Gini (2013) | 34.2 | |||||
| TKT (2014) | 0.830 (ika-43) | |||||
| Pananalapi | Euro (€)[c] (EUR) |
|||||
| Pook ng oras | WET (UTC) AZOT (TPO−1) |
|||||
| - | Tag-araw (DST) | WEST (UTC+1) AZOST (TPO) |
||||
| Note: Mainland Portugal and Madeira use WET/WEST, the Azores use AZOT/AZOST | ||||||
| en:Antipodes | New Zealand at Karagatang Pasipiko |
|||||
| Anyo ng Taburaw | aa/bb/tttt | |||||
| Nagmamaneho sa | kanan | |||||
| Internet TLD | .pt | |||||
| Kodigong pantawag | +351 | |||||
Ang Portugal, o opisyal na tinatawag na Republikang Portuges (República Portuguesa [ʁɛˈpuβlikɐ puɾtuˈɣezɐ]), ay bansang matatagpuan sa timog-kanlurang Europa sa Tangway ng Iberia. Pinaka-kanluraning[5] bansa sa Europa ang Portugal, at natatabihan ng Karagatang Atlantiko sa kanluran at timog, at ng Espanya sa hilaga at silangan. Bahagi ng Portugal ang Atlantikong kapuluan ng Azores at Madeira na kapwang awtonomong rehiyon na may kanilang sariling mga pamahalaang rehiyonal.
Ang Portugual ay ang pinakamatandang estado sa Tangway ng Iberia at isa sa mga pinakamatanda sa Europe na patuloy na pinagtirahan, pinagsakupan, at pinaglabanan mula noong sinaunang panahon. Sumunod sa mga tauhang dipa-Kelta, Kelta, Cartagineses, at Romano ang mga pagsasalakay ng mga Hermanikong Visigodo at Suebi. Itinatag ang Portugal bilang bansa noong Kristiyanong Reconquista laban sa mga Morong nanghimasok sa Tangway ng Iberia noong 711 PK. Itinatag noong 868, sumikat ang Kondehan ng Portugal pagkatapos ng Laban sa São Mamede noong 1128. Ipinroklama ang Kaharian ng Portugal pagkasunod sa Labanan sa Ourique noong 1139, at kinilala ang kalayaan mula sa León ng Tratado ni Zamora noong 1143.[6]
Mga nilalaman
Pinanggalingan ng salita[baguhin | baguhin ang batayan]
Galing ang salitang Portugal sa Gitnang Latin na Portyngale, mula sa dantaong 1300. "Daungang Gaya" (Portus Cale, ngayong Oporto) ang ibig sabihin nito. Galing ang unang hari ng Portugal sa Portucale, ang Kondeng si Alfonso. [7]
Kasalukuyang kalagayan[baguhin | baguhin ang batayan]
Ang Portugal ay isang bansang may-kaunlaran[8] at nagtataglay ng ika-19 pinakamataas na ginhawa sa buhay, ayon sa The Economist Intelligence Unit. Ito ay ang ika-13 na mapayapa at ikawalong pinaka-globalized na bansa sa daigdig. Ito ay kasapi ng Unyong Europeo at ng Mga Nagkakaisang Bansa. Ito rin ay isang estadong Schengen.
Tingnan din[baguhin | baguhin ang batayan]
Mga sanggunian[baguhin | baguhin ang batayan]
- ↑ In recognized minority languages of Portugal:
- ↑ (sa Portuges) Público. "Portugal tem 92.212 quilómetros quadrados, por enquanto...". Retrieved 2 July 2012. Naka-arkibo 5 October 2012 sa Wayback Machine.
- ↑ (sa Portuges) [1]. Accessed on 17 June 2015.
- ↑ (sa Portuges) Portugal. Censos 2011 (ine.pt)
- ↑ 4.0 4.1 4.2 4.3 "Portugal". International Monetary Fund. Hinango noong 13 December 2015.
- ↑ Christopher Bliss, Jorge Braga de Macedo, C. J. Bliss, p.13
- ↑ Brian Jenkins, Spyros A. Sofos, Nation and identity in contemporary Europe, p. 145, Routledge, 1996, ISBN 0-415-12313-5
- ↑ https://www.etymonline.com/word/portugal
- ↑ https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/appendix/appendix-b.html
Mga kawing panlabas[baguhin | baguhin ang batayan]
Ang Unyong Europeo (UE) at mga kandidato sa pagpapalawak nito | ||
|---|---|---|
Alemanya · Austria · Belhika · Bulgarya · Croatia · Dinamarka · Eslobakya · Eslobenya · Espanya · Estonya · Gresya · Irlanda · Italya · Latbiya · Litwaniya · Luxembourg · Malta · Nagkakaisang Kaharian · Olanda · Pinlandiya · Polonya · Portugal · Pransiya · Rumanya · Suwesya · Tsekya · Tsipre · Unggarya Mga bansang kandidato na nasa usapan sa paglawak: Iceland · Montenegro · Serbiya · Turkiya Mga bansang kandidato: Republika ng Masedonya (kilala ng UE bilang "Dating Republikang Yugoslav ng Masedonya") Mga bansang maaring maging bansang kandidato: Albanya · Bosnia at Herzegovina · Kosovo |  | |
