Publikong pagsasahimpapawid

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya
Jump to navigation Jump to search

Ang Publikong pagsasahimpapawid ay nagsasangkot ng radyo, telebisyon at iba pang mga electronic media outlet na ang pangunahing misyon ay serbisyo publiko. Sa maraming mga bansa sa mundo, ang pagpopondo ay nagmumula sa mga pamahalaan, lalo na sa pamamagitan ng taunang bayad na sisingilin sa mga tumatanggap. Sa Estados Unidos, ang mga pampublikong tagapagbalita ay maaaring makatanggap ng ilang pondo mula sa parehong mga mapagkukunan ng federal at estado, ngunit sa pangkalahatan ang karamihan sa kanilang suporta sa pananalapi ay nagmula sa underwriting ng mga pundasyon at negosyo (mula sa maliliit na tindahan hanggang sa mga korporasyon), kasama ang mga ambag ng madla sa pamamagitan ng mga pledge drive. Ang karamihan ay nagpapatakbo bilang mga pribadong korporasyong hindi para sa kita.[kailangan ng sanggunian]

Ang pampublikong pagsasahimpapawid ay maaaring pinamamahalaan nang pambansa o lokal, depende sa bansa at istasyon. Sa ilang mga bansa ang isang solong organisasyon ay nagpapatakbo ng publikong pag-broadcast. Ang iba pang mga bansa ay may maraming mga organisasyong pampubliko-broadcasting na tumatakbo sa rehiyon o sa iba't ibang mga wika. Kasaysayan, ang publikong pagsasahimpapawid ay dating nangingibabaw o tanging anyo lamang ng pagsasahimpapawid sa maraming mga bansa (na may kapansin-pansin na pagbubukod ng Estados Unidos). Ang Komersyal na pagsasahimpapawid ay mayroon na rin sa karamihan ng mga bansang ito; ang bilang ng mga bansa na may publikong pagsasahimpapawid lamang ang tumanggi nang malaki sa huling bahagi ng ika-20 siglo.[kailangan ng sanggunian]

Ang media ng sektor ng publiko (pinondohan ng estado) ay hindi dapat malito sa state media (kontrolado ng estado), na "kinokontrol sa pananalapi at editoryal ng estado."[1]

Definition[baguhin | baguhin ang batayan]

Teknolohiya[baguhin | baguhin ang batayan]

Ekonomiya[baguhin | baguhin ang batayan]

Buong mundo[baguhin | baguhin ang batayan]

Ang modelo, na itinatag noong 1920s, ng British Broadcasting Corporation — isang samahan na malawak na pinagkakatiwalaan, maging ng mga mamamayan ng Axis Powers [ayon kanino?] Sa panahon ng World War II — ay malawak na ginaya sa buong Europa, Imperyo ng British, at kalaunan Komonwelt. Ang mga pampubliko na tagapagbalita sa isang bilang ng mga bansa ay karaniwang isang application ng modelo na ginamit sa Britain. [Kailangan ng banggit]

Ang modernong pampublikong pagsasahimpapawid ay madalas na isang halo-halong komersyal na modelo. Halimbawa, ang CBC ay pinopondohan ng kita sa advertising na suplemento ng isang subsidy ng gobyerno upang suportahan ang serbisyo sa telebisyon.

Amerika[baguhin | baguhin ang batayan]

Argentina[baguhin | baguhin ang batayan]

Brazil[baguhin | baguhin ang batayan]

Canada[baguhin | baguhin ang batayan]

Estados Unidos[baguhin | baguhin ang batayan]

Silipin din: Corporation for Public broadcasting

Asya[baguhin | baguhin ang batayan]

Afghanistan[baguhin | baguhin ang batayan]

Ang Radio Television Afghanistan (RTA) ay ang pampublikong brodkaster ng Afghanistan at nagsimula pa noong 1925.

Bangladesh[baguhin | baguhin ang batayan]

Ang pangunahing tagapagbalita sa telebisyon ng Bengali ay ang Telebisyon ng Bangladesh na nagsasahimpapaw din sa buong mundo sa pamamagitan ng sangay na batay sa satellite, BTV World. Mayroon ding mga terrestrial state run TV channel: Ang Sangsad TV na pagmamay-ari at pinapatakbo ng parlyamento ng Bengali na sumasaklaw sa mga paglilitis ng Parlyamento. Ang Bangladesh Betar (BB) ay ang nag-iisang state broadcaster ng estado sa radyo. Ang paghahatid ng radyo sa rehiyon na bumubuo ngayon ng Bangladesh ay nagsimula sa Dhaka noong Disyembre 16, 1939. Ang Ministri ng Impormasyon ay responsable para sa pangangasiwa ng lahat ng mga channel sa gobyerno ng TV at Radio.

Indonesia[baguhin | baguhin ang batayan]

Macau[baguhin | baguhin ang batayan]

Sa Macau, ang Teledifusão de Macau TDM ay ang kumpanya ng pagsasahimpapawid na serbisyo sa publiko. Ang firm ay itinatag noong Enero 1982 at na-modelo sa Rádio e Televisão de Portugal RTP. Ang TDM ay may dalawang independiyenteng editoryal na armas: ang Chinese news channel at ang Portuguese news channel, na ang bawat isa ay maaaring may magkakaibang mga mapagkukunan ng impormasyon, pananaw, at mga prayoridad ng balita. Nagpapatakbo ang TDM ng parehong serbisyo sa telebisyon at radyo.

Malaysia[baguhin | baguhin ang batayan]

Ang pampublikong brodkaster sa Malaysia ay ang pagmamay-ari ng Radio Televisyen Malaysia (RTM). Ang RTM ay dating napondohan sa publiko sa pamamagitan ng pera na nakuha mula sa paglilisensya sa telebisyon, subalit sa kasalukuyan ay na-subsidized ito ng estado, dahil ang mga lisensya sa telebisyon ay natapos na.

Bilang ng 2020 nagpapatakbo ang RTM ng 6 pambansa, 16 estado at 11 distrito ng radyo ng distrito pati na rin ang 5 pambansang terrestrial na telebisyon ng tsanel: TV1, TV2, TV Okey, RTM Sports at Berita RTM.

Nepal[baguhin | baguhin ang batayan]

Ang kasaysayan ng publikong pagsasahimpapawid sa Nepal ay nagsimula noong 1951. [36]

Pilipinas[baguhin | baguhin ang batayan]

Pangunahing tagapagbalita sa telebisyon ng Pilipinas ang People's Television Network (PTV). Nilikha noong 1974 bilang Government Television (GTV), ang PTV ay hindi na subsidized ng estado maliban sa isang isang beses na pagpopondo ng equity para sa outlay ng kapital noong 1992. Bukod sa PTV, ang iba pang publikong brodkaster ay ang Intercontinental Broadcasting Corporation (IBC), kung saan ang gobyerno naglagay na ng ipinagbibili. Ang gobyerno ay hindi na nagtataglay ng kontrol sa interes sa dating state broadcaster, Radio Philippines Network (RPN).

Ang Philippine Broadcasting Service (PBS) ay ang nag-iisang state radio broadcaster ng bansa. Itinatag noong 1933 bilang KZFM ng Amerikanong kolonyal na Insular Government, ang istasyon ng radyo ay ipinasa sa gobyerno ng Pilipinas matapos maging malaya ang bansa noong 1946. Sa kasalukuyan, isinasahimpapawid ng PBS ang punong barko nito na Radyo Pilipinas (dating Radyo ng Bayan) sa pamamagitan ng 32 istasyon nito at napili kaakibat sa buong bansa.

Kasalukuyang nagpaplano ang gobyerno na imungkahi ang paglikha ng isang batas na pagsasanibin at isasama ang PTV at PBS sa iisang nilalang, na tatawaging People's Broadcasting Corporation (PBC).

Tulad ng ngayon, kahit na hindi pagmamay-ari ng gobyerno ngunit ang karamihan sa mga programa nito ay kaugnay ng gobyerno, ang UNTV (binibigkas bilang "you-en-tee-vee") na tinaguriang "Public Service Channel", ay isang network ng telebisyon sa Pilipinas na karamihan sa programa ay para sa serbisyo publiko. Pag-aari nina Atom at Larry Henares, ito ang pangunahing network ng telebisyon ng Progressive Broadcasting Corporation (kilala sa hangin bilang UNTV-PBC), kasama ang Breakthrough at Milestones Productions International (kilala sa hangin bilang UNTV-BMPI), tagapagbigay ng nilalaman ng network at marketing arm at Christian religious organisasyong Members Church of God International (MCGI). Ang mga programa sa serbisyo sa publiko at mga libreng serbisyo ng UNTV ay pinamamahalaan ng chairman at CEO ng BMPI na si Kuya Daniel Razon (tagalog si Kuya para kay Big Brother). Ilan sa mga kilalang serbisyong pampubliko na inalok ng network ng telebisyon ay ang 911-UNTV (8688) isang konsepto ng News and Rescue sa Metro Manila at sa mga pangunahing lungsod sa buong Pilipinas na naglalayong i-save muna ang buhay sa mga oras ng aksidente bago mag-ulat, Clinic ni Kuya (libreng klinika), Law Center ni Kuya (libreng ligal na pagpapayo), Libreng Sakay (libreng pagsakay sa isang bus), pang-araw-araw na medikal na misyon sa iba't ibang mga sitio at barangay, atbp.

Tulad ng ngayon, kahit na hindi pagmamay-ari ng gobyerno ngunit ang karamihan sa mga programa nito ay kaugnay ng gobyerno, ang GTV (binibigkas bilang "gee-tee-vee") o bilang Good Television (GTV), na tinaguriang "Public Broadcast Station", ay isang network ng telebisyon sa Pilipinas na karamihan sa programa ay para sa serbisyo publiko. Pag-aari nina GMA Chairman and CEO Felipe L. Gozon at President and COO Gilberto Duavit Jr., ito ang pangunahing network ng telebisyon ng GMA Network (kilala sa hangin bilang GTV-GMA), kasama ang Citynet Network Marketing and Productions (kilala sa hangin bilang GTV-CNMP).

Timog Korea[baguhin | baguhin ang batayan]

Ang kinatawan ng publiko sa South Korea na broadcasting television network ay sinasabing Korean Broadcasting System, o KBS. Orihinal na isang channel na kinokontrol ng pamahalaan, ngayon ay isang independiyenteng sistema ng pag-broadcast. Sinimulan ng KBS ang pag-broadcast ng radyo noong 1947 at nagbukas sa industriya ng telebisyon noong 1961, at opisyal na nagtatag ng sarili nitong pagkakakilanlan noong 1973. Ang isa pang pampubliko na channel sa pag-broadcast ay ang Munhwa Broadcasting Corporation, o MBC. Kilala bilang pangalawang channel ng bansa, ibinabahagi din nito ang mga tungkulin bilang pambansang telebisyon sa KBS.

Ang South Korea ay mayroon ding isa pang pampublikong broadcasting channel na tinatawag na Educational Broadcasting System, o EBS. Orihinal na isinasaalang-alang bilang isang extension channel ng KBS, naikulong ito bilang isang channel na pang-edukasyon ngunit pinanatili ang mga gawaing pampubliko sa pag-broadcast. Pangunahin ang KBS at EBS ay pinopondohan ng mga patalastas na ibinibigay nila sa kanilang mga channel, ngunit dahil sa lumalaking kumpetisyon, nagiging problema rin ito sa kanila.

Europa[baguhin | baguhin ang batayan]

Albania[baguhin | baguhin ang batayan]

Austria[baguhin | baguhin ang batayan]

France[baguhin | baguhin ang batayan]

Germany[baguhin | baguhin ang batayan]

Silipin din: Beitragsservice von ARD, ZDF und Deutschlandradio

Hungary[baguhin | baguhin ang batayan]

Iceland[baguhin | baguhin ang batayan]

Ireland[baguhin | baguhin ang batayan]

Italy[baguhin | baguhin ang batayan]

Netherlands[baguhin | baguhin ang batayan]

Portugal[baguhin | baguhin ang batayan]

España[baguhin | baguhin ang batayan]

Sweden[baguhin | baguhin ang batayan]

United Kingdom[baguhin | baguhin ang batayan]

Ang United Kingdom ay may isang malakas na tradisyon ng pag-broadcast ng serbisyo publiko. Bilang karagdagan sa BBC, na itinatag noong 1922, mayroon ding Channel 4, isang pagmamay-ari ng publiko, na pinopondohan ng pampubliko na tagapagbalita ng serbisyo publiko, at S4C, isang broadcaster na Welsh na nagsasalita sa Wales. Bukod dito, ang dalawang komersyal na tagapagbalita ng ITV at Channel 5 ay mayroon ding mga makabuluhang obligasyong pampubliko na ipataw bilang bahagi ng kanilang lisensya sa pag-broadcast.

Sa UK mayroon ding maliit na mga tagapagbalita ng pamayanan. Mayroon na ngayong 228 na mga istasyon na may mga lisensya sa pag-broadcast ng FM (lisensyado ng Ofcom). Karaniwang sumasakop sa mga istasyon ng radyo ng komunidad ang isang maliit na lugar na pangheograpiya na may saklaw na radius ng hanggang 5 km at tatakbo sa isang hindi pangkalakal na batayan. Maaari silang magsilbi para sa buong mga komunidad o para sa iba't ibang mga lugar na interesado - tulad ng isang partikular na pangkat etniko, pangkat ng edad o pangkat ng interes. Ang mga istasyon ng radyo ng komunidad ay sumasalamin ng magkakaibang halo ng mga kultura at interes. Halimbawa, maaari kang makinig sa mga istasyon na nagbibigay ng musika sa lunsod o pang-eksperimentong musika, habang ang iba ay nakatuon sa mga nakababatang tao, mga pamayanan ng relihiyon o mga sandatahang lakas at kanilang mga pamilya.

Oceania[baguhin | baguhin ang batayan]

Australia[baguhin | baguhin ang batayan]

New Zealand[baguhin | baguhin ang batayan]

Listahan ng mga Pampublikong pagsasahimpapawid[baguhin | baguhin ang batayan]

Mga sanggunian[baguhin | baguhin ang batayan]

  1. Webster, David. Building Free and Independent Media (August 1992).