Rags to riches
Ang rags to riches (mahirap na yumaman, literal: "kahirapan tungo sa kayamanan") ay tumutukoy sa anumang sitwasyon na umahon ang tao mula sa kahirapan tungo sa kayamanan,[1] bilang isang uri ng pagkilos ng lipunan. Madalas itong gawing balangkas sa pagkukuwento ng kathang-isip, na madalas na inilalarawan ito dahil sa talento. Maaaring maganap ang kalagayang ito sa totoong buhay, ngunit napakababa ang probabilidad para sa sinuman at malimit na nakataya sa kapalaran (tulad ng pagkapanalo sa loteriya) o mana.
Mga halimbawa sa kathang-isip
[baguhin | baguhin ang wikitext]- Mga kuwentong-bibit, tulad ng Cinderella at Aladdin.
- Oliver Twist, nobela ni Charles Dickens. Umangat ang bida mula pagtatrabaho sa gusaling-trabahuan tungo sa pagiging manggagawang bata, tungo naman sa pagiging bahagi ng isang pangkat ng mga mandurukot, at sa huli ay naging ampon ng isang mayamang pamilya.
- Si Sir Gareth sa mga salaysay ng maalamat na si Haring Arturo. Umangat siya bilang isa sa mga Kabalyero ng Mesang Bilog mula sa dating hamak na batang kusinero.
- Ang kuwentong-bayan na Dick Whittington at Kaniyang Pusa. Sa tulong ng kaniyang pusa, umangat si Dick bilang Panginoong Alkalde ng Londres mula sa dating mahirap na ulila.
- Maraming mga nobela ni Horatio Alger.
Puna
[baguhin | baguhin ang wikitext]Pinuna ng mga repormista, kontra-kapitalista, manghihimagsik, manunulat ng sanaysay, at estadistiko ang konseptong "rags to riches". Nangatwiran sila na iilan lamang sa mga may natatanging kakayahan o mga taong masusuwerte ang maaaring tumahak sa daanang "mayaman mula sa hirap", at nagdudulot ng ilusyong survivorship bias ang malaking publisidad na ibinibigay sa ganitong mga kaso.[2] Nilalabo ng prehuwisyong ito ang mga kasong taliwas sa pagsasalaysay ng rags to riches; minsang tinatawag na "riches to rags" ang mga iyon.[3]
Ikinakatwiran nina Peña at Weiss na ang mga maling pag-unawa na ito ay nakatutulong para manatiling nasa parehong antas ng lipunan ang madla na kabahagi ng uring manggagawa at dukhang manggagawa, at pinipigilan silang magkaroon ng mithiin para sa pangkalahatang pagbabago tungo sa pagkakapantay-pantay sa lipunan.[4][5]
Mga sanggunian
[baguhin | baguhin ang wikitext]- ↑ "rags-to-riches Definition in the Cambridge English Dictionary". dictionary.cambridge.org (sa wikang Ingles). Inarkibo mula sa orihinal noong Pebrero 15, 2017. Nakuha noong Agosto 1, 2025.
- ↑ Taleb, 2001. "Part II: Monkeys on typewriters; Survivorship and other Biases"
- ↑ Greenberg, Duncan (Hunyo 19, 2007). "Riches-to-rags stories: Fallen billionaires". NBC News.
- ↑ Peña, 2012. Chapter 5 "From Rags to Riches"
- ↑ Weiss, 1969. P.35
Mga panlabas na link
[baguhin | baguhin ang wikitext]- Al-Fahim, Mohammed. From Rags to Riches: A Story of Abu Dhabi, I. B. Tauris, Limited 1998, ISBN 1860642330, London Centre for Arab Studies.