Rehiyon ng Magway
Rehiyon ng Magway မကွေးတိုင်းဒေသကြီး | |||
|---|---|---|---|
| Transkripsyong Birmano | |||
| • Wikang Birmano | ma. kwe: tuing: desa. kri: | ||
Hangganan ng Rehiyon ng Magway at Kaisahang Teritoryo ng Naypyidaw | |||
| |||
Lokasyon ng Rehiyon ng Magway sa Myanmar | |||
| Mga koordinado: 20°15′N 94°45′E / 20.250°N 94.750°E | |||
| Bansa | |||
| Rehiyon | Itaas | ||
| Kabisera | Magway | ||
| Pinakamalaking lungsod | Pakokku | ||
| Pamahalaan | |||
| • Hepeng Ministro | Tint Lwin | ||
| • Gabinete | Pamahalaan ng Rehiyon ng Magway | ||
| • Lehislatura | Hluttaw ng Rehiyon ng Magway | ||
| • Hudikatura | Mataas na Hukuman ng Rehiyon ng Magway | ||
| Lawak | |||
| • Kabuuan | 44,820.6 km2 (17,305.3 milya kuwadrado) | ||
| Ranggo sa lawak | [[List of administrative divisions of Burma by area|ika-4] | ||
| Pinakamataas na pook | 2,703 m (8,868 tal) | ||
| Populasyon | |||
| • Kabuuan | 3,917,055 | ||
| • Ranggo | ika-7 | ||
| • Kapal | 87/km2 (230/milya kuwadrado) | ||
| Tawag sa tagalugar | Magwegian | ||
| Mga demograpiko | |||
| • Mga Etnikong Grupo | Bamar, Chin, Rakhine, Shan, Karen | ||
| • Mga relihiyon | Budismo 98.8% Kristiyanismo 0.7% Islam 0.3% Hinduismo 0.1% Animismo 0.1% | ||
| Sona ng oras | UTC+06:30 (MST) | ||
| HDI (2017) | 0.560[2] katamtaman · 6th | ||
Ang Rehiyon ng Magway (Birmano:မကွေးတိုင်းဒေသကြီး, ; dating Dibisyon ng Magway) ay isang administratibong rehiyon sa gitnang Myanmar.Ito ang pangalawa sa pinakamalaki sa pitong rehiyon ng Myanmar, na may lawak na 17,306 milya kuwadrado (44,820 km2). Ang Dam ng Pa Del (ပဒဲဆည်) ay isa sa mga dam sa Kabayanan ng Aunglan, Rehiyon ng Magway. Ang kabisera at pangalawang pinakamalaking lungsod ng Rehiyon ng Magway ay Magway. Ang pinakamalaking lungsod ay Pakokku. Ang mga pangunahing lungsod ng Rehiyong Magway ay Magway, Pakokku, Aunglan, Yenangyaung, Taungdwingyi, Chauk, Minbu, Thayet at Gangaw.
Heograpiya
[baguhin | baguhin ang wikitext]Ang Rehiyon ng Magway ay nasa pagitan ng hilagang latitud na 18° 50' hanggang 22° 47' at silangang longhitud mula 93° 47' hanggang 95° 55'. Ito ay napapaligiran ng Rehiyon ng Sagaing sa hilaga, Rehiyon ng Mandalay sa silangan, Rehiyon ng Bago sa timog, at Estado ng Rakhine at Estado ng Chin sa kanluran.
Ang mga posil ng mga sinaunang primate na mahigit 40 milyong taong gulang ay nahukay sa mga lugar ng Pondaung at Ponnya mula sa Distrito ng Pakokku sa Rehiyon ng Magway, na humantong sa pamahalaan na ipahayag na ang Myanmar bilang "lugar ng kapanganakan ng sangkatauhan sa mundo," isang pahayag na hindi sinusuportahan ng mga antropologo. Isang sinaunang lungsod ng Pyu, Peikthano-myo, mga 2,000 taong gulang, ay matatagpuan sa Kabayanan ng Taungdwingyi, Rehiyon ng Magway.
Ang kasaysayan ng Rehiyon ng Magway Region ay sumasalamin sa iba pang mga rehiyon ng gitnang Burma. Ang sinaunang pangalan ng Rehiyon ng Magway ay Rehiyon ng Minbu (o) Lalawigan ng Minbu . Ang Rehiyon ng Minbu ay itinatag na may 3 distrito. Ang mga ito ay Distrito ng Minbu, Distrito ng Thayet, at Distrito ng Yenangyaung. Ang kabisera ng lungsod ay Yenangyaung. Noong 1950, ang Kabayanan ng Chauk ay inilipat sa Distrito ng Yenangyaung mula sa Distrito ng Myingyan.
Noong 2 Marso 1962, kinuha ng militar na pinamumunuan ni Heneral Ne Win ang Burma sa pamamagitan ng isang kudeta, at ang pamahalaan ay nasa ilalim ng direkta o hindi direktang kontrol ng militar. Isang bagong konstitusyon ng Sosyalistang Republika ng Kaisahan ng Burma ang pinagtibay noong 1974.
Ang pangalan ng Rehiyon ng Minbu ay pinalitan ng Rehiyon ng Magway at ang Distrito ng Yenangyaung ay inalis. Ang Distrito ng Magway ay itinatag na may 6 na kabayanan. Ang Pakokku Hill Tracts (o) Lalawigan ng Pakokku Province ay inalis, at ang Distrito ng Pakokku ay idinagdag sa Magway Division at Mindat District ay idinagdag sa Estado ng Chin. Ang Rehiyon ng Magway ay hinati noon sa 4 na distrito: Distrito ng Magway, Distrito ng Minbu, Distrito ng Thayet at Distrito ng Pakokku. Ang kabisera ng lungsod ay binago mula sa Yenangyaung patungong Magway.
Noong Abril 4, 1996, ang Distrito ng Pakokku ay nahati sa dalawang distrito: Distrito ng Pakokku at Distrito ng Gangaw. Sa kasalukuyan, ang Rehiyon ng Magway ay may kabuuang 5 distrito at 25 na kabayanan.
Mga dibisyong administratibo
[baguhin | baguhin ang wikitext]Ang mga distrito ng Rehiyon ng Magway ay Magwe, Minbu, Thayet, Pakokku at Gangaw, na binubuo ng 25 kabayanan at 1,696 ward village tracts. Ang kabiserang lungsod ay Magwe (2020 urbanong populasyong tinatayang bilang 85,214) at ang pinakamalaking lungsod nito ay Pakokku (2020 urbanong populasyong tinatayang bilang 107,890).
Ang iba pang mga pangunahing lungsod ay ang Aunglan (2020 urbanong populasyon na tinatayang 52,431), Yenangyaung (2020 urbanong populasyon na tinatayang 49,938), Taungdwingyi (2020 urbanong populasyon na tinatantya bilang 47,739), Chauk (2020 urbanong populasyon na tinatayang bilang 47,568), at Minbu (urbanong populasyon na tinatayang bilang 47,562 na urbanong populasyon).
Talaan ng mga lungsod at bayan ayon sa populasyon ng lunsod (Pagtataya noong 2020, Setyembre)
[baguhin | baguhin ang wikitext]| Ranggo | Lungsod | Distrito | Senso ng 2014 (Pagtataya ng 2020) | Pagtataya ng 1993 | Pagbabago |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Pakokku | Distrito ng Pakokku | 107,890 | 90,783 | +18.84% |
| 2 | Magway | Distrito ng Magway | 85,214 | 72,388 | +17.72% |
| 3 | Aunglan | Distrito ng Thayet | 52,431 | 43,223 | +21.30% |
| 4 | Yenangyaung | Distrito ng Magway | 49,938 | 90,845 | −45.03% |
| 5 | Taungdwingyi | Distrito ng Magway | 47,739 | 52,335 | −8.78% |
| 6 | Chauk | Distrito ng Magway | 47,568 | 67,845 | −29.89% |
| 7 | Minbu | Distrito ng Minbu | 40,304 | 42,809 | −5.85% |
| 8 | Yesagyo | Distrito ng Pakokku | 24,428 | 23,329 | +4.71% |
| 9 | Salin | Distrito ng Minbu | 20,329 | 12,158 | +67.21% |
| 10 | Thayet | Distrito ng Thayet | 20,182 | 46,361 | −56.47% |
| 11 | Natmauk | Distrito ng Magway | 14,523 | 14,737 | −1.45% |
| 12 | Gangaw | Distrito ng Gangaw | 12,829 | 13,955 | −8.07% |
| 13 | Minhla | Distrito ng Thayet | 12,577 | 12,510 | +0.54% |
| 14 | Myothit | Distrito ng Magway | 9,197 | 8,080 | +13.82% |
| 15 | Seikphyu | Distrito ng Pakokku | 9,165 | 9,081 | +0.93% |
| 16 | Myaing | Distrito ng Pakokku | 8,328 | 7,706 | +8.07% |
| 17 | Pauk | Distrito ng Pakokku | 8,048 | 7,286 | +10.46% |
| 18 | Pwintbyu | Distrito ng Minbu | 6,575 | 5,350 | +22.90% |
| 19 | Saw | Distrito ng Gangaw | 5,944 | 7,078 | −16.02% |
| 20 | Sidoktaya | Distrito ng Minbu | 5,862 | 6,514 | −10.01% |
| 21 | Mindon | Distrito ng Thayet | 5,401 | 5,098 | +5.94% |
| 22 | Kamma | Distrito ng Thayet | 5,146 | 5,202 | −1.08% |
| 23 | Sinbaungwe | Distrito ng Thayet | 5,025 | 4,996 | +0.58% |
| 24 | Htilin | Distrito ng Gangaw | 4,810 | 4,348 | +10.63% |
| 25 | Ngape | Distrito ng Minbu | 4,223 | 6,514 | -35.17% |
Pamahalaan
[baguhin | baguhin ang wikitext]Tagapagpaganap
[baguhin | baguhin ang wikitext]Pamahalaan ng Rehiyon ng Magway
Lehislatura
[baguhin | baguhin ang wikitext]Hudikatura
[baguhin | baguhin ang wikitext]Demograpiko
[baguhin | baguhin ang wikitext]| Year | Pop. | ±% |
|---|---|---|
| 1973 | 2,634,757 | — |
| 1983 | 3,243,166 | +23.1% |
| 2014 | 3,917,055 | +20.8% |
| Source: 2014 Myanmar Census | ||
Ang populasyon ng Rehiyon ng Magway ay 3,912,711 noong 2014. Mahigit sa 95% ang mga tao ay Bamar, na may napakaliit na bilang ng mga minorya kabilang ang Chin, Rakhine, Karen, Shan, at isang maliit na populasyon ng Anglo-Birmano . Noong panahon ng kolonyal, ang bahaging ito ng Burma ay may malaking populasyon ng Anglo-Burmese, na nagmula sa Kanluraning mga manggagawa sa langis at kanilang mga kaparehang Birmano.
Relihiyon
[baguhin | baguhin ang wikitext]Relihiyon sa Rehiyon ng Magway (2014)[3]
Ayon sa Senso sa Myanmar ng 2014 , binubuo ng mga Budista ang 98.8% ng populasyon ng Rehiyon ng Magway , na bumubuo sa pinakamalaking komunidad ng relihiyon doon. [4] Kabilang sa mga minoryang relihiyosong komunidad ang mga Kristiyano (0.7%), Muslim (0.3%), Hindu (0.1%), at Animista (0.1%) na sama-samang bumubuo sa natitirang populasyon ng Rehiyon ng Magway. [4]
Ayon sa estadistika ng Komite ng Sangha Maha Nayaka ng Estado noong 2016, 31,349 Budistang monghe ang nakarehistro sa Rehiyon ng Magway , na binubuo ng 5.9% ng kabuuang pagkakamiyembro ng Sangha ng Myanmar, na kinabibilangan ng parehong baguhang samanera at ganap na inorden na bhikkhu. [5] Ang karamihan ng mga monghe ay nabibilang sa Thudhamma Nikaya (97%), na sinusundan ng Shwegyin Nikaya (2.4%), kasama ang natitira sa mga monghe ay kabilang sa iba pang maliliit na monastikong orden. [5] 2,473 thilashin ang nakarehistro sa Rehiyon ng Magway, na bumubuo ng 4.1% ng kabuuang komunidad ng thilashin ng Myanmar. [5]
Transportasyon
[baguhin | baguhin ang wikitext]Ang Ilog Irrawaddy ay ang pangunahing sistema ng transportasyon sa Rehiyon ng Magway, pareho sa dami ng mga kalakal at populasyon na inihahatid. Karamihan sa mga pangunahing bayan sa rehiyon ay mga daungan ng ilog sa Irrawaddy; kabilang sa mga ito ay Magway, Pakokku, Minbu, Yenangyaung, Chauk, Allanmyo, at Thayetmyo. Ang daungan ng ilog ng Pakokku ay isang pangunahing daungan ng Rehiyon ng Magway at ang ikatlong pinakamahalagang daungan ng ilog sa Myanmar pagkatapos ng daungan ng Yangon at daungan ng Mandalay .

Ang pangunahing paraan ng transportasyon para sa mga hindi Irrawaddy na lugar ay sa pamamagitan ng kalsada. Ang sistema ng kalsada ay hindi gaanong binuo sa kanlurang bahagi ng ilog. Ang mga bayan ay konektado sa dalawang linyang kalsada. Karamihan sa mga bayan ay may regular na transportasyon ng bus papuntang Yangonat Mandalay. Ang Tulay ng Pakokku ay bahagi ng Trilateral na Lansangang-Bayang Indiya–Myanmar–Taylandiya at ito ang pinakamahabang tulay sa Myanmar.

Division 10 Pakokku.
Ang riles ng Pyay hanggang Nyaung-U, Pakokku at Myingyan ay naglalakbay sa silangan ng Magway na may mga koneksyon sa kabisera na Naypyidaw, Yangon at Mandalay. Ang mga pangunahing stop sa Magway sa linya na iyon ay Taungdwingyi at Natmauk. Bilang karagdagan, mayroong dalawang linya ng tren na tumatakbo sa hilagang mula sa Irrawaddy port ng Kyangin, ang isa sa Chaung-U sa Rehiyon ng Sagaing at ang isa sa Ilog Lambak ng Myitthay sa kabila ng Myaing at Kyaw.
Ang kabisera ng Magway ay may maliit na hindi pangkomersyal na paliparan na may trapiko sa himpapawid para sa lungsod ng Magway na karamihan ay pumapasok sa pamamagitan ng Paliparan ng Bagan sa Nyaung U mga 113 km sa hilaga sa kahabaan ng Irrawaddy. May mga komersyal na paliparan sa Gangaw, Kyauktu, Pakokku, at Pauk. Magmula noong 2018[update] , gayunpaman, wala sa kanila ang may regular na nakaiskedyul na mga flight. Gayunpaman, plano ng Paliparan ng Pakokku na umunlad sa isang paliparang pandaigdig sa lalong madaling panahon.
Ekonomiya
[baguhin | baguhin ang wikitext]
Ang pangunahing produkto ng Rehiyon ng Magway ay petrolyo. Gumagawa ito ng karamihan sa langis at likas na gas sa Burma. Ang mga oil field ng Rehiyon ng Magway ay matatagpuan sa Mann, Yenangyaung, Chauk, Kyauk-khwet, Letpando at Ayadaw.
Noong Mayo 2002, pumayag ang Rusya na tulungan ang Myanmar na magtayo ng 10-megawatt na nuclear reactor at dalawang laboratoryo sa rehiyon. [6] Kasama sa iba pang mga industriya ang semento, paghahabi ng bulak, tabako, bakal at tanso . Ang Rehiyon ng Magway ay gumagawa ng malaking dami ngnakakaing langis pati na rin ng petrolyo, kaya't nagkakaroon ng reputasyon bilang "oil pot ng Myanmar".
Ang Pakokku ay ang pinakamalaking lungsod sa palengke ng bigas ng Hilagang Myanmar. Ang agrikultura ay isa pang mahalagang kasanayan, ang pangunahing pananim ay sesamum at mani.
Tanging ang Pakokku at Yenangyaung lamang ang may mga sonang pang-industriya.
Ang Pinakamalaking Palengke ng Bigas ng Hilagang Myanmar
[baguhin | baguhin ang wikitext]Ang Pakokku ang pinakamalaking palengke ng bigas sa Hilagang Myanmar dahil sa pangangailangan ng bigas ng rehiyon mismo at pagiging pinto sa Estado ng Chin na nangangailangan din ng bigas. Sa mga papasok na bigas sa Pakokku, 70% ay mula sa Rehiyon ng Ayeyawady (Myaungmya, Hinthada at Myanaung) at 30% ay mula sa Shwebo at Ye-U ng Rehiyon ng Sagaing Region. Mga 20% ng bigas na pumapasok sa palengke ng Pakokku ay kinakain ng Pakokku mismo, at ang natitirang 80% ay ipinapadala sa ibang mga pamilihan sa bayan. Karamihan sa mga mamimili ay mula sa Myaing, Yesagyo, Pauk, Myingyan, Kalaymyo at Estado ng Chin. Sa palengke ng Pakokku, ang pagkonsumo ay 15% para sa nangungunang uri, 50% para sa gitnang uri at 35% para sa mas mababang uri ng bigas. Mayroong humigit-kumulang 5 malalaking buong-tagabenta ng bigas at 10 maliit na buong-tagabenta ng bigas. Isang malaking buong-tagabenta ng bigas ay nagbebenta ng 500 hanggang 1,500 sako kada araw, kaya nakakapagbenta ito ng 180,000 to 200,000 sako (9,000-10,000 tons) sa isang taon. Dahil sa maayos na transportasyon at umuusbong na palengke, napakataas ng presyo ng bigas. Kaya, ang presyo ng bigas sa Pakokku ay tumaas ng doble kaysa sa palengke ng Mandalay.
Edukasyon
[baguhin | baguhin ang wikitext]Noong 2002, ang Rehiyon ng Magway ay mayroong 3859 na paaralan, kung saan 70 lamang ang mataas na paaralan. [7] Humigit-kumulang 10% lamang ng mga mag-aaral sa mababang paaralan ng rehiyon ang nakakaabot sa mataas na paaralan.
| AY 2002-2003 | Mababa | Gitna | Mataas |
|---|---|---|---|
| Mga paaralan | 3605 | 184 | 70 |
| Mga guro | 14,800 | 3730 | 1377 |
| Mga mag-aaral | 428,000 | 128,000 | 44,000 |
Karamihan sa 12 mga kolehiyo at unibersidad sa rehiyon ay matatagpuan sa Magway, Pakokku at Yenangyaung .
Pangangalaga sa kalusugan
[baguhin | baguhin ang wikitext]Ang pangkalahatang kalagayan ng pangangalagang pangkalusugan sa Myanmar ay mahina. Ang pamahalaang militar ay gumagastos kahit saan mula 0.5% hanggang 3% ng GDP ng bansa sa pangangalagang pangkalusugan, na patuloy na nagraranggo sa pinakamababa sa mundo. [8] [9] Bagama't ang pangangalagang pangkalusugan ay nominal na libre, sa katotohanan, ang mga pasyente ay kailangang magbayad para sa gamot at paggamot, kahit na sa mga pampublikong klinika at ospital. Ang mga pampublikong ospital ay kulang sa marami sa mga pangunahing pasilidad at kagamitan. Bukod dito, ang imprastraktura ng pangangalagang pangkalusugan sa labas ng Yangon at Mandalay ay lubhang mahirap. Noong 2003, ang Rehiyon ng Magway ay may mas mababa sa isang-kapat ng bilang ng mga kama sa ospital kaysa sa Rehiyon ng Yangon na may bahagyang mas malaking populasyon. [10]
| 2002–2003 | # Mga ospital | # Mga kama |
|---|---|---|
| Mga espesyalistang ospital | 0 | 0 |
| Mga pangkalahatang ospital na may mga serbisyong espesyalista | 3 | 550 |
| Mga pangkalahatang ospital | 25 | 750 |
| Mga klinikang pangkalusugan | 36 | 576 |
| Kabuuan | 64 | 1916 |
Mga kilalang site
[baguhin | baguhin ang wikitext]- Ang Kutang Min Hla at Kutang Kway Chaung: Dalawang kuta sa huling panahon ng Konbaungna itinayo upang labanan ang pagsalakay ng Britanya. Ang una ay matatagpuan sa bayan ng Minhla, habang ang huli ay matatagpuan sa tapat ng pampang ng Ilog Irrawaddy.
- Pagodang Thihoshin : Sikat na Budistang pagoda sa Pakokku, na itinayo ni Haring Alaungsithu .
Mga sanggunian
[baguhin | baguhin ang wikitext]- ↑ Census Report. The 2014 Myanmar Population and Housing Census. Bol. 2. Naypyitaw: Ministry of Immigration and Population. May 2015. p. 17.
- ↑ "Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab". hdi.globaldatalab.org (sa wikang Ingles). Nakuha noong 2018-09-13.
- ↑ Department of Population Ministry of Labour, Immigration and Population MYANMAR (July 2016). The 2014 Myanmar Population and Housing Census Census Report Volume 2-C. Department of Population Ministry of Labour, Immigration and Population MYANMAR. pp. 12–15.
- 1 2 The 2014 Myanmar Population and Housing Census Census Report Volume 2-C (PDF). Department of Population Ministry of Labour, Immigration and Population. July 2016. pp. 12–15.
- 1 2 3 "The Account of Wazo Monks and Nuns in 1377 (2016 year)". State Sangha Maha Nayaka Committee (sa wikang Ingles). 2016. Inarkibo mula sa orihinal noong 2021-01-27. Nakuha noong 2021-01-19.
- ↑ "Burma's Nuclear Ambition". Irrawaddy May 30, 2007. Nakuha noong 2007-06-03.
- ↑ "Education statistics by level and by State and Division". Myanmar Central Statistical Organization. Inarkibo mula sa orihinal noong 2008-05-24. Nakuha noong 2009-04-09.
- ↑ "PPI: Almost Half of All World Health Spending is in the United States". 2007-01-17. Inarkibo mula sa orihinal noong 2008-02-05.
- ↑ Yasmin Anwar (2007-06-28). 06.28.2007 "Burma junta faulted for rampant diseases". UC Berkeley News.
{{cite news}}: Check|url=value () - ↑ "Hospitals and Dispensaries by State and Division". Myanmar Central Statistical Organization. Inarkibo mula sa orihinal noong 2011-04-30. Nakuha noong 2009-04-11.