Silangan

Ang silangan (Kastila: este, Ingles: east, Sebwano: sidlakan, Iloko: daya, Kapampangan: aslagan, Gitnang Bikol: sirangan, Hiligaynon: sidlangan) ay isa sa apat na mga direksiyong kardinal o mga punto ng aguhon. Kabaligtaran ito ng kanluran, at dito ring sumisikat ang Araw sa Daigdig. Malimit na dinadaglat ang east bilang E sa wikang Ingles.
Nabegasyon
[baguhin | baguhin ang wikitext]Ang kanang panig ng isang mapa ay silangan, ayon sa kinagisnang pamantayan. Sinulong ang pamantayang ito mula sa paggamit ng aguhon, na ipinupuwesto ang hilaga sa taas. Ngunit sa mga mapa ng mga planeta tulad ng Benus at Urano na parehong baligtad ang pag-ikot, nasa kaliwang panig ang silangan.
Upang makapunta sa silangan gamit ang aguhon para sa nabegasyon, kinakailangan ng isang indibidwal na itakda sa 90° ang sanggunian (bearing) o azimuth.
Kalinangan
[baguhin | baguhin ang wikitext]Ang silangan ay ang direksiyon na umiikot ang Daigdig sa paligid ng nakapirmeng aksis nito, at dahil dito ang silangan ang pangkalahatang direksiyon kung saan tila sumisikat ang Araw. Mas matanda pa sa Kristiyanismo ang kaugalian ng pagdarasal na nakaharap sa silangan, subalit pinagtibay ng nabanggit na relihiyon ang kaugaliang ito, sapagkat itinuturing na nasa Silangan ang unang tahanan ng sangkatauhan. Samakatwid, tradisyonal nang nakaharap sa silangan ang mga simbahang Kristiyano.[1][2] Makaraan ng ilang unang eksepsiyon, naging isang bahagi na ng konsepto sa oryentasyon ng simbahan ang tradisyon ng pagkakaroon ng altar sa liturhikong silangan.
Ang Oryente ay ang Silangan. Kinagisnang ikinakabit ang Oryente sa anumang bagay na kabilang sa mundong Silanganin, hinggil sa Europeong pananaw. Sa wikang Ingles, pagpapalit-tawag at tumutukoy ang East sa kontinente ng Asya, at nahahati ang katawagang ito sa Malayong Silangan (Far East), Gitnang Silangan (Middle East), at Malapit na Silangan (Near East). Sa kabila ng Eurosentrikong pinagmulan ng mga katawagang ito, matatagpuan pa rin ang mga rehiyong ito sa silangan ng heograpikong sentro ng mundo.
Ipinapalagay ng isang pag-aaral na ginawa nina Stephan Heblich, Alex Trew at Yanos Zylberberg para sa Spatial Economics Research Centre, na karaniwang mahihirap ang dulong silangang mga bahagi ng isang karaniwang lungsod sa Matandang Mundo ng Hilagang Emisperyo dahil pasilangang umiihip ang nangingibabaw na hangin. Karamihan sa mga pabrika at tirahan ng mga dukhang manggagawa ay nakatipon-tipon sa silangang mga bahagi ng mga lungsod na ito, tulad ng mga instansiya sa Paris, Moscow, Brighton at Bristol.[3]
Sa Pilipinas
[baguhin | baguhin ang wikitext]
Sa silangan ng Pilipinas ang anyong tubig na Dagat Pilipinas na bahagi ng Karagatang Pasipiko. Ang Punto ng Pusan sa Caraga, Davao Oriental ang pinakasilangang punto ng bansa.[4] Ang pinakasilangang lungsod sa bansa ay ang Bislig sa lalawigan ng Surigao del Sur.
Tingnan din
[baguhin | baguhin ang wikitext]Mga sanggunian
[baguhin | baguhin ang wikitext]- ↑ "Orientation of Churches". Catholic Encyclopedia. Nakuha noong Disyembre 3, 2013.
- ↑ Peters, Bosco (Abril 30, 2012). "Architectural Design Guidelines 1". Liturgy.co.nz. Nakuha noong Disyembre 3, 2013.
- ↑ Benedictus, Leo (Mayo 12, 2017). "Blowing in the wind: why do so many cities have poor east ends?". The Guardian. Nakuha noong Oktubre 2, 2019.
- ↑ "Pusan Point: Where the Sun Rises First in the Philippines". Tripzilla Philippines. Marso 24, 2017. Nakuha noong Nobyembre 8, 2025.
Mga kawing panlabas
[baguhin | baguhin ang wikitext]
May isang artikulo ang silangan sa Wiktionary