Pumunta sa nilalaman

Sundarbans

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya
Sundarbans
Sundarbans
Sundarbans
Location of the Sundarbans in the Ganges-Brahmaputra delta
Location
Nearest city
Area10,277 km2 (3,968 mi kuw)
Governing body

Ang Sundarbans (Bengali: সুন্দরবন /sʌnˈdɑːrbənz/) ay isang kagubatan ng bakawan sa Delta ng Ganges na nabuo sa pamamagitan ng pagtatagpo ng mga Ilog Ganges, Brahmaputra at Meghna sa Look ng Bengal. Sumasaklaw ito sa lugar mula sa Ilog Hooghly sa estado ng Kanlurang Bengal sa India hanggang sa Ilog Baleswar sa Dibisyong Khulna ng Bangladesh. Binubuo ito ng mga sarado at bukas na kagubatan ng bakawan, lupang ginagamit para sa layuning pang-agrikultura, mga kaparangang putik at tigang na lupa, at pinagsasalubungan ng maraming sapa ng taib at kanal.[1] Sumasaklaw ng 10,277 km2 (3,968 mi kuw), ito ang pinakamalaking kagubatan ng bakawan sa mundo. Sumasaklaw ito ng mahigit 6,017 km2 (2,323 mi kuw) sa Dibisyong Khulna ng Bangladesh.[2] Sa Dibisyong Presidensiya ng Kanlurang Bengal, umaabot ito ng mahigit 4,260 km2 (1,640 mi kuw) sa mga distrito ng Timog 24 Parganas at Hilaga 24 Parganas.[3][4] Apat na protektadong lugar sa Sundarbans ang nakalista bilang Pandaigdigang Pamanang Pook ng UNESCO, ang Kanlurang Sundarbans, Timog Sundarbans South, Silangang Sundarbans sa Bangladesh at Liwasang Pambansa ng Sundarbans sa India.[5] Ang mga Sundarbans ng India ay itinuturing na nanganganib sa isang pagtatasa noong 2020 sa ilalim ng balangkas ng Talaang Pula ng Ekosistema ng IUCN.[6] Ang pinakamaraming uri ng puno ay ang sundri (Heritiera fomes) at gewa (Excoecaria agallocha). Ang mga kagubatan ay nagbibigay ng tirahan sa 453 fauna, wildlife, kabilang ang 290 ibon, 120 isda, 42 mamalya, 35 reptil, at walong species ng ampibyo.[7] Sa kabila ng ganap na pagbabawal sa lahat ng pagpatay o paghuli ng mga hayop maliban sa isda at ilang imbertebrado, mayroong pare-parehong padron ng pagkaubos ng bidibersidad o pagkawala ng mga uri ng hayop noong ika-20 siglo, kung saan bumababa ang kalidad ng ekolohiya ng kagubatan.[8]

Etimolohiya

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Ang literal na kahulugan ng Sundarbans (Bengali: সুন্দরবন, romanisado: Sundôrbôn) ay "magandang kagubatan". Bilang kahalili, iminungkahi na ang pangalan ay isang korapsyon ng Samudraban, Shomudrobôn ("Kagubatan ng Dagat"), o Chandra-bandhe, ang pangalan ng isang tribo.[9] Gayunpaman, ang malamang na pinagmulan ng salita ay Sundari o Sundri, ang lokal na pangalan ng uri ng bakawan na Heritiera na sagana sa lugar.[10]

Heograpiya

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Ang kagubatan ng Sundarban ay matatagpuan sa malawak na delta sa Look ng Bengal na nabuo ng superkompluwensiya ng mga ilog Hooghly, Padma (parehong mga distributaryo ng Ganges), Brahmaputra, at Meghna sa timog Bangladesh. Ang pana-panahong binabaha na kagubatan ng Sundarban ay matatagpuan sa loob ng bansa mula sa mga kagubatan ng bakawan sa baybayin. Ang kagubatan ay sumasaklaw sa 10,277 km2 (3,968 mi kuw) kung saan humigit-kumulang 6,517 km2 (2,516 mi kuw) ay nasa Bangladesh. Ang bahagi ng Sundarbans sa India ay tinatayang nasa humigit-kumulang 4,260 km2 (1,640 mi kuw), kung saan humigit-kumulang 1,700 km2 (660 mi kuw) ay sinasakop ng mga anyong tubig sa anyo ng ilog, kanal at sapa na may lapad na iba-iba mula ilang metro hanggang ilang kilometro.[2][3][4]

Mga ekorehiyon

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Ang Sundarbans ay mayroong dalawang ekorehiyon—"Mga kagubatan ng Sundarbans sa tubig-tabang na latian" (IM0162) at "Mga bakawan ng Sundarbans" (IM1406).[11]

Flora

[baguhin | baguhin ang wikitext]
Punong Sundari (Heritiera littoralis)
Golpata (Nypa fruticans)

Isang kabuuang 245 genera at 334 na uri ng halaman ang naitala ni David Prain noong 1903.[12] Bagaman karamihan sa mga bakawan sa ibang bahagi ng mundo ay kinikilala ng mga miyembro ng Rhizophoraceae, Avicenneaceae, o Combretaceae, ang mga bakawan sa Bangladesh ay pinangungunahan ng Malvaceae at Euphorbiaceae.[13]

Fauna

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Ang Sundarbans ay nagbibigay ng kakaibang ekosistema at mayamang tirahan ng mga hayop. Ayon sa senso ng tigre sa Bangladesh noong 2015, at sa senso ng tigre sa India noong 2011, ang mga Sundarbans ay mayroong humigit-kumulang 180 tigre (106 sa Bangladesh at 74 sa India). Ang mga naunang pagtatantiya, batay sa pagbibilang ng mga natatanging pugmark, ay mas mataas. Ang mga mas bagong bilang ay gumamit ng mga camera trap, isang pinahusay na metodolohiya na nagbubunga ng mas tumpak na mga resulta.[14][15][16] Ang mga pag-atake ng tigre ay karaniwan sa kasaysayan sa lugar, at madalas pa rin sa Sundarbans, na may humigit-kumulang 40 katao na namatay noong 2000–2010.[17]

Mga sanggunian

[baguhin | baguhin ang wikitext]
  1. ↑ "Sundarbans National Park". UNESCO World Heritage Centre (sa wikang Ingles). Inarkibo mula sa orihinal noong 19 November 2023. Nakuha noong 29 July 2022.
  2. 1 2 Habib, K.A.; Neogi, A.K.; Nahar, N.; Oh, J.; Lee, Y-H.; Kim, C-G. (2020). "An overview of fishes of the Sundarbans, Bangladesh and their present conservation status". Journal of Threatened Taxa. 12 (1): 15154–15172. doi:10.11609/jott.4893.11.15.15154-15172. Maling banggit (Invalid na <ref> tag; maraming beses na binigyang-kahulugan ang pangalang "bd" na may iba't ibang nilalaman); $2
  3. 1 2 Pani, D. R.; Sarangi, S. K.; Subudhi, H. N.; Misra, R. C.; Bhandari, D. C. (2013). "Exploration, evaluation and conservation of salt tolerant rice genetic resources from Sundarbans region of West Bengal" (PDF). Journal of the Indian Society of Coastal Agricultural Research. 30 (1): 45–53. Inarkibo (PDF) mula sa orihinal noong 26 October 2019. Nakuha noong 3 May 2019. Maling banggit (Invalid na <ref> tag; maraming beses na binigyang-kahulugan ang pangalang "Pani_al2013" na may iba't ibang nilalaman); $2
  4. 1 2 "Department of Sundarban Affairs". Sundarban Affairs. Government of West Bengal. Inarkibo mula sa orihinal noong 7 May 2024. Nakuha noong 7 May 2024. Maling banggit (Invalid na <ref> tag; maraming beses na binigyang-kahulugan ang pangalang "sundarbanaffairswb" na may iba't ibang nilalaman); $2
  5. ↑ Giri, C.; Pengra, B.; Zhu, Z.; Singh, A.; Tieszen, L. L. (2007). "Monitoring mangrove forest dynamics of the Sundarbans in Bangladesh and India using multi-temporal satellite data from 1973 to 2000". Estuarine, Coastal and Shelf Science. 73 (1–2): 91–100. Bibcode:2007ECSS...73...91G. doi:10.1016/j.ecss.2006.12.019.
  6. ↑ Sievers, M.; Chowdhury, M. R.; Adame, M. F.; Bhadury, P.; Bhargava, R.; Buelow, C.; Friess, D. A.; Ghosh, A.; Hayes, M. A.; McClure, E. C.; Pearson, R. M. (2020). "Indian Sundarbans mangrove forest considered endangered under Red List of Ecosystems, but there is cause for optimism" (PDF). Biological Conservation. 251. Bibcode:2020BCons.25108751S. doi:10.1016/j.biocon.2020.108751. Inarkibo mula sa orihinal (PDF) noong 15 October 2021. Nakuha noong 19 September 2021.
  7. ↑ Iftekhar, M. S.; Islam, M. R. (2004). "Managing mangroves in Bangladesh: A strategy analysis" (PDF). Journal of Coastal Conservation. 10 (1): 139–146. doi:10.1652/1400-0350(2004)010[0139:MMIBAS]2.0.CO;2. Inarkibo (PDF) mula sa orihinal noong 29 November 2018. Nakuha noong 28 November 2018.
  8. ↑ Manna, S.; Chaudhuri, K.; Bhattacharyya, S.; Bhattacharyya, M. (2010). "Dynamics of Sundarban estuarine ecosystem: Eutrophication induced threat to mangroves". Saline Systems. 6: 8. doi:10.1186/1746-1448-6-8. PMC 2928246. PMID 20699005.
  9. ↑ Siddiqui, N. A. (2012). "The Sundarbans". Mula sa Islam, S.; Jamal, A. A. (mga pat.). Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh (ika-Second (na) labas). Asiatic Society of Bangladesh. Inarkibo mula sa orihinal noong 4 March 2016. Nakuha noong 9 May 2016.
  10. ↑ Rainey, John Rudd (1891). "The Sundarban: Its Physical Features and Ruins". Proceedings of the Royal Geographical Society and Monthly Record of Geography. 13 (5). JSTOR: 273–287. doi:10.2307/1800883. ISSN 0266-626X. JSTOR 1800883.
  11. ↑ Ecoregions: Indo-Malayan Naka-arkibo 28 June 2009 sa Wayback Machine., World Wildlife Fund
  12. ↑ Prain, David (1903). "Flora of the Sundribuns". Records of the Botanical Survey of India. Bol. 2. Calcutta: Allied Book Centre. p. 251. Inarkibo mula sa orihinal noong 9 May 2024. Nakuha noong 2 August 2023.
  13. ↑ Hussain, Z.; Acharya, G., mga pat. (1994). Mangroves of the Sundarbans. Bol. 2. Bangkok: International Union for Conservation of Nature and Natural Resources. OCLC 773534471.
  14. ↑ "Only 100 tigers left in Bangladesh's famed Sundarbans forest why only 100 tigers???¿". The Guardian. Agence France-Presse. 27 July 2015. Inarkibo mula sa orihinal noong 22 May 2022. Nakuha noong 13 December 2016.
  15. ↑ "India wild tiger census shows population rise". BBC News. 28 March 2011. Inarkibo mula sa orihinal noong 23 April 2022. Nakuha noong 31 March 2011.
  16. ↑ "Joint Tiger census-2004 in Sundarban Reserved Forests". Bangladesh Forest Department. Ministry of Environment and Forest. Inarkibo mula sa orihinal noong 7 December 2004. Nakuha noong 6 May 2012.
  17. ↑ Goodrich, J.; Lynam, A.; Miquelle, D.; Wibisono, H.; Kawanishi, K.; Pattanavibool, A.; Htun, S.; Tempa, T.; Karki, J.; Jhala, Y.; Karanth, U. (2015). "Panthera tigris". IUCN Red List of Threatened Species. 2015 e.T15955A50659951.
  18. Integrated Resource Management Plan of the Sundarbans Reserved Forest, FAO Project BGD/84/056 (Ulat). Rome, Italy: FAO. 1995. Inarkibo mula sa orihinal noong 23 May 2017. Nakuha noong 11 January 2008.
  19. Forestal (1960). Forest Inventory 1958–59 Sundarbans Forests (Ulat). Oregon, Canada: Forestal Forestry and Engineering International Ltd.
  20. Chaffey, D. R.; Miller, F. R. & Sandom, J. H. (1985). A forest inventory of the Sundarbans, Bangladesh (Ulat). Surbiton, England: Land Resources Development Centre.
  21. Wahid, S.M.; Alam, M.J. & Rahman, A. (2002). Mathematical river modelling to support ecological monitoring of the largest mangrove forest of the world – the Sundarbans. Proceedings of First Asia-Pacific DHI software conference, 17–18 June 2002.
Maling banggit (Di ginamit sa teksto ang <ref> tag na may pangalang "FAO95" na binigyang-kahulugan sa <references>.); $2
Maling banggit (Di ginamit sa teksto ang <ref> tag na may pangalang "Forestal" na binigyang-kahulugan sa <references>.); $2
Maling banggit (Di ginamit sa teksto ang <ref> tag na may pangalang "ODA" na binigyang-kahulugan sa <references>.); $2
Maling banggit (Di ginamit sa teksto ang <ref> tag na may pangalang "Wahid" na binigyang-kahulugan sa <references>.); $2
Nagmula sa "https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Sundarbans&oldid=2197499"