Pumunta sa nilalaman

Talaan ng mga Wikipedia

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

Ang Wikipedia ay isang malaya, multilinggwal, nakabatay-sa-wiki, at bukas-na-nilalamang ensiklopedyang online na binabago at pinananatili ng isang pamayanan ng mga boluntaryong patnugot. Sinimulan ito noong Enero 15, 2001 bilang isang ensiklopedya sa wikang Ingles. Sumunod din sa parehong taon ang mga edisyong hindi Ingles: nilikha ang mga edisyong Aleman at Katalan noong Marso 16,[1] nilikha ang edisyong Pranses noong Marso 23,[2] at nilikha ang edisyong Suweko noong Mayo 23.[3] Hanggang Mayo 2026, nalikha na ang mga artikulo ng Wikipedia sa 361 edisyon, kung saan 345 ang kasalukuyang aktibo, 16 ang isinara, at 11 ang inilipat sa Wikimedia Incubator.[4]

Pinamamahalaan ng komite sa wika ng Meta-Wiki ang mga patakaran hinggil sa paglikha ng mga bagong proyekto ng Wikimedia. Upang maging karapat-dapat, ang isang wika ay dapat may balidong kodigong ISO 639, maging "sapat na naiiba", at magkaroon ng "sapat na bilang ng matatatas na gumagamit".[5]

Mga pagkakaiba-iba sa mga edisyon

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Nagkakaiba-iba ang mga proyekto ng Wikipedia sa paraan ng paghahati nila sa mga diyalekto at baryante ng wika. Halimbawa, kabilang sa Ingles na Wikipedia ang karamihan sa mga makabagong baryante ng Ingles, gaya ng Amerikanong Ingles at Britanikong Ingles.[6][7] Gayundin, saklaw ng Wikipediang Katalan ang lahat ng baryante ng Katalan, tulad ng Balensiyano, Baleariko, at Katalan ng Pransiya; kabilang naman sa Kastilang Wikipedia ang Kastilang ginagamit sa Tangway ng Iberya at ang Kastilang Latino-Amerikano;[8] at kabilang sa Portuges na Wikipedia ang Portuges ng Europa at Portuges ng Brasil.[9] Sa kabilang banda, may ilang wika na may higit sa isang Wikipedia. Halimbawa, ang Serbokroata ay may apat na edisyon ng Wikipedia: ang Serbokroata at tatlong magkakaibang estandardisadong baryante nito (Bosniyo, Kroata, at Serbyo).[10]

Bukod dito, may iba't ibang paraan ng paghawak sa ortograpiya ang ilang proyekto ng Wikipedia. Halimbawa, awtomatikong nagnapapalitan ang Wikipediang Tsino sa pagitan ng anim na pamantayang anyo: tatlong gumagamit ng pinasimpleng mga karakter na Tsino (Tsina, Malaysiya, at Singapura) at tatlong gumagamit ng tradisyonal na mga karakter na Tsino (Taiwan, Hong Kong, at Macau).[11][12] At sa halip na umasa sa transliterasyon, may magkahiwalay na proyekto ng Wikipedia ang wikang Belaruso para sa opisyal na ortograpiyang Narkamaŭka at sa ortograpiyang Taraškievica.[13]

Mga kodigo ng mga edisyon ng Wikipedia

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Ang bawat proyekto ng Wikipedia ay may kodigo na ginagamit bilang subdomain ng wikipedia.org. Karamihan sa mga kodigong ito ay umaayon sa mga dalawang-titik na kodigo ng ISO 639-1 o mga tatlong-titik na kodigo ng ISO 639-3, kung saan binibigyan ng priyoridad ang dalawang-titik na kodigo kung mayroon nito.[14] Halimbawa, ang tl ay kumakatawan sa Tagalog sa ISO 639-1, kaya ang Wikipedia Tagalog ay matatagpuan sa tl.wikipedia.org.

Mga edisyon ng Wikipedia

[baguhin | baguhin ang wikitext]
WikaLokal na tawag sa wikaKodigo
1 Inglés English en
2 Sebwano Sinugboanon ceb
3 Aleman Deutsch de
4 Pranses Français fr
5 Suweko Svenska sv
6 Olandes Nederlands nl
7 Kastila Español es
8 Ruso Русский ru
9 Italyano Italiano it
10 Polako Polski pl
11 Arabeng Ehipsyo مصرى (Maṣrī) arz
12 Tsino 中文 zh
13 Hapones 日本語 ja
14 Ukranyo Українська uk
15 Arabe العربية ar
16 Biyetnames Tiếng Việt vi
17 Waray Winaray war
18 Portuges Português pt
19 Persa فارسی fa
20 Tsetseno Нохчийн ce
21 Katalan Català ca
22 Indonesyo Bahasa Indonesia id
23 Koreano 한국어 ko
24 Tartaro Tatarça (Татарча) tt
25 Serbiyo Српски / Srpski sr
26 Noruwego Norsk (Bokmål) no
27 Turko Türkçe tr
28 Pinlandes Suomi fi
29 Tseko Čeština cs
30 Ungaro Magyar hu
31 Rumano Română ro
32 Euskera/Basko Euskara eu
33 Serbokroata Srpskohrvatski sh
34 Urdu اردو ur
35 Malayo Bahasa Melayu ms
36 Tsinong Min Nan Bân-lâm-gú zh-min-nan
37 Hebreo עברית he
38 Esperanto Esperanto eo
39 Usbeko O‘zbek uz
40 Armenyo Հայերեն hy
41 Danes Dansk da
42 Bulgaro Български bg
43 Gales Cymraeg cy
44 Simpleng Ingles Simple English simple
45 Griyego Ελληνικά el
46 Biyeloruso Беларуская be
47 Eslobako Slovenčina sk
48 Estonyo Eesti et
49 Timog Azeri تۆرکجه azb
50 Kasaho Қазақша kk
51 Kroato Hrvatski hr
52 Galyego Galego gl
53 Minangkabau Minangkabau min
54 Litwano Lietuvių lt
55 Azerí Azərbaycan az
56 Eslobeno Slovenščina sl
57 Heorgiyano ქართული ka
58 Bengali বাংলা bn
59 Tamil தமிழ் ta
60 Ladino Ladin lld
61 Taylandes ไทย th
62 Noruwego (Nynorsk) Nynorsk nn
63 Hindi हिन्दी hi
64 Masedonyo Македонски mk
65 Kantones 粵語 zh-yue
66 Leton Latviešu lv
67 Latín Latina la
68 Asturiyano Asturianu ast
69 Afrikaans Afrikaans af
70 Telugu తెలుగు te
71 Suwahili Kiswahili sw
72 Tayiko Тоҷикӣ tg
73 Birmano မ္ရန္‌မာစာ my
74 Albanes Shqip sq
75 Malgatse Malagasy mg
76 Marati मराठी mr
77 Hausa هَوُسَ ha
78 Bosniyo Bosanski bs
79 Kurdo Kurdî / كوردی ku
80 Breton Brezhoneg br
81 Biyelorruso (Taraškievica) Беларуская (тарашкевіца) be-tarask
82 Ositano Occitan oc
83 Malabar മലയാളം ml
84 Mababang Sahon Plattdüütsch nds
85 Sorani کوردی ckb
86 Lombardo Lumbaart lmo
87 Kirguís Кыргызча (Kyrgyzça) ky
88 Aragones Aragonés an
89 Kanlurang Panyabi شاہ مکھی پنجابی pnb
90 Habanes Basa Jawa jv
91 Nepal bhasa नेपाल भाषा new
92 Haitiyano Krèyol ayisyen ht
93 Piamontes Piemontèis pms
94 Veneto Vèneto vec
95 Luksemburges Lëtzebuergesch lb
96 Mazandarani مَزِروني mzn
97 Bashkir Башҡорт ba
98 Irlandes/Gaelikong Irlandes Gaeilge ga
99 Sondanes Basa Sunda su
100 Ido Ido io
101 Islandes Íslenska is
102 Silesiyano Ślůnski szl
103 Kanlurang Prison Frysk fy
104 Panyabí ਪੰਜਾਬੀ pa
105 Tsubasyo Чăваш cv
106 Volapük Volapük vo
107 Tagalog Tagalog tl
108 Gileki گیلکی glk
109 Tsinong Wu 吴语 wuu
110 Igbo Igbo ig
111 Zazaki Zazaki diq
112 Balines Bhāṣa Bali ban
113 Yoruba Yorùbá yo
114 Kanares ಕನ್ನಡ kn
115 Eskoses Scots sco
116 Alemaniko Alemannisch als
117 Guharati ગુજરાતી gu
118 Interlingua Interlingua ia
119 Kotava Kotava avk
120 Nepali नेपाली ne
121 Tartarong Krimea Qırımtatarca crh
122 Mongol Монгол mn
123 Austro-babaro Boarisch bar
124 Sisiliyano Sicilianu scn
125 Singgales සිංහල si
126 Bishnupriya Manipuri ইমার ঠার/বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী bpy
127 Saraiki سرائیکی skr
128 Kuwetsuwa Runa Simi qu
129 Asames অসমীয়া as
130 Navajo Diné bizaad nv
131 Megreliano/Mingreliano მარგალურ ნინა (Margalur nina) xmf
132 Gitnang Bikolano Bikol bcl
133 Osetiyo Иронау os
134 Sindhi سنڌي، سندھی ، सिन्ध sd
135 Pastun پښتو ps
136 Prisong Septentriyonal Frasch frr
137 Oriya ଓଡ଼ିଆ or
138 Fula Fulfulde ff
139 Tumbuka chiTumbuka tum
140 Yakuto Саха тыла sah
141 Samogitiyano Žemaitėška bat-smg
142 Min Dong Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ cdo
143 Gaelikong Eskosés Gàidhlig gd
144 Bugines Basa Ugi bug
145 Amhariko አማርኛ am
146 Yidis ייִדיש yi
147 Ilokano Ilokano ilo
148 Limburges Limburgs li
149 Santali Santhali sat
150 Gorontalo Bahasa Hulontalo gor
151 Napolitano Nnapulitano nap
152 Shan လိၵ်ႈတႆး shn
153 Maithili मैथिली mai
154 Alto Sorabo Hornjoserbsce hsb
155 Perowes Føroyskt fo
156 Emiliano-Romañol Emiliàn e rumagnòl eml
157 Tsino klasiko 古文 / 文言文 zh-classical
158 Banyumasan Basa Banyumasan map-bms
159 Dagbani Dagbanli dag
160 Arabeng Marrokuwi اللهجة المغربية ary
161 Kanlurang Armenyo occidenta արեւմտահայերէն hyw
162 Occidental Interlingue ie
163 Karakalpako Qaraqalpaqsha kaa
164 Atsenes Bahsa Acèh ace
165 Valon Walon wa
166 Sanskrito संस्कृतम् sa
167 Hinding Fiyi Fiji Hindi hif
168 Zulu isiZulu zu
169 Amazig Estandar Marrokuwi ⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜ ⵜⴰⵏⴰⵡⴰⵢⵜ zgh
170 Kamboyano ភាសាខ្មែរ km
171 Banjari Bahasa Banjar bjn
172 Shona chiShona sn
173 Ligur Lìgure lij
174 Mari de las Praderas Олык Марий (Olyk Marij) mhr
175 Tashelhit Taclḥit shi
176 Kashmiri कश्मीरी / كشميري ks
177 Meitei ꯃꯤꯇꯩꯂꯣꯟ mni
178 Somali Soomaali so
179 Mari de las colinas Кырык Мары (Kyryk Mary) mrj
180 Tsinong Hakka Hak-kâ-fa / 客家話 hak
181 Rusino Русинська (Rusins'ka) rue
182 Kapampangan Kapampangan pam
183 Talish Tolışi tly
184 Uigur Oyghurque ug
185 Kinyarwanda Kinyarwanda rw
186 Tarantino Tarandíne roa-tara
187 Bihari भोजपुरी bh
188 Korso Corsu co
189 Sesotho sa leboa Sesotho sa leboa nso
190 Kanlurang Plamenko West-Vlams vls
191 Mababang Sahong Olandes Nedersaksisch nds-nl
192 Tibetano བོད་སྐད bo
193 Maori Māori mi
194 Sami septentriyonal Sámegiella se
195 Erzya Эрзянь (Erzjanj Kelj) myv
196 Maltes Malti mt
197 Sardo Sardu sc
198 Moksha Мокшень (Mokshanj Kälj) mdf
199 Selandes Zeêuws zea
200 Korniko Kernewek/Karnuack kw
201 Kabilyo Taqbaylit kab
202 Bepsyo Vepsän kel' vep
203 Turkomano تركمن / Туркмен tk
204 Manes Gaelg gv
205 Võro Võro fiu-vro
206 Tsinong Gan 贛語 gan
207 Sami Inari Anarâškielâ smn
208 Abhasyo Аҧсуа ab
209 Pikardo Picard pcd
210 Guarani Avañe'ẽ gn
211 Udmurto Удмурт кыл udm
212 Prango-probensal Arpitan frp
213 Komi Коми kv
214 Kasubyo Kaszëbsczi csb
215 Lao ລາວ lo
216 Papiyamento Papiamentu pap
217 Madures Madhurâ mad
218 Aymara Aymar aru ay
219 Lingala Lingala ln
220 Lumang Ingles Englisc ang
221 Luganda Luganda lg
222 Pidgin na Ghanes Kroo brofo gpe
223 Normando Nouormand/Normaund nrm
224 Priulano Furlan fur
225 Karelyo Livvinкarjala olo
226 Twi Twi tw
227 Lingua Franca Nova Lingua Franca Nova lfn
228 Lezgui Лезги чІал (Lezgi č’al) lez
229 Mirandes Mirandés mwl
230 Ekstremeño Estremeñu ext
231 Setsuwana Setswana tn
232 Prisong Saterland Seeltersk stq
233 Nahuatl Nāhuatl nah
234 Tubano Тыва дыл tyv
235 Hudeo-Espanyol Dzhudezmo lad
236 Abar Авар av
237 Pon Fɔ̀ngbè fon
238 Toki Pona toki pona tok
239 Romantse Rumantsch rm
240 Mon ဘာသာ မန် (pPʰesa mɑn) mnw
241 Doteli डोटेली dty
242 Konkani कोंकणी gom
243 Tulu ತುಳು ಬಾಸೆ / tūlū tcy
244 Komi Permiyo Перем Коми (Perem Komi) koi
245 Mababang Sorabo Dolnoserbski (dolnoserbšćina) dsb
246 Betawi Betawi bew
247 Chavacano Chavacano cbk-zam
248 Dagaare Dagaare dga
249 Maldibo ދިވެހިބަސް dv
250 Prankiko Ripuwaryo Ripoarisch ksh
251 Tsuwang Cuengh za
252 Gagauso Gagauz gag
253 Pa'o Pa'O (ပအိုဝ်ႏ)) blk
254 Buryato Буряад bxr
255 Komering Basa Kumoring kge
256 Hawayano Hawai'i haw
257 Alemang Palatinado Pfälzisch pfl
258 Awadhi अवधी awa
259 Karatsayo-Balkaro къарачай-малкъар (qaraçay-malqar) krc
260 Sakisaya Sakizaya szy
261 Pangasinense Pangasinan pag
262 Atayal Tayal tay
263 Ingusetiyo ГӀалгӀай inh
264 Iban Jaku Iban iba
265 Xhosa isiXhosa xh
266 Kikuyu Gĩkũyũ ki
267 Atikamekw Atikamekw atj
268 Novial Novial nov
269 Alemang Pensilbanya Deitsch pdc
270 Tongano faka Tonga to
271 Oromo Oromoo om
272 Kikongo KiKongo kg
273 Neoarameo Asiryo ܐܪܡܝܐ arc
274 Dusun Sentral Boros Dusun dtp
275 Pante Mfantse fat
276 Sesotho Sesotho st
277 Kanuri Sentral Yerwá Kànùrí knc
278 Nías Li Niha nia
279 Wolof Wolof wo
280 Piyiano Na Vosa Vaka-Viti fj
281 Kriyolo Hamaikino Patois jam
282 Kabye Kabɩyɛ kbp
283 Gun Gungbe guw
284 Angika अंगिका anp
285 Kabardiyano адыгэбзэ kbd
286 Cheyene Tsetsêhestâhese chy
287 Tyap A̱lyem Tyap kcg
288 N’Ko ߒߞߏ nqo
289 Karai-karai Karai-karai kai
290 Pidging Nigeriyano Naija pcm
291 Kalmuko Kaлмук (Kalmuk) xal
292 Bislama Bislama bi
293 Toba Batak Toba Batak bbc
294 Tetun Tetun tet
295 Tok Pisin Tok Pisin tpi
296 Arumano Armãneashce roa-rup
297 Lumang Eslabong Simbahan ѩзъікъ словѣньскъіи cu
298 Prapra Gurenɛ gur
299 Lojban Lojban jbo
300 Ewe Eʋegbe ee
301 Mossi Mòoré mos
302 Kusaal Kusaal kus
303 Rusinong Panonia Руски язик rsk
304 Tahitiyano Reo Mā`ohi ty
305 Sylheti ꠍꠤꠟꠐꠤ syl
306 Mandailing Saro Mandailing btm
307 Samoano Gagana Samoa sm
308 Seediq Kari Seediq trv
309 Igala Igala igl
310 Arakanes ရခိုင်ဘာသာ rki
311 Suwasi SiSwati ss
312 Amis Pangcah ami
313 Latgaliyano Latgaļu ltg
314 Sranan Sranantongo srn
315 Tsitsewa Chi-Chewa ny
316 Altai алтай тил alt
317 Tsonga Xitsonga ts
318 Lak Лакку lbe
319 Kriyolong Guayana Francesa Kriyòl gwiyannen gcr
320 Gotiko 𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺 got
321 Tseroki ᏣᎳᎩ chr
322 Venda Tshivenda ve
323 Bambara Bamanankan bm
324 Nupe Nupe nup
325 Romani romani - रोमानी rmy
326 Kirundi Kirundi rn
327 Wayu Wayuunaiki guc
328 Adigue адыгабзэ ady
329 Iñupiak Iñupiak ik
330 Tsamorro Chamoru ch
331 Pontiko Ποντιακά pnt
332 Tai Nüa Tai Nüa tdd
333 Obolo Obolo ann
334 Inuktitut ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ iu
335 Dzongkha ཇོང་ཁ dz
336 Paiwan Pinayuanan pwn
337 Sango Sängö sg
338 Tigriña ትግርኛ ti
339 Dinka Thuɔŋjäŋ din
340 Ndebele Meridiyonal isiNdebele seSewula nr
341 Pali पाऴि pi
342 Jju Du̱ryem Jju kaj
343 Nahuat Nāwat ppl
344 Sama–Bajaw Bajau Sama bdr
345 Tigre ትግሬ tig
346 Ndonga Ndonga ng
347 Tsoktaw Choctaw cho
348 Marshales/Ebon Kajin M̧ajeļ (Ebon) mh
349 Kuanyama Kuanyama kj
350 Yi ꆇꉙ ii
351 Hiri Motu Hiri motu ho
352 Luri لۊری شومالی lrc
353 Maskoki Mvskoke mus
354 Nauruano dorerin Naoero na
355 Akano Akana ak
356 Groenlandes Kalaallisut kl
357 Kree Nehiyaw cr
358 Pitkairnes-Norpolkense Norfuk pih
359 Apar Qafara aa
360 Herero Otjiherero hz
361 Kanuri Kanuri kr

Mga sanggunian

[baguhin | baguhin ang wikitext]
  1. Wales, Jimmy (16 Marso 2001). "[Wikipedia-l] Alternative language wikipedias". Wikipedia-L (Mailing list). Inarkibo mula sa orihinal noong 20 Hunyo 2014. Nakuha noong 21 Disyembre 2020.
  2. Noisette, Thierry (24 Setyembre 2010). "Wikipédia en français dépasse le million d'articles" [French Wikipedia exceeds one million articles]. ZDNET France (sa wikang Pranses). Red Ventures. Nakuha noong 21 Disyembre 2020. Wikipédia, l'encyclopédie collaborative libre, fêtera ses dix ans en janvier 2011, et a débuté le 23 mars 2001 en version française, mais dès ce jeudi 23 septembre, à neuf ans et demi exactement, la Wikipédia francophone a enregistré officiellement le cap du million d'articles. (Wikipedia, the free collaborative encyclopedia, will celebrate its tenth anniversary in January 2011. It started on March 23, 2001 in its French version, but as of this Thursday, September 23, at exactly nine and a half years old, the French-language Wikipedia has officially reached the one million article mark.)
  3. "History of HomePage". Swedish Wikipedia (sa wikang Suweko). Inarkibo mula sa orihinal noong 8 Hunyo 2001. Nakuha noong 21 Disyembre 2020.
  4. "Wikipedia statistics/meta.tab - Wikimedia Commons". Wikimedia Commons. Inarkibo mula sa orihinal noong 2023-09-10. Nakuha noong 2023-09-10.
  5. "Language proposal policy, revision 21811318". Meta-Wiki (sa wikang Ingles). Inarkibo mula sa orihinal noong 22 Disyembre 2021. Nakuha noong 31 Agosto 2021.
  6. Anderson, Jennifer Joline (2011). Wikipedia: The Company and Its Founders (sa wikang Ingles) (ika-1 (na) labas). Abdo Group. p. 62. ISBN 978-1617148125.
  7. "Wikipedia:Manual of Style". English Wikipedia (sa wikang Ingles). Inarkibo mula sa orihinal noong 2023-09-09. Nakuha noong 2023-09-09.
  8. Ferran-Ferrer, Núria; Castellanos-Pineda, Patricia; Minguillón, Julià; Meneses, Julio (2021). "The gender gap on the Spanish Wikipedia: Listening to the voices of women editors". Profesional de la información (sa wikang Ingles). 30 (5): 2. doi:10.3145/epi.2021.sep.16. S2CID 241442991.
  9. Costa, Bernardo Esteves Gonçalves da (2014). As controvérsias da ciência na Wikipédia em português: o caso do aquecimento global (PDF) (Tese (doutorado)) (sa wikang Portuges). Rio de Janeiro: Universidade Federal do Rio de Janeiro, Decania do Centro de Ciências Matemáticas e da Natureza, Programa de Pós-Graduação em História das Ciências e das Técnicas e Epistemologia. p. 72. No passado, as tensões motivadas pelas variantes idiomáticas levaram a propostas para a criação de Wikipédias separadas para o português brasileiro e europeu. Tentativas nesse sentido lançadas em 2005, 2007 e 2009 foram rejeitadas pela Wikimedia Foundation, sob pretexto de que não se trata de idiomas suficientemente diferentes para justificar a cisão.
  10. Rogers, Richard (2015). "Wikipedia as Cultural Reference". Digital Methods (sa wikang Ingles). MIT Press. pp. 166–177. ISBN 9780262528245. Nakuha noong 22 June 2021.
  11. Tsoi, Grace (2013-10-27). "Wikipedia China Becomes Front Line for Views on Language and Culture". The New York Times (sa wikang Ingles).
  12. "Wikipedias in multiple writing systems". Meta-Wiki (sa wikang Ingles). Inarkibo mula sa orihinal noong 2023-09-10. Nakuha noong 2023-09-10.
  13. Likomitros, Nikos (2023-03-14). "Introducing Belarusian Wikipedia: An interview with Volha Sitnik". Diff (sa wikang Ingles). Nakuha noong 2023-03-14.
  14. "Wikimedia language code" (sa wikang Ingles). Inarkibo mula sa orihinal noong 2023-09-10. Nakuha noong 2023-09-10.