Taldykorgan
Taldykorgan | |||
|---|---|---|---|
Lungsod | |||
 | |||
| |||
  Taldykorgan Lokasyon sa Kazakhstan | |||
| Mga koordinado: 45°01′0″N 78°22′0″E / 45.01667°N 78.36667°E | |||
| Bansa | Kazakhstan | ||
| Rehiyon | Rehiyon ng Jetisu | ||
| Itinatag | 1868 | ||
| Katayuan ng lungsod | 1944 | ||
| Pamahalaan | |||
| • Akim | Yernat Basil[1] | ||
| Lawak | |||
| • Lungsod | 74 km2 (29 milya kuwadrado) | ||
| Taas | 600 m (2,000 tal) | ||
| Populasyon (2013) | |||
| • Lungsod | 129,960 | ||
| • Kapal | 1,184/km2 (3,070/milya kuwadrado) | ||
| • Metro | 146,844 | ||
| Sona ng oras | UTC+5 (Silangan) | ||
| Postal code | 040000 - 040012 | ||
| Kodigo ng lugar | 72822 | ||
| Plaka ng sasakyan | B, V, 05 | ||
| Websayt | taldykorgan.gov.kz | ||
Ang Taldykorgan (Kazakh: Талдықорған, Taldyqorğan, binibigkas [tɑɫˌdəqorˈʁɑn] ⓘ; Ruso: Талдыкорган), dating binabaybay Taldy-Kurgan hanggang 1993 ay ang kabisera (tinatawag na sentrong administratibo) ng Rehiyon ng Jetisu, Kazakhstan. Ayon sa 2010 Senso ng Kazakh, ang populasyon ay 143,407.
Ang bayan ay itinatag noong ika-19 na siglo bilang nayon ng Gavrilovka at umunlad bilang kasalukuyang lungsod sa parehong lugar. Ang bayan ay dahan-dahang lumago sa mga unang taon nito. Pagkatapos makumpleto ang koneksyon sa riles, maraming magsasakang Ruso ang lumipat sa lugar ng bayan. Ang mga Ruso ang pangalawang pinakamalaking grupong etniko pagkatapos ng mga Kazakh sa 70 nasyonalidad na naninirahan sa Taldykorgan. Isang kabuuang 143,000 katao ang naninirahan sa lungsod.[2] Ang Taldykorgan ay dating nagsilbing kabisera ng Rehiyon ng Taldykorgan mula 1944 hanggang 1997 at Rehiyon ng Almaty mula 1997 hanggang 2022 at ngayon ay nagsisilbing kabisera ng bagong Rehiyon ng Jetisu. Ang pagbabago ay inanunsyo ni Pangulong Tokayev noong ika-16 ng Marso 2022 at opisyal na nagkabisa noong ika-8 ng Hunyo 2022.[3] Sa parehong atas na iyon, ang kabisera ng Rehiyon ng Almaty ay inilipat sa lungsod ng Qonayev.
Noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig, ang Taldykorgan ay nagsilbi ring pansamantalang tahanan para sa libu-libong mga bakwit mula sa mga kanlurang rehiyon ng Unyong Sobyet. Libu-libong kababaihan at mga bata mula sa Katimugang Ukraine, kabilang ang isang malaking bilang ng mga Hudyo mula sa Odessa, ang nakalikas sakay ng barko patungong Novorossiysk at naglakbay papasok sa kalupaan sakay ng tren patungong Uzbekistan at Kazakhstan.
Mga Pasilidad
[baguhin | baguhin ang wikitext]Ang Taldykorgan ay may iba't ibang uri ng mga pasilidad pang-edukasyon, kabilang ang isang unibersidad, mga institusyon, mga kolehiyo sa teknikal na pagsasanay, mga sekundaryang paaralan at mga kindergarten. Mayroong 27 pampublikong pasilidad sa kalusugan, isang sinehan sa lungsod, isang teatro, mga aklatan, mga parke ng libangan, isang istadyum at sports complex at mga swimming pool. Ang ilang mga pasilidad ay hindi maayos na naalagaan simula noong katapusan ng panahon ng Sobyet.[4]
Klima
[baguhin | baguhin ang wikitext]Ayon sa sistema ng klasipikasyon ng klima ng Köppen, ang Taldıqorğan ay may mainit, tuyong-tag-init na klimang kontinental (Dfa). Mas maraming ulan sa tagsibol at taglagas habang ang taglamig at tag-araw ay kadalasang tuyong panahon. Ang karaniwang taunang temperatura sa Taldıqorğan ay 7.7 °C (45.9 °F). Humigit-kumulang 370 mm (14.57 in) ng presipitasyon ang bumabagsak taun-taon.
| Datos ng klima para sa Taldykorgan (1991–2020) | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Buwan | Ene | Peb | Mar | Abr | May | Hun | Hul | Ago | Set | Okt | Nob | Dis | Taon |
| Katamtamang taas °S (°P) | −1.8 (28.8) |
0.7 (33.3) |
8.9 (48) |
18.7 (65.7) |
24.3 (75.7) |
29.9 (85.8) |
31.9 (89.4) |
30.9 (87.6) |
25.3 (77.5) |
17.8 (64) |
7.9 (46.2) |
0.3 (32.5) |
16.23 (61.21) |
| Arawang tamtaman °S (°P) | −8.5 (16.7) |
−5.4 (22.3) |
2.5 (36.5) |
11.7 (53.1) |
17.3 (63.1) |
22.6 (72.7) |
24.5 (76.1) |
23.0 (73.4) |
17.1 (62.8) |
9.8 (49.6) |
1.5 (34.7) |
−5.9 (21.4) |
9.18 (48.53) |
| Katamtamang baba °S (°P) | −14.5 (5.9) |
−10.6 (12.9) |
−2.8 (27) |
5.0 (41) |
10.1 (50.2) |
15.0 (59) |
16.9 (62.4) |
14.5 (58.1) |
9.3 (48.7) |
3.2 (37.8) |
−3.2 (26.2) |
−11.0 (12.2) |
2.66 (36.78) |
| Katamtamang presipitasyon mm (pulgada) | 33.5 (1.319) |
36.9 (1.453) |
40.0 (1.575) |
40.5 (1.594) |
38.8 (1.528) |
30.2 (1.189) |
31.1 (1.224) |
18.4 (0.724) |
15.8 (0.622) |
34.3 (1.35) |
49.6 (1.953) |
40.9 (1.61) |
409.8 (16.134) |
| Araw ng katamtamang presipitasyon (≥ 1.0 mm) | 6.5 | 6.4 | 6.0 | 6.3 | 5.8 | 5.2 | 5.2 | 3.1 | 3.1 | 4.8 | 7.0 | 7.4 | 66.8 |
| Sanggunian: NOAA,[5] | |||||||||||||
Mga sanggunian
[baguhin | baguhin ang wikitext]- ↑ "Талдықорған әкімі болып Ернат Бәзіл тағайындалды" (sa wikang Kazakh). inform.kz. 2023-06-30.
- ↑ "Taldykorgan". Nakuha noong April 13, 2021.[patay na link]
- ↑ "В Казахстане появится четыре новых региона". Interfax.ru (sa wikang Ruso). Nakuha noong 2022-04-20.
- ↑ "Taldykorgan Travel Guide - Tours, Attractions and Things to do". www.advantour.com. Nakuha noong 2007-07-27.
- ↑ "World Meteorological Organization Climate Normals for 1991–2020: Taldykorgan". National Centers for Environmental Information. Nakuha noong 2 August 2023.[patay na link]