Villa ni Adriano
| Pandaigdigang Pamanang Pook ng UNESCO | |
|---|---|
_1000_03.jpg) | |
| Lokasyon | Tivoli, Lazio, Italya |
| Pamantayan | Kultural: (i), (ii), (iii) |
| Sanggunian | 907 |
| Inscription | 1999 (ika-23 sesyon) |
| Lugar | 80 ha (200 akre) |
| Sona ng buffer | 500 ha (1,200 akre) |
| Websayt | villae.cultura.gov.it |
| Mga koordinado | 41°56′46″N 12°46′21″E / 41.946004°N 12.772515°E |
  Lokasyon ng Villa ni Adriano sa Lazio  Villa ni Adriano (Italy) | |
Ang Villa ni Adriano (Italyano: Villa Adriana Latin: Villa Hadriana) ay isang Pandaigdigang Pamanang Pook ng UNESCO na binubuo ng mga guho at arkeolohikong labi ng isang malaking villa complex na itinayo noong bandang 120 AD ng Romanong emperador na si Adriano malapit sa Tivoli sa labas ng Roma.
Ito ang kilalang pinakakahanga-hanga at pinakakomplikadong villa ng mga Romano. Ang complex ay naglalaman ng mahigit 30 monumento at magagandang gusali na nakaayos sa isang serye ng mga artipisyal na esplanada sa iba't ibang taas at napapalibutan ng mga hardin na pinalamutian ng mga basin ng tubig at liryong-tubig (mga bukal). Ang buong complex ay sumasaklaw sa isang lugar na hindi bababa sa isang kilometro kuwadrado, isang lugar na mas malaki kaysa sa lungsod ng Pompeya. Bukod sa kahanga-hangang layout ng villa, marami sa mga gusali ay itinuturing na mga obra maestra ng arkitekturang Romano, na gumagamit ng mga kapansin-pansing kurbadong hugis na pinagana ng malawakang paggamit ng kongkreto. Ang mga ito ay mapanlikha para sa kumplikadong simetriya ng kanilang mga plano sa lupa at itinuturing na walang kapantay hanggang sa pagdating ng arkitekturang Baroko noong ika-17 siglo, na sinimulan ni Borromini, na ginamit ang Villa ni Hadrian bilang inspirasyon.[1]
Ang lugar, na karamihan ay hindi pa nahuhukay, ay pagmamay-ari ng Republika ng Italya at pinamamahalaan mula noong 2014 ng Polo Museale del Lazio.
Kasaysayan
[baguhin | baguhin ang wikitext]Ang villa ay itinayo malapit sa Tibur (modernong Tivoli) bilang isang kanlungan mula sa Roma para kay Emperador Adriano noong ikalawa at ikatlong dekada ng ika-2 siglo AD. Sinasabing hindi nagustuhan ni Hadrian ang palasyo sa Burol Palatino sa Roma, na humantong sa pagtatayo ng kanlungan.[kailangan ng sitasyon] Tradisyonal para sa emperador ng Roma na magtayo ng isang villa bilang lugar upang magpahinga mula sa pang-araw-araw na buhay. Ang mga naunang emperador at mga Romanong mayayaman ay nagtayo rin ng mga villa (hal. Villa ni Trajano). Bagaman ang mga villa ng mga emperador ay dapat na isang lugar ng pahinga at paglilibang, mayroong ilang ebidensiya ng pagsasagawa ni Hadrian ng opisyal na tungkulin mula sa villa sa anyo ng isang inskripsiyon ng isang opisyal na liham na ipinadala mula sa villa noong tag-araw ng 125 AD.[2]
Sinimulan ni Adriano ang pagtatayo ng villa noong mga unang taon ng kaniyang karera bilang emperador, bagama't ipinapakita sa atin ng mga ebidensiya ng selyo ng ladrilyo na patuloy ang pagtatayo ng villa.[3]
Pagkatapos ni Adriano, ang villa ay paminsan-minsang ginamit ng kanyang iba't ibang mga kahalili (mga busto nina Antonino Pio (138–161), Marco Aurelio (161–180), Lucio Vero (161–169), Septimio Severo at Caracalla ang natagpuan sa lugar).[4] Si Zenobia, ang pinatalsik na reyna ng Palmyra, ay nanirahan malapit sa villa mula 273 hanggang sa kaniyang pagkamatay. Ang villa ay naibalik ni Diocleciano noong mga huling dekada ng ikatlong siglo.[5] Noong ika-4 na siglo, sa pinakahuli pagkatapos ng pagtatatag ng Constantinopla noong 330 ni Emperador Constantino I, nagsimula ang pagkabulok at pagsasamantala: mga estatwa, mataas na kalidad na marmol at iba pang mga kagamitan ay unti-unting inalis. Ang complex ay nagsilbing kampo militar para sa magkabilang panig noong Digmaang Gotiko (535–554) sa pagitan ng mga Ostrogodo at Bisantino. Ang karagdagang pagbuwag at pag-alis ng mga materyales at kagamitan na maaaring magamit para sa iba pang mga layunin ay nangyari sa panahon ng pagpapalawak ng Diyosesis ng Tivoli.
Mga sanggunian
[baguhin | baguhin ang wikitext]- ↑ Jacobson, David M. "Hadrianic Architecture and Geometry." American Journal of Archaeology 90, no. 1 (1986): 69–85. https://doi.org/10.2307/505986.
- ↑ MacDonald, William L. (1995). Hadrian's villa and its legacy. John A. Pinto. New Haven: Yale University Press. ISBN 0-300-05381-9. OCLC 30734581.
- ↑ Boatwright, Mary Taliaferro (1987). Hadrian and the city of Rome. Princeton, N.J.: Princeton University Press. ISBN 0-691-03588-1. OCLC 14966401.
- ↑ De Franceschini, Marina (2016). Villa Adriana, Accademia : Hadrian's secret garden. Pisa. ISBN 978-88-6227-827-0. OCLC 965347614.
{{cite book}}: CS1 maint: location missing publisher (link) - ↑ MacDonald, William L. (1995). Hadrian's villa and its legacy. John A. Pinto. New Haven: Yale University Press. ISBN 0-300-05381-9. OCLC 30734581.