Pumunta sa nilalaman

Fyksian

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya
(Idinirekta mula sa Wikang Fyksian)
Fyksian
Vaijskäskhä
GumawaJames Wong
Petsa1996
Layunin
PagsulatAlpabetong Latin
Mga kodigong pangwika
ISO 639-3–

Ang Fyksian (Fyksian: Vaijskäskhä) ay isang proyektong wikang gawa-gawa (constructed language o conlang) na sinimulan ni James Wong, ang manlilikha ng kathang-isip na bansa na Fyksland, noong 1996. Ito ay nabuo batay sa isang alternatibong kasaysayan ng daigdig kung saan umiiral ang kathang-isip na islang-bansa ng Fyksland. Dahil sa heograpiya at kasaysayan ng Fyksland, ang bokabularyo ng Fyksian ay labis na naimpluwensiyahan ng mga wikang Hermaniko at Keltiko, bagamat hindi ito tuwirang may kaugnayang etimolohiko sa alinmang umiiral na likas na wika. Bilang isang wikang nakabukod (isolated), nagtataglay ang balarila nito ng mga katangiang hawig sa Pinlandes (tulad ng masalimuot na sistema ng kaso) at Tsino (tulad ng partikular na pagtatangi ng mga panghalip).

Ang Fyksian ay isang wikang aglutinatibo na kinatatangian ng napaka-regular na balangkas ng balarila na sistematikong binabago ng isang ponetikong proseso na tinatawag na gradasyon (gradation). Hindi tulad ng maraming wikang Indo-Europeo, walang pambalarilang kasarian (grammatical gender) ang mga pangngalan sa Fyksian. Ang mga bahagi ng pananalita ay madaling napapalitan gamit ang mga karaniwang hulapi, at ang mga kaso ng pangngalan ay maaaring magkapatong-patong sa pamamagitan ng prosesong tinatawag na suffixaufnahme.

May isang diyalekto ang Fyksian na tinatawag na Ikstic (dating tinawag na Isfjordic hanggang noong 18 Pebrero 2008) na nilikha rin ni James Wong noong 2002. Dahil hindi gaanong nadodokumento ang Ikstic kumpara sa Karaniwang Fyksian, iminumungkahi ang transliterasyon para dito.

Naglalaman ang alpabeto ng Fyksian ng 24 na titik, kung saan 18 dito ay karaniwang titik sa alpabetong Latin.

Ayon sa manlilikhang si James Wong:

"Noong kasibulan nito, ibinatay ang Fyksian sa Pinlandes, kabilang na ang alpabeto nito."

Ang ilang titik na wala sa opisyal na alpabeto ay lumilitaw lamang sa mga salitang hiram.

Kasalukuyang Ayos ng Alpabeto

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Mula noong 7 Mayo 2013, ang opisyal na pagkakasunod-sunod ng mga titik ay:

A, D, E, G, H, I, J, K, L, M, N, O, P, R, S, T, U, V, Þ, Æ, Ø, Å, Ä, Ö

Nakaraang Ayos ng Alpabeto

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Mula noong Abril 2004 hanggang 7 Mayo 2013, ang dating ayos ay:

A, D, E, G, H, I, J, K, L, M, N, O, P, R, S, T, U, V, Æ, Å, Ä, Ö, Ø, Þ

Pagbubuo ng Salita at Deribasyon

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Maaaring ilipat ang mga salita sa iba't ibang bahagi ng pananalita gamit ang mga tiyak na panlapi:

  • Pangngalan patungong Pang-uri: Idinurugtong ang hulaping -sk sa ugat ng pangngalan (hal., ang pangngalang vrim "sigla" ay nagiging pang-uring vrimskä "masigla").
  • Pang-uri patungong Pangngalan: Idinurugtong ang hulaping -heid sa pang-uri (hal., ang pang-uring däp "malungkot" ay nagiging pangngalang däþeid "kalungkutan").
  • Pang-abay mula sa Pang-uri: Idinurugtong ang hulaping -ling sa ugat ng pang-uri (hal., ang vrimskä ay nagiging pang-abay na vrimskäling "nang buong sigla", at ang däp ay nagiging däpling "nang may kalungkutan").
  • Pandiwa mula sa Pangngalan/Pang-uri: Idinurugtong ang hulaping -ö sa ugat (hal., mula sa vrim ay mabubuo ang pandiwang vrimö "magpasigla", at mula sa däp ay däpö "magpalungkot").
  • Pang-uri mula sa Pawatas/Gerundio: Idinurugtong ang hulaping -gølskä (hal., mula sa pandiwang vrimö ay nagiging vrimögølskä "nakapagpapasigla").
  • Paghahambing (Pahambing / Comparative): Idinurugtong ang hulaping -ur sa pang-uri o pang-abay (hal., vrimskäur "mas masigla" at vrimskälingur "nang mas masigla").
  • Pasukdol (Superlative): Idinurugtong ang hulaping -aþ sa pang-uri o pang-abay (hal., vrimskäaþ "pinakamasigla" at vrimskälingaþ "nang pinakamasigla").
  • Pagtanggi / Negatibo: Idinurugtong ang unlaping ö- sa mga pang-uri, pang-abay, o pandiwa (hal., övrimskä "di-masigla" at övrimö "alisan ng sigla").
  • Hulaping -vå: Nangangahulugang "puno ng" (hal., vrimvå "puno ng sigla").
  • Hulaping -lug: Nangangahulugang "kapos sa" o "walang" (hal., vrimlug "walang-sigla").

Mga Kaso ng Pangngalan at Deklinasyon

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Nagtataglay ang Fyksian ng 19 na regular na kaso ng pangngalan. Regular ang deklinasyon maliban sa mga pagbabagong dulot ng gradasyon. Ang panlaping pmarami na -en ay laging inilalagay sa pinakadulo ng lahat ng panlaping pangkaso. Sa pamamagitan ng suffixaufnahme, maaaring magkakasunod na ikabit ang maramihang panlapi ng kaso sa anyong nominatibo.

Ang pagkakasunod-sunod ng mga hulapi mula una hanggang huli ay:

  1. Akusatibo / Datibo
  2. Partitibo
  3. Henitibo
  4. Lokasyon (Locative)
  5. Gamit (Functional)
  6. Panahon (Temporal)
  7. Bilang (Kailanan/Number)
KasoGamit at KahuluganPagbubuoHalimbawa
NominatiboTiyak na simuno (ang salitang-ugat)—plaum ("ang bulaklak")
AkusatiboTuwirang layonPag-uulit ng huling patinig o katinig ng ugatplaummä
DatiboDi-tuwirang layonPag-uulit ng unang patinig o katinig ng ugatplaumpä
PartitiboDi-tiyak, alinman, o bahagi ng pangngalanPagdaragdag ng -i sa nominatiboplaumi ("isang bulaklak")
HenitiboPagmamay-ariPagdaragdag ng -e (kung nagtatapos sa katinig) o -r (kung patinig)plaume ("ng bulaklak")
IlatiboPaggalaw papasok sa loobPagdaragdag ng -de (kasabay ng anyong datibo)huisde / huishde ("papasok sa bahay")
ElatiboPaggalaw palabasPagdaragdag ng -uithuisuit ("palabas ng bahay")
InesiboPananatili sa loobPagdaragdag ng -r sa anyong partitibohuisir ("nasa loob ng bahay")
AdesiboNasa paligid, ibabaw, tabi, o pagitanPagdaragdag ng -m o -i sa henitibo (nagiging -em o -ri)huisøm ("malapit sa bahay")
AlatiboPaggalaw patungo sa / paakyatPagdaragdag ng -an (kasabay ng datibo)huishan ("patungo sa bahay")
AblatiboPaggalaw palayo mula saPagdaragdag ng -nahuisna ("mula sa bahay")
KomitatiboKasama angPagdaragdag ng -kuhuisku ("kasama ang bahay")
AbesiboWala / kapos saPagdaragdag ng -ki (kasabay ng partitibo)plaumikien ("nang walang mga bulaklak")
InstrumentalSa pamamagitan ngPagdaragdag ng -l o -läplaumlä ("sa pamamagitan ng bulaklak")
KawsatiboDahil sa / para saPagdaragdag ng -or o -åhuisor ("dahil sa bahay")
EsiboSa tiyak na araw, kalagayan, o panahonPagdaragdag ng -umSöhnädagiumøn ("tuwing mga Linggo")
TranslatiboPagiging o pagbabagong-anyo tungo saPagdaragdag ng -am (kasabay ng partitibo)huisiam ("naging isang bahay")
TemporalSa panahon ng, habang, o sa loob ngPagdaragdag ng -isnöloigis ("tuwing Pasko")
TerminatiboHanggang saPagdaragdag ng -urnöloigur ("hanggang Pasko")

Ang Sistema ng Gradasyon

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Ang gradasyon ay isang 8-hakbang na proseso ng pagbabagong-tunog na ipinapataw sa pagdedeklina ng kaso, pagbabanghay ng pandiwa, at pagbubuo ng tambalang salita. Kapag naisaaktibo ang mga Hakbang 4 hanggang 6, itinuturing na di-regular (irregular) ang gradasyon:

  • Hakbang 0: Lahat ng titik ø ay nagiging e bago ang gradasyon. Anumang titik ä sa dulo na hindi bahagi ng ugat ng salita ay tinatanggal.
  • Hakbang 1: Ang tambalang patinig na ae ay nagiging æ. Ang kumpol ng katinig na vh ay nagiging þ. Ang pagkakasunod na or ay nagiging å kapag ang o ay hindi pinangungunahan ng isa pang patinig.
  • Hakbang 2: Idinaragdag ang titik ä sa dulo ng salita kung ito ay nagtatapos sa dalawa o higit pang katinig.
  • Hakbang 3: Kung ang salita ay nagtatapos sa saradong patinig, ang mga payak at walang-diin na patinig na a o o sa unang pantig ay nagiging ä at ö. Sa kabilang banda, kung nagtatapos sa patinig ang salita, ang ä o ö sa unang pantig ay nagiging may-diin na a at o.
  • Hakbang 4: Ang tatlong magkakasunod na patinig ay pinapapayak sa pamamagitan ng pagpapaikli at paglilipat ng mga pinahabang (kambal) patinig: aa → e, ee → i, ii → o, oo → u, at uu → a. Inuulit ang hakbang na ito hanggang wala nang mapapayak na grupo ng patinig.
  • Hakbang 5: Kung apat o higit pang patinig ang magkakatabi, isinisingit ang titik j upang paghiwalayin ang mga ito sa mga pangkat ng tig-dadalawa.
  • Hakbang 6: May mga natatanging pagbabagong ginagawa sa mga pares ng patinig na hindi diptonggo at sa mga triptonggo.
  • Hakbang 7: Ang nag-iisang patinig ay pinapahaba (dinodoble) kung ito ay napapagitnaan ng magkaparehong katinig na parehong nagbubukas at nagsasara sa salita.
  • Hakbang 8: Ang bawat isahang titik e ay nagiging ø kung may gansal (odd) na bilang ng titik e sa loob ng salita. Nagsisimula ang pagbabagong ito sa unang e at sa bawat iba pang isahang e. Hindi ito nagaganap kung ang puntiryang e ay bahagi ng pangkat ng maraming patinig o kung nagtatapos sa e ang salita.

Pagbabanghay at Sistema ng Pandiwa

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Nahahati ang mga pandiwa sa Fyksian sa dalawang uri: mahina (weak) at malakas (strong). Ang mga malakas na pandiwa ay kadalasang nagpapahayag ng paggalaw, pagbabago, o kalagayan.

  • Pantulong na Pandiwa: Ginagamit ng mga mahinang pandiwa ang häveel ("magkaroon") bilang pantulong, samantalang ang mga malakas na pandiwa ay gumagamit ng ørlaa ("maging").
  • Pang-ugnay (Copula): Ginagamit ang pølaa para sa mga permanenteng katangian at permanenteng lokasyon; ang ørlaa naman ay para sa pansamantalang kalagayan, damdamin, posisyon, o bilang pandiwang pantulong.
  • Inbersyon ng Malakas na Pandiwa: Upang maibanghay ang malakas na pandiwa, ikinakabit ang regular na hulapi ng mahinang pandiwa ngunit pabaligtad ang pagkakasunod-sunod ng mga titik ng hulapi. Kasama sa pagbabaligtad na ito maging ang mga titik na naitakda ng proseso ng gradasyon.

Pangkasalukuyang Pagbabanghay ng Mahinang Pandiwa (eetaal – kumain)

[baguhin | baguhin ang wikitext]
  • Unang panauhan isahan panlalaki: ik eetnä
  • Unang panauhan isahan pambabae: ik eetne
  • Ikatlong panauhan isahan panlalaki: hij eettä
  • Ikatlong panauhan isahan pambabae: sij eette
  • Unang panauhan maramihan panlalaki: vør eetnen
  • Unang panauhan maramihan pambabae: vør eetneen
  • Ikatlong panauhan maramihan panlalaki: hijsä eetten
  • Ikatlong panauhan maramihan pambabae: sijsä eetteen

Pangkasalukuyang Pagbabanghay ng Malakas na Pandiwa (ørlaa – maging)

[baguhin | baguhin ang wikitext]
  • Unang panauhan isahan panlalaki: ik ørän
  • Unang panauhan isahan pambabae: ik eren
  • Ikatlong panauhan isahan panlalaki: hij ørät
  • Ikatlong panauhan isahan pambabae: sij eret
  • Unang panauhan maramihan panlalaki: vør ernen
  • Unang panauhan maramihan pambabae: vør erneen
  • Ikatlong panauhan maramihan panlalaki: hijsä ernet
  • Ikatlong panauhan maramihan pambabae: sijsä erneet

Mga Panahunan ng Pandiwa

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Ipinapakita sa ibaba gamit ang ikatlong panauhang isahang panlalaki (hij) para sa mahinang pandiwang eetaal, at ikatlong panauhang isahang pambabae (sij) para sa malakas na pandiwang ørlaa:

  • Pangkasalukuyan (Present): hij eettä ("siya ay kumakain") / sij eret ("siya ay")
  • Pangkasalukuyang Kasalukuyan (Present Progressive): hij eetter / sij erreet
  • Pangnagdaan (Past): hij eetton ("siya ay kumain") / sij ernoet ("siya ay naging")
  • Kasalukuyang Perpekto (Past Perfect): hij eettut / sij ertuet
  • Kaganapang Pangnagdaan (Pluperfect): hij hävøton eeton / sij erteon ørno
  • Pangnagdaang Di-perpekto (Past Imperfect): hij hävøton eeter / sij erteon erre
  • Kasalukuyang Perpektong Progresibo: hij hävøtut eeter / sij erteut erre
  • Pangnagdaang Perpektong Progresibo: hij hävøtut häveon eeter / sij erteut häveon erre
  • Panghinaharap (Future): hij eettig ("siya ay kakain") / sij ergiet ("siya ay magiging")
  • Panghinaharap na Perpekto: hij hävøtig eeton / sij erteig ørno
  • Panghinaharap na Progresibo: hij hävøtig eeter / sij erteig erre

Mga Anyong Tinig

[baguhin | baguhin ang wikitext]
  • Tinig Balintiyak (Passive Voice): Nabubuo sa pamamagitan ng hulaping -in (hal., hij eettin "siya ay kinakain", hij eetterin "siya ay kasalukuyang kinakain").
  • Gitnang Tinig (Middle Voice): Nagpapahiwatig ng kilos na repleksibo (sa sarili). Nabubuo sa pamamagitan ng unlaping t'- (o te'- / tøn'-) (hal., hij t'västät "pinaliliguan niya ang kanyang sarili").

Anyong Pautos (Imperative)

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Ang anyong pautos ay nasa ikalawang panauhan para sa mga utos o tagubilin. Nabubuo ito sa pamamagitan ng pagsingit ng titik o pagkatapos ng ugat ng pandiwa at bago ang partikulong pangkasarian-kapanahunan:

  • Isahang panlalaki: eeton
  • Isahang pambabae: eetone
  • Maramihang panlalaki: eetonen
  • Maramihang pambabae: eetoneen

Notasyon ng Petsa at Oras

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Sumusunod ang pagsusulat ng petsa sa Fyksian sa ayos na Araw-Buwan-Taon (DMY). Sa pamantayang pasulat na Fyksian, ang araw ay laging isinusulat bilang bilang na ordinal gamit ang hulaping -a na tuwirang ikinakabit sa mga tambilang, at hinihiwalay sa taon sa pamamagitan ng kuwit:

Halimbawa: 5a Hutieku, 2002

Gumagamit din ang wika ng pormat na 24-oras para sa pasulat at pang-araw-araw na notasyon ng oras.

Ayos ng Pangngalan at Pantukoy ng Dami (Quantifier)

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Sa mga pariralang pangngalan ng Fyksian, ang lahat ng pantukoy ng dami (quantifiers) ay kailangang ilagay PAGKATAPOS ng pangngalan at ng mga hulapi nitong pangkaso o pangmarami:

[Pangngalan + Panlaping Pangkaso/Pangmarami] + [Pantukoy ng Dami]
  • Mali (Nauna ang pantukoy): alsøn ræktäinøn
  • Tama (Nakahuli ang pantukoy): ræktäinøn alæn

Mga Tuntunin sa Paggamit ng "Lahat":

  • alæn: Karaniwang pamuno pagkatapos ng maramihang pangngalan ("lahat ng mga [pangngalan]").
  • alsøn: Ginagamit lamang bilang independiyente at nakatayong neutral na panghalip ("silang lahat" / "bawat isa" nang walang kasamang binabagong pangngalan).

Halimbawang Pangungusap:

Kopiveuræktä. Ræktäinøn alæn røkæpænin.
(Literal: Karapatang-ari. Mga karapatan lahat nakalaan.)
("Karapatang-ari. Nakalaan ang lahat ng karapatan.")

Tambalang Pang-ukol sa Panahon

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Kapag ang sød ("mula noong") at na ("mula") ay pinagsama bilang tambalang pang-ukol na sød na ("simula noong / magmula"), tahasan nitong ipinapahayag ang isang nagpapatuloy na kalagayan, pangyayari, o tuloy-tuloy na pagbibilang na nagsimula sa isang tiyak na punto ng nakaraang panahon.

Nasa ibaba ang listahan ng mga salita sa Karaniwang Fyksian, kalakip ang anyo nito sa diyalektong Ikstic (Isfjordic) kung mayroon, kasama ang pagbigkas sa Pandaigdigang Ponetikong Alpabeto (IPA) at ang kahulugan nito sa Tagalog:

FyksianIkstic / IsfjordicIPAKahulugan (Tagalog)
a——ito
aasnaasn—arseniko
ad——espiritu, kal、uwala
adileídil—ukol sa espiritu / espirituwal
airgyrg—pilak
aisisøn—[aisisø]mga mananayaw
aisøt——sumasayaw
aktimaktim—aktinyo
aktimidenaktimiden—mga aktinido
al——lahat
alsønalsýn—lahat (panghalip na maramihan)
alumalum—aluminyo
alþigkvøvnana——Punong Ministro (pambabae)
alþigman——Punong Ministro (panlalaki)
alþigupaartä——kawanihan / ministeryo
alþigupaartäen——mga kawanihan / mga ministeryo
alæn——lahat (panuring)
amerikimamærikim—amerisyo
an——sa / patungo sa
Angtia——Inglatera
Angtiaskhä——wikang Ingles
Angtiaskhäl——sa Ingles
antimonantimon—antimonyo
aoropimaoropim—ewropyo
argonargon—argon
arpänia——puno (partitibo)
astatastat—astato
Auropaa——Europa
autoi——kotse / sasakyan (partitibo)
autoo——kotse / sasakyan
avesenafesen—nakapapansin / napapansin
avøgläa——bulag
barimbarim—baryo
berkelimberkelim—berkelyo
beryllimberyllim—berilyo
bohrimbohrim—bohryo
brombrom—bromo
californiumcalifornim—kalipornyo
curimcurim—kuryo
dage——ng araw
darmstadtimdarmstadtim—darmstadyo
dubnimdubnim—dubnyo
dui——ito
dvodvo—dalawa
dvoa——ikalawa / pangalawa
dysprosimdysprosim—disprosyo
däg——araw / kumusta
Dänmark——Dinamarka
däp——malungkot
däpling——nang may kalungkutan / malungkot
däpö——magpalungkot
däpögølskä——nakalulungkot
däþeid——kalungkutan
e——ito
eetaal——kumain
eetne——kumakain ako (pambabae)
eetneen——kumakain kami/tayo (pambabae)
eetnen——kumakain kami/tayo (panlalaki)
eetnä——kumakain ako (panlalaki)
eeton——kumain / kinain
eetone——kumain ka! (pambabae)
eetoneen——kumain kayo! (pambabae)
eetonen——kumain kayo! (panlalaki)
eetonin——kinain
eette——kumakain (pambabae)
eetteen——kumakain sila (pambabae)
eetten——kumakain sila (panlalaki)
eetter——kumakain
eetterin——kinakain
eetterinka-hij?——kinakain ba siya?
eetterka——kumakain ba (siya)?
eettig——kakain
eettigin——kakainin
eettigki——kakain (subhuntibo)
eettin——kinakain
eettonki——kumain (subhuntibo)
eettut——kumain na
eettutin——kinain na
eettutinki——kinain na (subhuntibo)
eettä——kumakain
eettäka——kumakain ba (siya)?
eettäka-hij?——kumakain ba siya?
einyn—isa
eina——isang, una
einhen——unyon / pagkakaisa
Einhen Auropaa——Unyong Europeo
einoina——magkasama / pinagsama
einsteiniumeinsteinim—einsteinyo
ejen—[ejə]mga mata
erbimerbim—erbyo
eren——ako ay / ay (pambabae)
ergiet——magiging (pambabae)
erneen——kami/tayo ay (pambabae)
erneet——sila ay (pambabae)
ernen——kami/tayo ay (panlalaki)
ernet——sila ay (panlalaki)
ernoet——noon ay / naging (pambabae)
erre——pagiging
erreet——nagiging (pambabae)
erteig——magkakaroon
erteon——nagkaroon / naging
erteut——naging
ertuet——naging (pambabae)
fermimfermim—permyo
flerovimflerovim—plerobyo
gaanlaa——pumunta / magpunta
gaanto——pumunta kayo / humayo kayo
gaarvenklije——pamahalaan / gobyerno
gadolinimgadolinim—gadolinyo
givøto——magbigay! / ibigay!
gjømanimgjýmanim—hermanyo
gløjmos——masaya / maligaya
goed——mabuti / maganda
goeda——masaya / mabuti
goedstea——pinakamahusay / pinakamabuti (makaluma)
goedte——mabuti (pambabae)
goedtä——mabuti (panlalaki)
goedurgoedur—mas mabuti / pinakamabuti
graagnä——magustuhan / masiyahan
graagte——nagugustuhan / nasisiyahan
groena——berde / luntian
gævti——magkaloob / biyayaan
gævtisøningúftisýnin—pinagkalooban
gällimgállim—galyo
haarsør——ng kanyang sarili / sarili niya
hantäel / häntäelhántául—makitungo / tratuhin
hassimhássim—hasyo
haud——magustuhan / mahalin
heel——napaka- / lubha
helimhelim—helyo
herteerinki——narinig
hier——dito
hij——siya (lalaki)
hijsä——sila (panlalaki)
hjemen—[hjemə]mga tahanan
hjøm—[hjøm]tahanan
huignon——nag-isip / inisip
huignut——nakapag-isip na
huignä——mag-isip
huigør——nag-iisip
huis——bahay
huisde——papasok sa bahay
huishan——patungo sa bahay
huishde——papasok sa bahay
huisiam——patungo sa pagiging bahay
huisir——nasa loob ng bahay
huisku——kasama ang bahay
huisna——mula sa bahay
huisor——dahil sa bahay
huisuit——palabas sa bahay
huisøm——malapit sa bahay
Hutieku——Abril
hvambirn—boro
hvassevnihvasývni—hidroheno
hveraner——bawat isa / isa't isa
hveranerranhveranerran—sa isa't isa
hvildenak——kapasiyahan / resolusyon
hvildønilhfildýnil—kapasiyahan / resolusyon
hvismutbismut—bismuto
hvolvramhvolfram—tungsten
hølmimhölmim—holmyo
hørvigtä——mga dukado
høtæn——mainit / sikat / tanyag
häveel——magkaroon
häveon——nagkaroon
hävnimháfnim—hapnyo
hävnäk——dalampasigan / baybay-dagat
hävønon——noon ay / naging
hävøtig——magkakaroon
hävøtigin——magkakaroon na / magiging
hävøton——magkaroon
hävøtonki——nagkaroon (subhuntibo)
hävøtut——mayroon / nagkaroon
hävøtutka——mayroon ba?
höpeelhópal—lumaktaw / lumukso
ii—at / sa
ik——ako
ike——aking / akin
IksfjordskhäIksfjorskhá—wikang Isfjordic
IkstiskhäIkstiskhá—wikang Ikstic
imim—sa / sa loob
indimindim—indyo
Internetkä——sa Internet
iodiod—yodo
iridimiridim—iridyo
Iskti——Lupangyelo (Iceland)
jaake——dyaket
Jaakot——Jacob
jenjyn—bakal
kaantori——kawanihan / tanggapan
kaantoriakuntoria—lagusan / portal
karaigpuimklor—kloro
KemevniukævKemefniukúf—talahanayang peryodiko
kieselkiesel—silikon
kirka——simbahan
kllsaavklljer——impormasyon / kabatiran
kohnäa——makahari / maharlika
kohnäkijke——monarkiya, kaharian
kokoa—[ˈkoko.a]tsokolate
kolsä—[kols]kastilyo
kopiveuræktä——karapatang-ari
kromkrom—kromyo
kryptonkrypton—kripton
kunsti—[kunsti]sining
kunstiuslese——likhang-sining
kuparkupar—tanso
kuusør——humahalik / naghahalikan
kvenæn—[kwenæn]mga kababaihan / mga babae
kvikairgkvikyrg—merkuryo / asoge
kvæløvnikvúlýfni—nitroheno
kvøna—[kwøna]babae
kædminkúdmin—kadmyo
kælsimkülsim—kalsyo
kälimkálim—potasyo
köhlkóhl—karbon
köhvoltkóhvolt—kobalt
kökoal——gawa sa tsokolate
kölmkólm—tatlo
kölma——ikatlo / pangatlo
köpønikimkópýnikim—kopernisyo
lantanlantan—lantano
lantanidenlantaniden—mga lantanido
lawrencimlawrencim—lorensyo
lijkä——kawing / link
lijkäen——mga kawing / mga link
liskhiede——kasaysayan
litimlitim—lityo
livermorimlivermorim—libermoryo
loegter——nagdiriwang / nagloloko
lornä——umalis / lumisan
lutisimjutisim—lutesyo
läänton——mga bansa
löpeel——tumakbo / tumatakbo
löv——pag-ibig / pagmamahal
maa——ngunit / subalit
maaktäina——ginawa / itinayo
magnesimmagnesim—magnesyo
me——akin / sa akin
meitnerimmeitnerim—meitneryo
mendelevimmendelievin—mendelebyo
miema——gitna / sentral
mina——akin
mitmit—kasama / may
moehtren däg——Araw ng mga Ina
molybdonmolybdom—molibdeno
monda——daigdig / mundo
mødmýd—kasama / may
mørkäk——sa dilim
måganmágan—mangganeso
määnienmáánien—mga tao / mga kalalakihan
Mätlentika——Atlantiko
na——mula sa
nátrimnátrim—sodyo
negennegen—siyam
negena——ikasiyam / pang-siyam
neodymneodym—neodimyo
neonneon—neon
niklnikl—nikel
niobimniobim—niobyo
Njørdrir——Njord
nobelimnobelim—nobelyo
Norije——Noruwega
næptunimnæptunim—neptunyo
nætugåmnútugíem—sapot / network
nør——hindi
Nådene——Nordiko
Nölaig / Nöloig—[noˈlaix]Pasko
nöloigis——tuwing Pasko
nöloigur——hanggang Pasko
ogog—o
oiroir—ginto
op——sa ibabaw / sa / tungkol sa
opgaartä——pagpapanatili
orde——salita
ormfarneel——yumakap
osmimosmim—osmyo
Paap——Tatay / Itay / Papa
paasi——pasaporte
pea——ay (pansamantalang kalagayan)
platinaplatina—platino
plaum——bulaklak
plaume——ng bulaklak
plaumi——isang bulaklak / ilang bulaklak
plaumikien——walang mga bulaklak
plaumlä——sa pamamagitan ng bulaklak
plaummä——bulaklak (tuwirang layon)
plaumpä——para sa bulaklak
pliupliu—tingga
plutonimplutonim—plutonyo
pólonimpólonim—polonyo
poste——paskil
postite——nagpapaskil
praseodympraseodym—praseodimyo
prerheidprerheide—kapatiran
promeþimpromedim—prometisyo
protaktimprotaktim—protaktinyo
præstatnønprístatýn—magtamo / maabot
pølaa——maging (likas na katangian)
pøvaig——magiging
pälladimpálladim—paladyo
raidimrydim—radyo
radonrydon—radon
rangua——mali
reijnimrýynim—renyo
rhodimrhodim—rodyo
ruhvdimrubidim—rubidyo
rutherfordimrutherfordim—rutherfordyo
ruþanimrudanim—rutenyo
ræktä——karapatan
ræktäemenrúktáemen—mga karapatan
ræktäinøn——mga karapatan
røkæpænin——nakalaan / reserbado
röntgenimröntgenim—roentgenyo
samarimsamarim—samaryo
sange—[sanxə]awit / kanta
sangte——umaawit / kumakanta
seaborgimseaborgim—seaborgyo
seen——nakita
seensán—sampu
seena——ikasampu / pansampu
seitsyt—pito
seita——ikapito / pampito
selenselen—selenyo
sente——parirala
side——sayt / pook-sapot
sider——sayt / pook-sapot
sigtaal / sigtäelsigtáel—manood / tumingin
sij——siya (babae)
sijsä——sila (pambabae)
sinksink—sink
sintäsintá—Sukdulan / Pinakatangi
Sintä Klaus——Santa Klaus
sirimsirim—seryo
sirkonsirkon—sirkonyo
sisimsisim—sesyo
skandimskandim—iskandyo
skhä—[ʃka]wika
skhäen—[ʃɡə]mga wika
skoen—[skuːn]sapatos
skoenen—[skuːnə]mga sapatos
skomorgnäm——bukas
skooli——paaralan
skulesen——dapat (maramihan)
slæksøn——masama (maramihan)
spejen—[spejə]mga salamin
spreijked——nagsasalita
spreijktä——nagsasalita (panlalaki)
spøj—[spøj]salamin
staandæt——pamantayan / istandard
Staandætutijma——Pamantayang Oras
stila——tahimik
stopaal——tumigil / huminto
stovning——surian / instituto
strontimstrontim—istronsyo
ståmulstømaal—[ˈstoːmulstømaːl]manabik / pumukaw / humalina
ståmulstømæn——kapana-panabik / nakapupukaw
surøvnisuryfni—oksiheno
svemreet——lumalangoy
Sverije——Suwesya
svævkárygpuim—asupre
sød——mula noong / simula
sød na——simula noong / magmula
søg——maghanap / paghahanap
søgall——maghanap
søgoa!——maghanap ka!
søk——lawa
sømvissýmfis—budhi / konsensiya
søn'skaulseensýn'skaulseen—dapat sana (maramihan)
søssýs—anim
søsa——ikaanim / pang-anim
sämeseensámeseen—pareho / magkatulad (maramihan)
Söhnädagiumøn——tuwing Linggo
t'hävøtig——magkakaroon
t'hävøton——nagkaroon
t'hävøtut——mayroon / nagkaroon
t'västät——maghugas sa sarili
t'västätig——maghuhugas sa sarili
t'västäton——naghugas sa sarili
t'västätut——nakapaghugas na sa sarili
t'västätør——naghuhugas sa sarili
tallimtallim—talyo
taløn——mga numero / mga bilang
tantalumtantalum—tantalo
teel——hanggang
teillurimteillurim—teluryo
terbimterbim—terbyo
tijvtyf—panlima / ikalima
tijva——panlima / ikalima
tintin—lata / tin
titanimtitanim—titanyo
tuulimtuulim—tulyo
tuuskä—[tuːsk]bakalaw (isda)
tæknitimtúknitim—teknesyo
umum—sa / patungo sa
unskiud——paumanhin / patawad
ununoctiumununoctium—oganeson
ununpentiumununpentium—moskobyo
ununseptiumununseptium—tenesino
ununtriumununtrium—nihonyo
uraanimuraanim—uranyo
utijmä——oras / panahon
vaarlaa——pumunta / humayo
vaarnia——nakaalis na / nawala
VaijskäFáyská / Fayská—Fyksland
VaijskärFáyskár—Fyksian (mamamayan / pang-uri)
Vaijskäskhä——wikang Fyksian
Vaijskäskhäl——sa Fyksian
Velkomen——maligayang pagdating
VelkominoeFelkominoe—malugod kang tinatanggap
verde——daigdig / mundo
vesegisien——mga panauhin / mga bisita
vigtigænfigtigún—mahalaga
Vinlant——Pinlandiya
virdigfirdig—dignidad / karangalan
vitvanligvitfanlig—pambihira
vluorfluor—plurina
vonnä——pag-asa
vorande——pagbabago
vosvåfosfi—posporo
vrankimfrankim—pransyo
vrijsønvrysýn—nagpapalaya
vrim——sigla
vrimlug——walang sigla / matamlay
vrimlugling——nang walang sigla
vrimskä——masigla
vrimskäaþ——pinakamasigla
vrimskäling——nang masigla
vrimskälingaþ——nang pinakamasigla
vrimskälingur——nang mas masigla
vrimskäur——mas masigla
vrimvå——lipos ng sigla
vrimvåling——nang buong sigla
vrimö——magpasigla
vrimögølskä——nakapagpapasigla
vrimögølskäaþ——pinakanakapagpapasigla
vrimögølskäling——sa paraang nakapagpapasigla
vrimögølskälingaþ——sa pinakanakapagpapasiglang paraan
vrimögølskälingur——sa higit na nakapagpapasiglang paraan
vrimögølskäur——higit na nakapagpapasigla
vråke—[vroːkə]amerikana / kapote
Væriskøn——Kapuluang Faro
VølkomosinkiFýlkomosinki—maligayang pagdating
vør——kami / tayo, ako
våví—apat
våa——ikaapat / pang-apat
våleneet——bumabagsak sila / nahuhulog sila
vånuutfornot—katwiran / talino
vänadimvánadim—banadyo
västäel——maghugas / maglinis
västäon——hinugasan / nahugasan
västør——naghuhugas
vörveentenenfónfantenen—umasa / maghintay
Webe——web / sapot
xenonxenon—senon
ytterbimytterbim—iterbyo
yttrimyttrim—itryo
þi——iyon / yaon
þjilde—[bjild]larawan
þjildeiden——mga larawan
þjolaa——maisilang / ipanganak
þjoninøsfjoninýs—mga kapanganakan
þorimdorim—toryo
þöson—[θoˈson]isda
æposit——presentasyon / pagtatanghal
øj—[øj]mata
ørlaa——maging
ørno——naging
ørän——ako ay / ay (panlalaki)
ørät——ay (panlalaki)
Ålant——Kapuluang Åland
åvív—walo
åva——ikawalo / pangwalo
övrimskä——hindi masigla
övrimö——mag-alis ng sigla

Ito ay isang halimbawa ng salin ng Artikulo 1 ng Pangkalahatang Pagpapahayag ng Karapatang Pantao.

Fyksian Ikstic / Isfjordic Tagalog
Alsøn määnien þjoninøs vrijsøn i sämeseen op virdigøm i ræktäemen. Gævtisønin mød vånuutku i sømvisku, i søn'skaulseen hveranerran im prerheide ådil häntäel. Alsýn máánien fjoninýs vrysýn i sámeseen op firdigým i rúktáemen. Gúftisýnin mýd fornotku i sýmfisku, i sýn'skaulseen hveranerran im prerheide ídil hántául. Ang lahat ng tao'y isinilang na malaya at pantay-pantay sa karangalan at mga karapatan. Sila'y pinagkalooban ng katwiran at budhi at dapat magpalagayan ang isa't isa sa diwa ng pagkakapatiran.