Pumunta sa nilalaman

Wiksiyonaryo

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya
Wiksiyonaryo
Logo ng Wiksiyonaryo
Detail of the Wiktionary main page. All major wiktionaries are listed by number of articles.
Screenshot ng home page ng Wiktionary
Uri ng sayt
Online dictionary
Mga wikang mayroonMulti-lingual (higit sa 170)
Itinatag12 Disyembre 2002 Edit this on Wikidata
May-ariWikimedia Foundation
LumikhaJimmy Wales at ang Wikimedia community
URLhttp://www.wiktionary.org/
Pang-komersiyo?wala
Pagrehistrohindi sapilitan

Ang Wiksiyonaryo (isang sisidlan at talaan na mula sa mga salita wiki at diksiyonaryo, Ingles: Wiktionary) ay isang Multilingual o lahukan ng maraming kaurian ng mga salita, ang Web-based na proyekto na lumikha ng isang libreng o bukas na nilalamang talahuluganan para sa mga mambabasa, na magagamit sa higit sa 151 mga wika. Hindi tulad ng ibang talahuluganan, ito ay sa pamamagitan ng nakasulat na boluntaryo, na tinatawag na mga "Wiktionarian" o mga Wiksiyonarista o Wiksiyonaryano kung lalaki at Wiksiyonaryana kung babae, na gamit ang sopwer ng wiking nagpapahintulot sa mga artikulong mabago o patnugutan ng halos sinumang maaaring pumunta o may akseso sa websayt.

Tulad ng katulad nitong proyekto na Wikipedia, ang Wiksiyonaryo ay pinatatakbo ng Wikimedia Foundation. Dahil ang Wiksiyonaryo ay hindi limitado sa pamamagitan ng print space considerations, karamihan ng mga edisyong pangwika nito ay nagbigay-kahulugan at pagsasalin ng mga salita mula sa maraming mga wika, at sa ibang mga edisyon ay nag-aalok ng mga karagdagang impormasyon ay karaniwang matatagpuan sa tesauro at lexicons. Karagdagan pa, ang Wiksiyonaryong Ingles ay may kasamang Wikisaurus, ang isang kategorya na nagsisilbing bilang isang tesauro, kabilang ang mga listahan ng mga salitang balbal na salita,[1] at ang mga simpleng Ingles na Wiksiyonaryo, inipong gamit ang kabahaging pangkat na payak na Ingles ng wikang Ingles.

Kasaysayan at paglaki

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Ang Wiksiyonaryo ay nasa online na noong 12 Disyembre 2002, ang mga sumusunod na ng isang panukala sa pamamagitan ng Daniel Alston. Noong 29 Marso 2004, ang unang di-Ingles na Wiktionaries ay sinimulan sa Pranses at wikang Polako. Ang Wiktionaries sa marami pang ibang mga wika simula ng nagsimula ito. Ang Wiksiyonaryo ay naka-host sa isang pansamantalang URL (wiktionary.wikipedia.org) hanggang noong 1 Mayo 2004, nooong ito ay inililipat sa kasalukuyang buong URL.[2] Noong ng Mayo 2009, ang Wiksiyonaryo ay tampok din higit sa 5 milyong mga arikulo sa kabuuan nito sa 272 na wika. Ang pinakamalaking edisyong pangwika ay ang Wiksiyonaryong Pranses, na may higit sa 1,386,490 na artikulo. Kasalukuyang may higit sa 1,267,913 na artikulo ang Wiksiyonaryong Ingles at may palitan sa pinakamataas na posisyon sa mga Pranses Wiktionary sa iba't-ibang okasyon simula noong ang Pranses Wiktionary unang ay unang umagaw ng unang puwesto sa Ingles na Wiktionary sa maagang bahagi ng 2006. Ang Wiktionary ay may labintatlo wika ngayon na naglalaman ng higit sa 100,000 na artikulo sa bawat isa.[3]

Sa larawan na ito, naipapakita ng mga bot ang pablago ng Wiktionary sa walong pinakamalaking edisyon ng Wiktionary

Kahit na ang sobrang dami ng mga pahina sa Wiktionary, karamihan sa mga nakasulat sa mga mga ibig-sabihin ng mga pinakamalaking edisyon ng proyekto ay nagawa lang ng mga bot na nakagawa ng mahusay na paraan para makalikha para makagawa ng mga entrada o hindi naman kaya makakuha ng mga entrada mula sa mga talahuluganan na na-ilathala na. Pito sa 18 na bot na naka-rehistro sa Wiktionary [4] ay nakagawa na ng 163,000 na entrado.[5] 259 na entrado na lang ang nanatiling (bawat isa na naglalaman ng maraming mga kahulugan) sa Wiksiyonaryo mula sa orihinal na pag-import ng Websterbot mula sa pampublikong domain sources; sa karamihan ng mga ini-import na ito ay nahati sa mga libo-libong mga tamang entries. Ang isa pang bot, ang "ThirdPersBot," ay responsable para sa karagdagan ng isang bilang ng mga ikatlong-taong conjugations na hindi tumanggap ng kanilang sariling mga entrado sa mga tamang talahuluganan; halimbawa, ito na tinukoy ng "smoulders" bilang "third-person singular simple present form of smoulder." Hindi kasama ang mga 163,000 entrado, ang Wiksiyonaryong Ingles ay mayroon na lamang sa 137,000 entrado, kabilang ang mga tuntunin natatangi sa mga wikang maliban sa Ingles, ginagawa nitong mas maliit kaysa sa karamihan ng monolingual print dictionaries. Ang Oxford English Dictionary, halimbawa, ay may 615,000 headwords, habang ang Merriam-Webster's Third New International Dictionary ng English Language (Unabirdged), ay may 475,000 entries (na may maraming mga karagdagang inilagay na headwords). Ito ay dapat na kilala, bagaman, na mas detalyadong mga istatistika ng umiiral na ngayon sa mas malinaw na makita ang kaibhan ng tunay na entrado mula sa mga maliliit na entrado.

Gayunman, ang Wiksiyonaryong Ingles ay hindi umaasa sa mga bots sa lawak na tila mas maliit na mga ginawang edisyon. Ang mga Pranses at Wikang Biyetnames na Wiktionaries, halimbawa, ay nag-iimport ng mga malalaking bahagi sa Libreng Vietnamese Dictionary Project (FVDP), na nagbibigay ng libreng nilalamang mga talahuluganan na may dalawa wika o bilingual sa o mula sa Wikang Biyetnames.[6] Ang mga ito ay umii-import ng mga entries gawin halos lahat ng mga pag-aalok ng edisyong Biyetnames. Tulad ng edisyong Ingles, ang Wiksiyonaryo Pranses ay umi-import ng humigit-kumulang 20,000 ang mga entries sa Unihan o Han Unification database ng mga character mula sa mga Tsino, Hapon o mga Koreano. Mabilis na lumago ang Wiksiyonaryong Pranses noong 2006 salamat sa malaking bahagi sa bots sa pagkopya ng maraming entrado mula sa mga lumang, malayang lisensiyadong talahuluganan, tulad ng ikawalo edition ng Dictionnaire de l'Académie française (1935, humigit-kumulang 35,000 na salita), at ang paggamit ng bot na magdagdag ng mga salita mula sa ibang mga edisyon ng Wiksiyonaryo sa pagsalin sa Pranses. Ang edisyong Ruso ay malapit na sa 80.000 entrado dahil sa mga idinagdag na boilerplate na entrado dahil kay "LXbot"(na may headings, ngunit walang kahulugan) para sa mga salita sa wikang Ingles at Aleman.[7]

Karamihan ng Wiksiyonaryo kasalukuyan ay gumagamit ng isang tekstuwal na logo na ginawa ni Brion Vibber, isang MediaWiki developer.[8] Sa kabila ng madalas na diskusyon ng pagbabago o pagpapalit ng logo, ang isang apat na bahagi na contest ay ginanap sa Wikimedia Meta-Wiki mula sa Septiyembre hanggang Oktubre 2006 [9] ay hindi nakita ang pakikilahok ng mas maraming mula sa Wiksiyonaryo komunidad bilang ng ilang mga miyembro ng komunidad ay inaasam. Ang logo na nanalo ay ginawa ni "Smurrayinchester". Simula noong ng Hunyo 2007, labimpito na ang edisyon ng Wiksiyonaryo - Pranses, Turko, Wikang Biyetnames, Arabe, Italyano, Suwesya, Koreano, Olandes, Lithuanian, Persa (Persian), Sisilyano, Ukrainian, Albanian, Simpleng Ingles, Corsican, Wolof, at Yidis - ay lumipat na sa napiling logo o ang ibang bersyon nito. Ang natitirang mga edisyon ay gumamit ang alinman sa kanilang wika-tiyak na bersyon ng tekstuwal logo o, sa kaso ng Wiksiyonaryong Galician, ang isang logo na tumutukoy isang talahuluganan ng coat of arms nito. Sa buwan ng Abril ng 2009, ang isyu ay binuhay muli at tinalakay para makapag-resulta sa isang bagong logo pagtatapos ng taon.

Magmula noong Setyembre 2026, mayroong 198 mga wika para sa mga website ng Wiksiyonaryo, 173 sa mga ito ay aktibo pa habang isinara na ang 25 sa mga ito.[10] May 49,621,984 mga artikulo ang mga aktibong site, at 339 artikulo naman para sa mga isinarang site.[11] May kabuoang 7,978,789 mga nakatalang tagagamit, 10,192 sa kanila ay mga masigasig na tagagamit kamakailan.[11]

Sampung nangungunang mga wika sa Wiksiyonaryo ayon sa dami ng mga artikulong nasa pangunahing ngalang-espasyo[11]
No. Wika Wiki Mabuti Kabuoan Mga pagbabago Mga tagapangasiwa Mga tagagamit Masigasig na mga tagagamit Mga midyang talaksan
1 English en 9,054,743 11,152,958 92,512,488 76 4,494,223 4,730 19
2 French fr 7,009,786 7,897,656 39,836,038 32 413,808 838 6
3 Malagasy mg 6,039,424 6,166,075 37,626,794 2 16,848 25 3
4 Chinese zh 2,384,798 3,239,041 9,887,315 9 134,418 109 1
5 Thai th 2,206,835 2,345,860 5,759,927 4 19,431 49 0
6 Greek el 1,593,767 1,656,824 7,472,162 11 72,402 149 23
7 Russian ru 1,525,289 3,102,180 14,327,249 14 345,995 274 195
8 Turkish tr 1,409,545 1,531,438 5,774,499 6 68,362 54 1
9 German de 1,261,026 1,455,357 10,760,496 12 259,792 308 93
10 Dutch nl 1,054,418 1,342,340 5,569,903 6 67,887 98 7

Nasa Wikimedia Statistics ang kompletong talaan na may kasamang mga estadistika.[12]

Wiksiyonaryong Tagalog

[baguhin | baguhin ang wikitext]
Wiksiyonaryong Tagalog
Logo ng Wiksiyonaryong Tagalog
Uri ng sayt
Proyektong diksyonaryong pang-Internet
Mga wikang mayroonTagalog
Itinatag12 Disyembre 2002 Edit this on Wikidata
May-ariPundasyong Wikimedia
URLtl.wiktionary.org
Pang-komersiyo?Hindi
PagrehistroHindi sapilitan

Ang Wiksiyonaryong Tagalog (Ingles: Tagalog Wiktionary) ay isang edisyon ng Wiktionary sa wikang Tagalog na sinimulan noong 2005. Naglalaman din ito ng iba't ibang termino at salita mula sa ibang wika na may kasamang salin sa Tagalog.

Estadistika ng Wiksiyonaryong Tagalog[11]
Mabuti Kabuoan Mga pagbabago Mga tagapangasiwa Mga tagagamit Masigasig na mga tagagamit Mga midyang talaksan
17,098 31,675 177,749 2 5,944 14 15

Mga sanggunian

[baguhin | baguhin ang wikitext]
  1. Tingnan ang "Creating a Wikisaurus entry" para sa kabatiran ukol sa kayarian ng mga ipinasok sa Wikisaurus. Isang halimbawa ng isang mainam na anyo o pormat na pagkakapasok ang "Wikisaurus:insane".
  2. Wiktionary's current URL is www.wiktionary.org.
  3. Wiktionary total article counts are here. Detailed statistics by word type are available here.
  4. The user list at the English Wiktionary identifies accounts that have been given "bot status".
  5. TheDaveBot Naka-arkibo 2007-10-11 sa Wayback Machine., TheCheatBot Naka-arkibo 2007-10-11 sa Wayback Machine., Websterbot Naka-arkibo 2007-10-11 sa Wayback Machine., PastBot Naka-arkibo 2007-10-11 sa Wayback Machine., NanshuBot Naka-arkibo 2007-10-11 sa Wayback Machine.
  6. Hồ Ngọc Đức, Free Vietnamese Dictionary Project Naka-arkibo 2018-07-22 sa Wayback Machine.. Details at the Vietnamese Wiktionary.
  7. "LXbot". Inarkibo mula sa orihinal noong 2008-05-24. Nakuha noong 2009-06-22.
  8. "Wiktionary talk:Wiktionary Logo", English Wiktionary, Wikimedia Foundation.
  9. "Wiktionary/logo", Meta-Wiki, Wikimedia Foundation.
  10. MediaWiki API:Sitematrix ng Wikimedia. Nakuha noong Setyembre 2026 mula sa Data:Wikipedia statistics/meta.tab
  11. 1 2 3 4 MediaWiki API:Siteinfo ng Wikimedia. Nakuha noong Setyembre 2026 mula sa Data:Wikipedia statistics/data.tab
  12. "Wiktionary Statistics". Meta.Wikimedia.org. Inarkibo mula sa orihinal noong Setyembre 2, 2020. Nakuha noong Setyembre 11, 2020.
[baguhin | baguhin ang wikitext]