Bahala na

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
Tumalon sa: nabigasyon, hanapin

Ang bahala na[1] ay isang idyomatikong pariralang ginagamit ng mga Pilipino na nangangahulugang "Ang Diyos na ang maglalaan" o "Ang Diyos na ang magtatadhana." Pinakakahulugan din ng maikling pananalitang nito ang "Tingnan natin kung ano ang mangyari," "Tingnan natin kung ano ang magaganap 'pag dating ng takdang panahon," o "Mangyari na ang dapat maganap."[2]

Isa itong pagpapadamang pampilosiya ng mga Pilipino na naglalahad ng pananaw na "Haharapin ko ang anumang mangyari pagkatapos" ng isang pangyayari o gagawing kilos at hindi ang karaniwang patalistiko o mapagmatalong pahiwatig. Ayon sa Pilipinong manunulat na si Paraluman S. Aspillera[3], maaaring nabago ang ekspresyon sa loob ng pagdaan ng panahon. Maaari itong nagmula sa "Bathala na!", na tuwirang nangangahulugang "Kung gugustuhin ng Diyos", o ni Bathala, ang Diyos ng mga sinaunang Tagalog.[4], subalit nabago sa isang punto ng panahon. Maaari itong banggitin ng isang Pilipino na ginawa na ang lahat ng posibleng kaparaanan para makaalis sa isang mahirap na katayuan, kalagayan, o suliranin sa buhay.[5]. Isang makabagong bersiyon nito ang mas buong bersiyong "Bahala na ang Diyos!" at ang mas nakakatawa at nakapagpapasiyang bersiyong "Bahala na si Batman!".

Etimolohiya[baguhin]

May kaugnayan ang pariralang ito sa salitang bahala na nagbabadya ng pananagutan o responsibilidad, kaya't singkahulugan din ito ng pamamatnubay o pamamatnugot. Sa payak na kahulugan, ito ang tiwala[6] at pagbabantay o (nasa) pag-iingat.[7] Maaari ring pamalit ito sa mga panawag pan-taong tagapangasiwa, katiwala, patnugot, at tagapangalaga.[2][3]

Dito nagmula ang salitang pabahalaan, katumbas ng trusteeship o board of trustees sa Ingles.[2][3] Nag-ugat din sa salitang bahala at bathala, sa kasong ito, ang salitang pamahalaan (gobyerno), na ayon sa mga pag-aaral pang-linggwistika na nagsasabing ang pamahalaan ay ang pinagsama-samang unlapi o prepiks na pang-, salitang bathala, at ang hulapi o supiks na -an. Kaya't. sa katunayan. nangangahulugan ang terminong "pamahalaan" na "Mamamanginoon sa ibabaw", "Maging panginoon sa ibabaw", o "Maging bikaryo ng Diyos."[8]

Tingnan din[baguhin]

Mga sanggunian[baguhin]

  1. "Bahala na, God will provide, Glossary of Filipino Terms and Phrases". Flavier, Juan M., "Doctor to the Barrios" (New Day Publishers). (1970/2007).
  2. 2.0 2.1 2.2 "Bahala na". English, Leo James. Tagalog-English Dictionary (Talahulugang Tagalog-Ingles). (1990).
  3. 3.0 3.1 3.2 Ailanto: Bahala Na!, Kafejo.com
  4. De Mesa, José M. (1979). And God Said, "Bahala Na!": The Theme of Providence in the Lowland Filipino. pp. 85. http://books.google.com/books?id=SgYcAAAAMAAJ&q=%22bahala+na%22&dq=%22bahala+na%22&lr=&pgis=1. 
  5. de la Costa, Horacio (1965). Readings in Philippine history. Bookmark. pp. 300. http://books.google.com/books?id=KOABAAAAMAAJ&q=%22bahala+na%22&dq=%22bahala+na%22&lr=&pgis=1. 
  6. De Guzman, Maria Odulio. (1968/2005). "Bahala, trust, custody". The New Filipino-English / English-Filipino Dictionary. National Bookstore (Lungsod ng Mandaluyong) ISBN 9710817760.
  7. Custody, Tagalog English Dictionary, Bansa.org
  8. "Pamahalaan, nag-ugat sa bahala". English, Leo James. Tagalog-English Dictionary (Talahulugang Tagalog-Ingles). (1990).