Crimea
| Autonomous Republic of Crimea
Автономна Республіка Крим
Автономная Республика Крым Qırım Muhtar Cumhuriyeti |
||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
|
|
||||||
| Bansag: Процветание в единстве (Ruso) Protsvetanie v edinstve (transliterasyon) "Kaginhawaan sa Pagsamasama" |
||||||
| Pambansang awit: Нивы и горы твои волшебны, Родина (Ruso) Nivy i gory tvoi volshebny, Rodina (transliterasyon) Ang iyong mga kapatagan at bundok ay maganda, Inang Bansa |
||||||
|
Lokasyon ng Crimea (pula) na may respeto sa Ukraine (asul)
|
||||||
|
Lokasyon ng Crimea na may respeto sa lokasyon ng Ukraine
|
||||||
| Kabisera | Simferopol 44°56′N 34°6′E / 44.933°N 34.1°E |
|||||
| Pinakamalaking lungsod | Kabisera | |||||
| Opisyal na wika | Ukrainian1 | |||||
| Panrehiyong wikang kinikilalas | Ruso, Crimean Tatar | |||||
| Mga pangkat-etnikos | 58.32% Ruso 24.32% Taga Ukraine 12.10% Tatars ng Crimea |
|||||
| Pamahalaan | Isang Awtonomong Republika sa loob ng Ukraine | |||||
| - | Puno ng Estado | Viktor Yushchenko | ||||
| - | Prime Minister | Viktor Plakida | ||||
| - | Speaker ng Parliament |
Anatoliy Hrytsenko |
||||
| Autonomo galing sa Imperyong Ruso / Unyong Sobyet | ||||||
| - | Ginawa | Oktubre 18 1921 | ||||
| - | Tinangal | Hunyo 30 1945 | ||||
| - | Binalik | Pebrero 12 1992 | ||||
| Lawak | ||||||
| - | Kabuuan | 26,100 km2 (148) 10,038 sq mi |
||||
| Populasyon | ||||||
| - | taya sa 2007 | 1,973,185 (148) | ||||
| - | 2001 census | 2,033,700 | ||||
| - | Densidad | 75.6/km2 (116) 29.3/sq mi |
||||
| Pananalapi | Ukrainian hryvnia (UAH) |
|||||
| Sona ng oras | EET (UTC+2) | |||||
| - | Summer (DST) | EEST (UTC+3) | ||||
| Internet TLD | crimea.ua | |||||
| Kodigong pantawag | 380|380 65/692 | |||||
Ang Crimea o ang Awtonomong Republika ng Crimea (Ingles: the Autonomous Republic of Crimea), as isang awtonomong republika ng Ukraine na makikita sa hilagang bahagi ng Itim na Dagat, at pinamumunuan ang isang tangway na kapareho ang pangalan.
Ang teritoryo ng Crimea ay sinakop at kinontrol ng maraming beses sa loob ng kasaysayan nito. Kinontrol ng mga Cimmeryo, Griyego, Persyano, Gotiko, mga Hun, mga Bulgar, mga Khazar, ang estado ng Kievan Rus, Bizantinong Griyego, mga Kipchak, at ng mga Mongol ang Crimea sa unang bahagi ng kasaysayan nito. Noong ika-13 na siglo, bahagyang kinontrol ito ng mga taga-Venice and taga-Genoa, at sinundan ito ng Khanate ng Crimea at ang Imperyong Ottoman noong ika-15 hangang ika-18 na siglo, ng Imperyong Ruso noong ika-18 hangang ika-20 siglo, at ng Rusong SFSR and pagtagal, and Ukrainian SFSR sa loob ng Unyong Sobyet sa huling bahagi ng ika-20 siglo, ng Aleman noong pangalawang gyerang pan daigdig, at ngayon, ang estado ng Ukraine.
Ang Crimea ay isang parliamentaryong republika na pinamumunuan ng Konstitusyon ng Crimea, sa pagsasang-ayon ng mga batas ng Ukraine. Ang kabisera at sentro ng administrasyon ng gobyerno ng republika ay ang syudad ng Simferopol, na matatagpuan sa gitna ng tangway. Ang pangkalahatang area ng Crimea ay 26,200 kilometro kuwadrado (100,100 sq. mi). Noong 2007, ang populasyon ng Crimea ay umaabot sa 1,973,185.
And Crimea ay ang pinagmumulan ng mga Tatar na Crimean, isang katutubong minoridad na nagbubuo ng 13% ng populasyon. Ang mga Tatar na Crimean ay sapilitang pinataboy sa Gitnang Asya ng gobyerno ni Josef Stalin, pero nagsimula na silang bumalik noong mga sumunod na taon.[1]
[baguhin] Pinagmulan ng pangalan na Crimea
Ang pangalan na Crimea ay nagmula sa syudad ng Qırım (ngayong Stary Krym), na nagsilbi bilang ang kabiser ng probinsya ng Crimea ng mga Golden Horde. And salitang Qırım ay Tatar para sa "aking burol" (qır - burol, ım - aking). Subalit, mayroong ibang bersyon ng pinagmulan ng Qırım. Ang Rusong Kyrm ay ang pina-rusong anyo ng Qırım. Tinawag ng mga Griyego ang Crimea ng Tauris (pagtagal ay naging Taurica), dahil sa mga naktatira dito, ang mga Tauri. Sinabi ni Herodotus, na isang Griyegong dalubhasa sa kasaysayan, na inararo ni Hercules ang lupa gamit ng isang malaking kalabaw ("Taurus"), kaya ganoon ang pangalan ng lupain.
Sa Ingles, minsan tinatawag ang Crimea na kasama ng pantukoy na ang, pero ang paggamit ng wala ang 'ang' ay mas nagiging madalas sa pagsimula ng mga taon ng Unyong Sobyet.
[baguhin] Sanggunian