Kalangay

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
Tumalon sa: nabigasyon, hanapin
Katala
Conservation status
Kauriang pang-agham
Kaharian: Animalia
Kalapian: Chordata
Klase: Aves
Orden: Psittaciformes
Pamilya: Cacatuidae
Subpamilya: Cacatuinae
Sari: Cacatua
Subsari: Licmetis
Espesye: C. haematuropygia
Pangalang dalawahan
Cacatua haematuropygia
(P.L.S. Müller, 1776)

Ang kalangay[1] (tinatawag ding abukay;[2] Cacatua haematuropygia[3]; Ingles : Philippine cockatoo o red-vented cockatoo), ay isang uri ng lorong katala (cockatoo), na halos kasing-laki at kasing-hugis ng Goffin's cockatoo. Madaling makilala ang ibong ito dahil sa kaniyang mapulang hingahan at tuka. Isa itong katutubong hayop ng Pilipinas, na naninirahang may maliit na mga bilang sa mga pulo ng Palawan, Tawitawi, Mindanao at Masbate.[4]

May huning katulad ng iyak ng mga kambing ang katalang Cacatua haematuropygia, at may gawang-tunog din na pasipol at katulad ng preno, na karaniwan naman sa lahat ng mga abukay. Subalit mas tahimik ito kung ihahambing sa umbrella cockatoo o Moluccan cockatoo.[4]

Ilan sa mga lumang katawagang pang-agham ng katala ng Pilipinas na ito ang mga sumusunod: Psittacus haematuropygius, Psittacus haematuropygia, at Kakatoe haematuropygia[4]

Kalagayan[baguhin]

Lubhang nanganganib ang ibong itong mawala sa ibabaw ng mundo. Bumababa ang kanilang mga bilang dahil sa mga bawal na pag-huli upang matugunan ang pangangalakal ng mga alagang-hayop na pambahay at pandekorasyon. Nagkakahalaga ang bawat katala ng $ 160 sa Maynila noong 1997, kung kaya't kinukuha ang mga sisiw nito kahit saan man mamugad. Nakabawas din sa mga bilang nila ang pagkawala ng kanilang mga likas na tahanan. Tinatayang mayroon lamang na kumulang sa 4,000 mga abukay sa kasalukuyan.[4][5]

Tingnan din[baguhin]

Mga talasanggunian[baguhin]

  1. "kalangay, abukay". UP Diksyonaryong Filipino (Ikalawang Edisyon). (2010). UP-Sentro ng Wikang Filipino-Diliman.
  2. "abukay, Philippine cockatoo". UP Diksyonaryong Filipino (Ikalawang Edisyon). (2010). UP-Sentro ng Wikang Filipino-Diliman.
  3. Lexicon Foundation Dutch Parrot Refuge, papegaai.org
  4. 4.0 4.1 4.2 4.3 "Cacatua haematuropygia", Arkive.org
  5. BirdLife International (2004). Cacatua haematuropygia. 2006 Talaang Pula ng IUCN ng mga Nanganganib na mga Uri. IUCN 2006. Nakuha noong 11 May 2006. Kasama sa talaang ito ang isang mapa nagpapakita ng tirahan ng mga lorong ito, at maging ang dahilan at mga pamantayan kung bakit ang mga ibong ito ay nasa peligro ng pagkawala sa mundong ibabaw
Wikipedia-logo-en.png
Ang artikulong ito o mga bahagi nito ay hinango o isinalin mula sa Wikipediang Ingles. Ang katumbas na artikulo nito sa Ingles ay may pamagat na:

Mga talaugnayang panlabas[baguhin]