Espesyasyon

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
(Idinirekta mula sa Speciation)
Jump to navigation Jump to search

Ang Espesiasyon (Ingles: Speciation) ay isang prosesong ebolusyonaryo kung saan ang mga bagong espesyeng biolohikal ay lumilitaw. Ang biologong si Orator F. Cook ang tila unang nag-imbento ng salitang espesiasyon para sa paghahati ng mga lipi o kladohenesis kesa sa anahanesis o ebolusyong piletiko na nangyayari sa loop ng mga lipi(lineages).[1][2] Kung ang pag-anod na henetiko ay isang maliit o pangunahing taga-ambag sa espesiasyon ay isang paksa ng patuloy na talakayan. May apat na mga modong heograpiko sa kalikasan batay sa sakop kung saan ang mga nag-eespesiyadong populasyon ay naihiwalay mula sa iba pa: espesiasyong allopatriko, espesiasyong peripatriko, espesiasyong parapatriko at espesiasyong simpatriko. Ang espesiasyon ay maaari ring mapukaw ng artipisyal(hindi sa kalikasan) sa pamamagitan ng pagsasaka ng hayop, agrikultura o mga eksperimentong laboratoryo. [3]

Mga sanggunian[baguhin | baguhin ang batayan]

  1. Cook O. F. (1906). "Factors of species-formation". Science 23 (587): 506–507. doi:10.1126/science.23.587.506. PMID 17789700. 
  2. Cook O. F. (1908). "Evolution without isolation". American Naturalist 42: 727–731. doi:10.1086/279001. 
  3. Observed Instances of Speciation by Joseph Boxhorn. Retrieved 8 June 2009.