Deklinasyon
.svg)
Sa astronomiya, ang deklinasyon o declination (pinapaikli bilang dec o δ) ay isa sa dalawang koordinato ng sistemang ekwatoryal ng mga koordinato, isa rito ang kanang asensyon o oras anggulo. Maaaring ikumpara ang Deklinasyon ng astronomiya sa heograpikong latitud, subalit inilalapat sa panlangit na timbulog. Sinusukat ang deklinasyon sa hilaga at timog degree ng panlangit na ekwador. Mayroong positibong deklinasyon ang mga puntong nasa hilaga ng panlangit na ekwador samantalang negatibong deklinasyon naman ang mga nasa timog nito.
- Mayroong deklinasyon na 0° ang mga bagay na nasa panlangit na ekwador.
- Mayroong deklinasyon na +90° ang mga bagay na nasa panlangit na hilagang polo.
- Mayroong deklinasyon na −90° ang mga bagay na nasa panlangit na timog polo.
Mga bituin [baguhin]
Nakaposisyon ang isang butuin sa malapit na hindi nagbabagong direksyon na makikita sa Mundo, na may deklinasyong hindi nagbabago taon-taon, subalit ang kanang asensyon at deklinasyon ay maaaring magbago dahil sa presisyon ng mga ekinoks, tamang mosyon, at taunang paralaks. Mabilis magbago ang deklinasyon ng lahat ng mga bagay sa sistemang solar kaysa sa mga bituin[1].
| Latitud | Sirkumpolar | Hindi Sirkumpolar | Hindi Nakikita | Talababa |
|---|---|---|---|---|
| 90° | +90 hanggang 0 |
|
0 hanggang -90 | Hilagang polo |
| 66.5° | +90 hanggang +23.5 | +23.5 hanggang -23.5 | -23.5 hanggang -90 | Bilog ng Artiko |
| 45° | +90 hanggang +45 | +45 hanggang -45 | -45 hanggang -90 | kalagitnaan |
| 23.5° | +90 hanggang +66.5 | +66.5 hanggang -66.5 | -66.5 hanggang -90 | Tropiko ng kanser |
| 0° |
|
+90 hanggang -90 |
|
Ekwador |
Para sa Timog Hemispero, pagbaligtarin lamang ang palatandaan (+/-). Maaaring makita ang mga bituing na hindi sirkumpolar sa ilang araw lamang o pana-panahon ng taon[2].
Talababa [baguhin]
- ↑ Sproul, Alistair B.. "Derivation of the solar geometric relationships using vector analysis". http://www.physics.arizona.edu/~cronin/Solar/References/Irradiance%20Models%20and%20Data/SPR07.pdf. Nakuha noong 28 February 2012.
- ↑ J. W. Spencer (1971). Fourier series representation of the position of the sun. http://www.mail-archive.com/sundial@uni-koeln.de/msg01050.html.
Mga kawing panlabas [baguhin]
- Pinakatamang deklinasyon at posisyon ng araw mula sa NOAA (maaaring makita ang mga kodigo sa Javascript)
- Talaan ng mga Deklinasyon ng Araw; Pangkalahatang Balyu para sa Apat na Taon o Siklong Hinakabangan na Taon (hindi malaman ang pinagkuhanan)
- Punksyong Deklinasyon mula sa Excel, CAD o iba niyong programa. Libre at pinakatama ang Sun API. Para sa mga kompyuter ng Windows.
- Paano malaman ang posisyong planetaryo ni Paul Schlyter.
Ang lathalaing ito na tungkol sa Astronomiya ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.
