Carmen Planas

Ang kagalang-galang Carmen Planas
ika-8 Bise-Alkalde ng Maynila
Nasa puwesto Hulyo 18, 1944 – Disyembre 31, 1949
Alkalde	Hermenegildo Atienza (1944–1945) Juan Nolasco (1945–1946) Valeriano E. Fugoso, Sr. (1946–1947) Manuel de la Fuente (1948–1949)
Nakaraang sinundan	Hermenegildo Atienza
Sinundan ni	Iñigo Ed. Regalado
Nasa puwesto Enero 5, 1940 – Agosto 28, 1941
Alkalde	Eulogio Rodriguez
Nakaraang sinundan	Jorge B. Vargas
Sinundan ni	Hermenegildo Atienza
Kasapi ng Lupon ng Munisipyo ng Maynila
Nasa puwesto Enero 1, 1934 – Enero 4, 1940
Pansariling Detalye
Isinilang	Carmen Lim Planas 23 Marso 1914(1914-03-23) Tondo, Maynila, Pamahalaang Teritoryo ng Kapuloang Pilipinas
Yumao	25 Agosto 1964(1964-08-25) (edad 50) Chicago, Illinois, Estados Unidos
Kaanak	Charito Planas (kapatid na babae)
Alma Mater	Unibersidad ng Pilipinas
Propesyon	Abogado

Carmen Lim Planas (Marso 23, 1914 – Agosto 25, 1964) ay ang unang babae na nahalal sa alinmang pampublikong katungkulan sa Pilipinas noong siya ay nahalal bilang kasapi ng lupon ng munisipyo ng Maynila sa ngalan ng "pangkalahatang pagboto" noong 1934. Siya ay ang unang babae na naging Bise-Alkalde ng Maynila — mula 1940 hanggang 1941 at naulit, mula 1944 hanggang 1951.

Pagkamulat

Si Carmen Planas ay ipinanganak noong Marso 23, 1914, sa Tondo, Manila, kina Illuminado Planas at Concepcion Lim. Kasama sa kanyang mga kapatid si Charito Lim Planas (isang dating bise-alkalde ng Lungsod Quezon), ang dating Binibining Visayas na si Adela Planas-Paterno, at ang negosyanteng si Severino L. Planas.

Edukasyon

Siya ay naging pangunahing mag-aaral sa kanyang ikaapat na baytang sa paaralang elementarya ng Dalubhasaan ng Sta. Rosa. Sa ikapitong baitang, siya ay nagtamo muli ng karangalan nilang pangunahing mag-aaral. Pagkatapos noon ay lumipat siya sa mataas na paaralan ng Dalubhasaang Holy Ghost (kilala ngayon bilang Dalubhasaang Holy Spirit) kung saan siya ay nagtamo din ng mga karangalan noong 1933.

Pumasok siya sa kursong batas bilang iskolar ng Unibersidad ng Pilipinas, na kanyang tinapos noong 1940. Ang kanyang kahusayan sa pakikipag-talakayan at debate ay nagtamo para sa kanya ng mga gintong medalya mula sa Unibersidad ng Pilipinas Dalubhasaan ng Batas.

Minsang nasubok ang kanyang kakayahan sa pakikipag-debate ukol sa suliraning paghalal ng mga kababaihan; tinaguriang "suffrage". Siya ay itinalaga upang kunin ang positibong panig, at kanyang itinaguyod ito nang mahusay. Pagkatapos ay tinalaga siya na ipagtanggol ang kabaligtarang panig ng usapan, at ito ay ginawa din niya nang mabisa. Ang pagpapakitang ito ng pambihirang talino ay nagkamit para sa kanya ng dalawang medalya. Nakapag-panalo din siya ng isang paligsahan sa deklamasyon sa wikang Espanyol.

Karera sa politika

Sa kasagsagan ng kaso ng Cuervo-Barredo, si Planas ay gumawa ng isang mahusay at mapusok na talumpati sa harap ng isang rally ng mga kabataan, na pinupuna ang pakikialam ng presidente Manuel Quezon sa hudikatura. Nang sumunod na araw ay itinambad siya sa harap ng mga pahayagan na nagbabalitang "Babaeng Estudyante ng U.P., Umatake Kay Quezon" . Siya ay ipinatawag sa Palasyo ng Malakanyang at inusisa kung bakit niya siniraan ang pangulo. Sagot niya, pinupuna lang niya ang ginawa ng pangulo.

Pagkatapos ng insidente, hinirang siya ni Wenceslao Vinzons, na siyang pinuno ng Young Philippines Party, na maging kanilang kandidato sa partido para sa noon ay Lupon ng Munisipalidad ng Maynila. Nang maglaon, siya ang naging unang babaeng nahalal sa lupon na iyon.

Si Planas ay binansagang Sinta ng Maynila (orihinal: "Manila's Darling") at Tinitibok ng Maynila (orihinal: "Manila's Sweetheart") ng kanyang mga nasasakupan. Ito ay dahil sa isang pangyayari nang siya ay nagmamadaling lumabas ng opisina sa isang appointment, na nilalampasan ang isang reporter na umaasa na makapanayam siya. Pabirong itinanong ng reporter kung pupunta ba siya sa isang tagpuan. Walang siyang pinalampas na sagot na ang "katagpuan" niya ay ang Lungsod ng Maynila.

Mga gawaing panlipunan

Nang dumating ang Pangalawang Digmaang Pandaigdig sa Pilipinas, hindi tumigil si Planas sa paglilingkod sa kanyang kapwa. Gumawa siya ng ilang gawaing palihim, nagbigay ng huwarang paglilingkod sa mga gerilya. Lagi siyang nakikitang nagdadala ng pagkain at iba pang uri ng tulong sa mga ospital at sa mga tahanan ng mga nasugatang dating sundalo. Pagkatapos noong digmaan, nagsilbi siya sa iba't ibang tungkulin sa gobyerno. Siya ay naging gobernador at kalihim ng Krus na Pula ng Pilipinas, Naging tagapayo din siya sa Philippine Association of Women Doctors, sa Filipino Youth Symphony Organization, at sa Women's International League.

Bilang pagkilala sa kanyang mga mabuting mga ginagawa, siya ay pinadala bilang nag-iisang delegado sa pagpupulong ng mga gobernador ng Krus na Pula sa Oslo, Norway. Siya rin naging delegado ng Samahan ng mga Abugado ng Pilipinas sa Pandaigdigang Kumperensya ng mga Abogado sa Monte Carlo, Monaco.

Pagpanaw at pamana

Puntod ni Planas sa Manila South Cemetery

Namatay siya sa Pagamutan ng Grant sa Chicago, Illinois, noong Agosto 25, 1964, sa edad na 50. Isang lansangan sa Tondo, Maynila ang pinangalanan sa kanya.