Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision
| Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision | |
|---|---|
Entamblado ng Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision noong 2022 | |
| Uri | Kompetisyon sa musika |
| Gumawa | Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa |
| Batay sa | Sanremo Music Festival |
| Host | Iba't ibang hosts |
| Bansang pinagmulan | Iba't ibang kalahok na bansa |
| Wika | Iba-iba; pangunahin na Ingles at Pranses |
| Bilang ng kabanata | 69 na paligsahan 107 na mga live na palabas |
| Paggawa | |
| Lokasyon | Iba't ibang punong lungsod |
| Oras ng pagpapalabas | ~2 oras (semi-finals) ~4 oras (finals) |
| Kompanya | Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa Iba't ibang pambansang brodkaster |
| Pagsasahimpapawid | |
| Release | 24 Mayo 1956 – kasalukuyan |
Ang Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision (Ingles: Eurovision Song Contest; Pranses: Concours Eurovision de la Chanson) ay isang paligsahan sa pag-aawit na taunang inoorganisa ng Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa (EBU) sa mga miyembro nito simula 1956. Bawat bansa ay nagsusumite ng isang orihinal na awitin na kakatawan sa kani-kanilang mga bansa na tatanghalin at ipapalabas ng live sa pamamagitan ng mga network ng Eurovision at Euroradio, at magboboto para sa awit na gusto nila na galing sa ibang bansa upang makapili ng kampeon.
Ang paligsahan ay inspirasyon at ibinatay sa Sanremo Music Festival ng Italya, na ginaganap sa Riviera ng Italya mula 1951. Mula 1956, taunan nang ginaganap ang Eurovision (maliban sa 2020 dahil sa pandemya ng COVID-19), kaya naman ito ang pinakamatagal na internasyonal na kompetisyon sa musika sa telebisyon at isa sa pinakamatagal na programa sa telebisyon sa buong mundo.
Tradisyonal na ginaganap sa bansang nanalo sa kompetisyon sa nakaraang edisyon, ang paligsahan ay nagbibigay ng pagkakataon upang i-promote ang bansang punong-abala at lungsod bilang isang destinasyon ng turista. Ilan sa mga pinakamabentang artista ng musika sa mundo ay nakipagkumpitensya na sa mga nakaraang edisyon, kabilang ang ABBA, Céline Dion, Julio Iglesias, Cliff Richard, at Olivia Newton-John; ilan sa mga pinakamabentang single sa mundo ang nakatanggap ng kanilang unang internasyonal na pagtatanghal sa entablado ng Eurovision.
Bagama't sumikat ang paligsahan sa mga manonood sa mga bansang kalahok at hindi kalahok, ang patimpalak ay naging paksa rin ng kritisismo dahil sa kalidad ng sining nito, pati na rin ang isang pinaghihinalaang aspetong pampulitika sa kaganapan. May mga alalahanin na ibinalita tungkol sa mga pagkakaibigang pampulitika at mga tunggalian sa pagitan ng mga bansa na maaaring makaapekto sa mga resulta. Kabilang sa mga kontrobersyal na kaganapan ang pag-atras ng mga kalahok na brodkaster sa huling yugto, sensura ng mga brodkaster sa mga segment ng pagsasahimpapawid, diskwalipikasyon ng mga kalahok, pati na rin ang mga kaganapang pampulitika na nakakaapekto sa pakikilahok. Ang paligsahan ay binatikos din dahil sa labis na pagdami ng mga detalyadong palabas sa entablado kapalit ng merito sa sining.
Nakakuha ng katanyagan ang Eurovision dahil sa camp appeal nito, ang saklaw ng musika nito na may iba't ibang estilo ng etniko at internasyonal na kultura, pati na rin ang paglitaw nito bilang bahagi ng kulturang LGBTQ, na nagresulta sa isang malaki at aktibong fanbase at impluwensya sa kulturang popular. Ang kasikatan ng paligsahan ay humantong sa paglikha ng ilang katulad na mga kaganapan, na inorganisa man ng EBU o nilikha ng mga panlabas na organisasyon; ilang mga espesyal na kaganapan ang inorganisa ng EBU upang ipagdiwang ang mga piling anibersaryo o bilang kapalit dahil sa pagkansela.
Pormat
[baguhin | baguhin ang wikitext]Gitna: Si Johnny Logan, ang mang-aawit na may pinakamaraming panalo sa Eurovision, bilang nanalong artista noong 1980 at 1987 at nanalong kompositor noong 1987 at 1992.
Kanan: Si JJ, ang kasalukuyang kampeon ng Eurovision (2025).
Ang mga orihinal na kanta na kumakatawan sa mga kalahok na bansa ay itinatanghal sa isang live na programa sa telebisyon na ipinalalabas sa pamamagitan ng mga network ng Eurovision at Euroradio nang sabay-sabay sa lahat ng mga bansa. Ang isang "bansa" bilang isang kalahok ay kinakatawan ng isang brodkaster sa telebisyon mula sa bansang iyon, isang miyembro ng EBU, at kadalasan ay ang pambansang organisasyon ng pampublikong pagsasahimpapawid ng bansang iyon. Ang programa ay inoorganisa ng isa sa mga kalahok na brodkaster at ipinapalabas mula sa isang awditoryum sa napiling lungsod na magiging punong-abala. Simula noong 2008, ang bawat paligsahan ay karaniwang binubuo ng tatlong live na palabas sa telebisyon na ginaganap sa loob ng isang linggo: dalawang semi-finals ang ginaganap tuwing Martes at Huwebes, na sinusundan ng isang finals tuwing Sabado. Lahat ng kalahok na bansa ay lumalaban sa isa sa dalawang semi-finals, maliban sa bansang punong-abala ng paligsahan sa taong iyon at sa "Big Five"—ang mga bansa ng mga brodkaster na may pinakamalaking ambag sa pananalapi ng paligsahan: Alemanya, Espanya, Italya, Pransiya, at United Kingdom.[a] Ang mga natitirang bansa ay hinahati sa dalawang semi-finals, at ang 10 kalahok na may pinakamataas na iskor sa bawat isa ay kwalipikado upang makagawa ng 26 na kalahok na lalaban sa finals. Simula nang ipakilala ang semi-final round noong 2004, ang mga bansang Luxembourg at Ukranya na lamang ang mga bansang wala sa "Big Five" na nakapasok sa finals ng bawat patimpalak na kanilang sinalihan.
Ang bawat kalahok na brodkaster ay may sariling pagpapasya sa prosesong maaaring gamitin nito upang pumili ng kanilang kalahok para sa paligsahan. Ang mga karaniwang pamamaraan kung saan pinipili ang mga kalahok ay kinabibilangan ng isang pambansang final na ipapalabas sa telebisyon gamit ang isang hurado at/o boto ng publiko; isang panloob na pagpili ng isang komite na hinirang ng brodkaster; at isang halo-halong format kung saan ang ilang mga desisyon ay ginagawa sa loob at ang publiko ay nakikibahagi sa iba. Kabilang sa mga pinakamatagumpay na pambasang final sa telebisyon ay ang Melodifestivalen sa Sweden, na unang itinatag noong 1959 at ngayon ay isa sa mga pinakapinapanood na palabas sa telebisyon sa bansa bawat taon.
Ang bawat palabas ay karaniwang nagsisimula sa isang pambungad na palabas na binubuo ng musika at/o sayaw ng mga inimbitahan na artista, na nag-aambag sa isang natatanging tema at pagkakakilanlan na nilikha para sa kaganapan ng taong iyon; mula noong 2013, ang pagbubukas ng pangwakas na bahagi ng paligsahan ay kinabibilangan ng isang "Parada ng Watawat", kung saan ang mga kalahok na artista ay papasok sa entablado sa likod ng watawat ng kanilang bansa sa katulad na paraan ng prusisyon ng mga kalahok na atleta sa seremonya ng pagbubukas ng Palarong Olimpiko. Ang mga manonood ay sasalubungin ng isa o higit pang mga presenter na magbibigay ng mahahalagang update sa panahon ng palabas, magsasagawa ng mga panayam sa mga kalahok na palabas mula sa green room, at gagabay sa proseso ng pagboto sa Ingles at Pranses. Ang mga kalahok sa kompetisyon ay magkakasunod na magtatanghal, at pagkatapos maitanghal ang lahat ng kanta, ang mga manonood ay inaanyayahang bumoto para sa kanilang mga paboritong pagtatanghal—maliban sa pagtatanghal ng kanilang sariling bansa—sa pamamagitan ng telepono, SMS, at ng opisyal na Eurovision app. Ang boto ng publiko ay binubuo ng 50% ng pinal na resulta kasama ang mga pananaw ng hurado na binubuo ng mga propesyonal sa industriya ng musika mula sa bawat bansa. Isang interval act ang palaging itinatampok sa panahong ito ng botohan, na sa ilang pagkakataon ay kinabibilangan ng isang kilalang personalidad mula sa bansang punong-abala o isang kinikilalang pigura sa buong mundo.
Ang mga resulta ng botohan ay iaanunsyo pagkatapos; sa semi-finals, ang 10 bansang may pinakamataas na ranggo ay iaanunsyo sa isang random na pagkakasunud-sunod, kung saan ang buong resulta ay hindi isisiwalat hanggang pagkatapos ng finals. Sa finals, tatawag ang mga presenter ng isang kinatawan na tagapagsalita para sa bawat bansa na siyang mag-aanunsyo ng mga puntos ng kanilang hurado, habang ang mga resulta ng boto ng publiko ay iaanunsyo pagkatapos ng mga presenter. Sa mga nakaraang taon, naging tradisyon na ang unang bansang mag-aanunsyo ng puntos ng hurado ay ang dating host, samantalang ang huling bansa ang kasalukuyang host.[b] Ang mga kwalipikadong kalahok sa semi-finals, at ang nanalong delegasyon sa finals ay inaanyayahan pabalik sa entablado; sa finals, isang tropeo ang iginagawad sa mga nanalong performer at manunulat ng kanta ng nagwagi noong nakaraang taon, na susundan ng pag-uulit ng nanalong kanta. Ang buong resulta ng kompetisyon, kabilang ang detalyadong resulta ng hurado at boto ng publiko, ay inilalabas online ilang sandali pagkatapos ng finals, at ang kalahok na tagapagbalita ng nanalong lahok ay tradisyonal na binibigyan ng karangalan na mag-organisa ng kaganapan sa susunod na taon.[1]
Kasaysayan
[baguhin | baguhin ang wikitext]| Taon | Petsa ng final | Venue, punong lungsod at bansa | Punong brodkaster | (Mga) presenter | Bansang kalahok | Kampeon | |||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Total | Sa final | Bansa | Awit | Mang-aawit | |||||
| 1956 | Mayo 24 | SRG SSR RSI |
Lohengrin Filipello | 7 | "Refrain" | Lys Assia | |||
| 1957 | Marso 3 | ARD HR |
Anaid Iplicjian | 10 | "Net als toen" | Corry Brokken | |||
| 1958 | Marso 12 | NTS | Hannie Lips | "Dors mon amour" | André Claveau | ||||
| 1959 | Marso 11 | RTF | Jacqueline Joubert | 11 | "Een beetje" | Teddy Scholten | |||
| 1960 | Marso 29 | BBC | Katie Boyle | 13 | "Tom Pillibi" | Jacqueline Boyer | |||
| 1961 | Marso 18 | RTF | Jacqueline Joubert | 16 | "Nous les amoureux" | Jean-Claude Pascal | |||
| 1962 | CLT | Mireille Delannoy | "Un premier amour" | Isabelle Aubret | |||||
| 1963 | Marso 23 | BBC | Katie Boyle | "Dansevise" | Grethe & Jørgen Ingmann | ||||
| 1964 | Marso 21 | DR | Lotte Wæver | "Non ho l'età" | Gigliola Cinquetti | ||||
| 1965 | Marso 20 | RAI | Renata Mauro | 18 | "Poupée de cire, poupée de son" | France Gall | |||
| 1966 | Marso 5 | CLT | Josiane Shen | "Merci Chérie" | Udo Jürgens | ||||
| 1967 | Abril 8 | ORF | Erica Vaal | 17 | "Puppet on a String" | Sandie Shaw | |||
| 1968 | Abril 6 | BBC | Katie Boyle | "La, la, la" | Massiel | ||||
| 1969 | Marso 29 | TVE | Laurita Valenzuela | 16 | "Vivo cantando" | Salomé | |||
| "Boom Bang-a-Bang" | Lulu | ||||||||
| "De troubadour" | Lenny Kuhr | ||||||||
| "Un jour, un enfant" | Frida Boccara | ||||||||
| 1970 | Marso 21 | NOS | Willy Dobbe | 12 | "All Kinds of Everything" | Dana | |||
| 1971 | Abril 3 | RTÉ | Bernadette Ní Ghallchóir | 18 | "Un banc, un arbre, une rue" | Séverine | |||
| 1972 | Marso 25 | BBC | Moira Shearer | "Après toi" | Vicky Leandros | ||||
| 1973 | Abril 7 | CLT | Helga Guitton | 17 | "Tu te reconnaîtras" | Anne-Marie David | |||
| 1974 | Abril 6 | BBC | Katie Boyle | "Waterloo" | ABBA | ||||
| 1975 | Marso 22 | SR | Karin Falck | 19 | "Ding-A-Dong" | Teach-In | |||
| 1976 | Abril 3 | NOS | Corry Brokken | 18 | "Save Your Kisses for Me" | Brotherhood of Man | |||
| 1977 | Mayo 7 | BBC | Angela Rippon | "L'oiseau et l'enfant" | Marie Myriam | ||||
| 1978 | Abril 22 | TF1 | Denise Fabre at Léon Zitrone | 20 | "A-Ba-Ni-Bi" (א-ב-ני-בי) | Izhar Cohen & Alphabeta | |||
| 1979 | Marso 31 | IBA | Yardena Arazi at Daniel Pe'er | 19 | "Hallelujah" (הללויה) | Gali Atari & Milk and Honey | |||
| 1980 | Abril 19 | NOS | Marlous Fluitsma | "What's Another Year?" | Johnny Logan | ||||
| 1981 | Abril 4 | RTÉ | Doireann Ní Bhriain | 20 | "Making Your Mind Up" | Bucks Fizz | |||
| 1982 | Abril 24 | BBC | Jan Leeming | 18 | "Ein bißchen Frieden" | Nicole | |||
| 1983 | Abril 23 | ARD BR |
Marlene Charell | 20 | "Si la vie est cadeau" | Corinne Hermès | |||
| 1984 | Mayo 5 | RTL | Désirée Nosbusch | 19 | "Diggi-Loo Diggi-Ley" | Herreys | |||
| 1985 | Mayo 4 | SVT | Lill Lindfors | "La det swinge" | Bobbysocks | ||||
| 1986 | Mayo 3 | NRK | Åse Kleveland | 20 | "J'aime la vie" | Sandra Kim | |||
| 1987 | Mayo 9 | RTBF | Viktor Lazlo | 22 | "Hold Me Now" | Johnny Logan | |||
| 1988 | Abril 30 | RTÉ | Michelle Rocca at Pat Kenny | 21 | "Ne partez pas sans moi" | Céline Dion | |||
| 1989 | Mayo 6 | SRG SSR TSR |
Lolita Morena at Jacques Deschenaux | 22 | "Rock Me" | Riva | |||
| 1990 | Mayo 5 | JRT RTZ |
Helga Vlahović at Oliver Mlakar | "Insieme: 1992" | Toto Cutugno | ||||
| 1991 | Mayo 4 | RAI | Gigliola Cinquetti at Toto Cutugno | "Fångad av en stormvind" | Carola | ||||
| 1992 | Mayo 9 | SVT | Lydia Capolicchio at Harald Treutiger | 23 | "Why Me" | Linda Martin | |||
| 1993 | Mayo 15 | RTÉ | Fionnuala Sweeney | 25 | "In Your Eyes" | Niamh Kavanagh | |||
| 1994 | Abril 30 | Cynthia Ní Mhurchú at Gerry Ryan | "Rock 'n' Roll Kids" | Paul Harrington & Charlie McGettigan | |||||
| 1995 | Mayo 13 | Mary Kennedy | 23 | "Nocturne" | Secret Garden | ||||
| 1996 | Mayo 18 | NRK | Ingvild Bryn at Morten Harket | "The Voice" | Eimear Quinn | ||||
| 1997 | Mayo 3 | RTÉ | Carrie Crowley at Ronan Keating | 25 | "Love Shine a Light" | Katrina and the Waves | |||
| 1998 | Mayo 9 | BBC | Ulrika Jonsson at Terry Wogan | "Diva" | Dana International | ||||
| 1999 | Mayo 29 | IBA | Dafna Dekel, Sigal Shachmon at Yigal Ravid | 23 | "Take Me to Your Heaven" | Charlotte Nilsson | |||
| 2000 | Mayo 13 | SVT | Kattis Ahlström at Anders Lundin | 24 | "Fly on the Wings of Love" | Olsen Brothers | |||
| 2001 | Mayo 12 | DR | Natasja Crone Back at Søren Pilmark | 23 | "Everybody" | Tanel Padar, Dave Benton & 2XL | |||
| 2002 | Mayo 25 | ETV | Annely Peebo at Marko Matvere | 24 | "I Wanna" | Marie N | |||
| 2003 | Mayo 24 | LTV | Marie N at Renārs Kaupers | 26 | "Everyway That I Can" | Sertab Erener | |||
| 2004 | Mayo 15 | TRT | Meltem Cumbul at Korhan Abay | 36 | 24 | "Wild Dances" | Ruslana | ||
| 2005 | Mayo 21 | NTU | Maria Efrosinina at Pavlo Shylko | 39 | "My Number One" | Helena Paparizou | |||
| 2006 | Mayo 20 | ERT | Maria Menounos at Sakis Rouvas | 37 | "Hard Rock Hallelujah" | Lordi | |||
| 2007 | Mayo 12 | YLE | Jaana Pelkonen at Mikko Leppilampi | 42 | "Molitva" (Молитва) | Marija Šerifović | |||
| 2008 | Mayo 24 | RTS | Jovana Janković at Željko Joksimović | 43 | 25 | "Believe" | Dima Bilan | ||
| 2009 | Mayo 16 | Channel One | Natalia Vodianova at Andrey Mahalov (semi-final) | 42 | "Fairytale" | Alexander Rybak | |||
| Alsou at Ivan Urgant (final) | |||||||||
| 2010 | Mayo 29 | NRK | Nadia Hasnaoui, Haddy N'jie at Erik Solbakken | 39 | "Satellite" | Lena | |||
| 2011 | Mayo 14 | ARD NDR |
Anke Engelke, Judith Rakers at Stefan Raab | 43 | "Running Scared" | Ell & Nikki | |||
| 2012 | Mayo 26 | İTV | Leyla Aliyeva, Nargiz Birk-Petersen at Eldar Gasimov | 42 | 26 | "Euphoria" | Loreen | ||
| 2013 | Mayo 18 | SVT | Petra Mede | 39 | "Only Teardrops" | Emmelie de Forest | |||
| 2014 | Mayo 10 | DR | Lise Rønne, Nikolaj Koppel at Pilou Asbæk | 37 | "Rise Like a Phoenix" | Conchita Wurst | |||
| 2015 | Mayo 23 | ORF | Mirjam Weichselbraun, Alice Tumler, Arabella Kiesbauer at Conchita Wurst | 40 | 27 | "Heroes" | Måns Zelmerlöw | ||
| 2016 | Mayo 14 | SVT | Petra Mede at Måns Zelmerlöw | 42 | 26 | "1944" | Jamala | ||
| 2017 | Mayo 13 | UA:PBC | Oleksandr Skichko, Volodymyr Ostapchuk at Timur Miroshnychenko | "Amar pelos dois" | Salvador Sobral | ||||
| 2018 | Mayo 12 | RTP | Sílvia Alberto, Daniela Ruah, Catarina Furtado at Filomena Cautela | 43 | "Toy" | Netta | |||
| 2019 | Mayo 18 | IPBC | Bar Refaeli, Erez Tal, Assi Azar at Lucy Ayoub | 41 | "Arcade" | Duncan Laurence | |||
NOS NPO |
Walang kampeon. Kinansela ang paligsahan dahil sa pandemya ng COVID 19. | ||||||||
| 2021 | Mayo 22 | AVROTROS NOS NPO |
Chantal Janzen, Edsilia Rombley, Jan Smit at Nikkie de Jager | 39 | 26 | "Zitti e buoni" | Måneskin | ||
| 2022 | Mayo 14 | RAI | Alessandro Cattelan, Laura Pausini at Mika | 40 | 25 | "Stefania" (Стефанія) | Kalush Orchestra | ||
| 2023 | Mayo 13 | BBC | Alesha Dixon, Hannah Waddingham at Julia Sanina (lahat ng palabas) Graham Norton (final) |
37 | 26 | "Tattoo" | Loreen | ||
| 2024 | Mayo 11 | SVT | Petra Mede at Malin Åkerman | 25 | "The Code" | Nemo | |||
| 2025 | Mayo 17 | SRG SSR | Hazel Brugger at Sandra Studer (lahat ng palabas) Michelle Hunziker (final) |
26 | "Wasted Love" | JJ | |||
| 2026 | Mayo 16 | ORF | Victoria Swarovski at Michael Ostowski | 35 | 25 | Iaanunsyo | Iaanunsyo | Iaanunsyo | |
Mga bansang kasapi
[baguhin | baguhin ang wikitext]
Ang mga aktibong miyembro (kumpara sa mga associate member) ng Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa (EBU) ay karapat-dapat na lumahok; ang mga aktibong miyembro ay ang mga matatagpuan sa mga estadong nasa loob ng European Broadcasting Area (EBA), o mga estadong miyembro ng Konseho ng Europa (CoE). Kabilang sa mga aktibong miyembro ang mga organisasyon ng media na ang mga broadcast ay kadalasang iniaalok sa hindi bababa sa 98% ng mga kabahayan sa kanilang sariling bansa na may kakayahang tumanggap ng mga naturang transmisyon. Ang mga associate member broadcaster ay maaaring karapat-dapat na makipagkumpitensya, depende sa pag-apruba ng reference group ng paligsahan.
Ang EBA ay binibigyang kahulugan ng International Telecommunication Union bilang sumasaklaw sa heograpikal na lugar sa pagitan ng hangganan ng ITU Region 1 sa kanluran, ang meridian 40° East ng Greenwich sa silangan, at parallel 30° North sa timog. Kasama rin sa EBA ang Armenya, Aserbayan, Heorhiya, at ang mga bahagi ng Iraq, Jordan, Siria, Turkiya, at Ukranya na nasa labas ng mga limitasyong ito.
Ang Australya ang naging unang bansang walang brodkaster na aktibong miyembro ng EBU na sumali sa kompetisyon, kasunod ng imbitasyon ng reference group ng paligsahan sa associate member na Special Broadcasting Service (SBS) bago ang ika-60 edisyon ng paligsahan noong 2015. Sa simula ay inanunsyo bilang isang "one-off" para sa edisyon ng anibersaryo, ang SBS ay inimbitahan muli nang sumunod na taon at kalaunan ay lumahok bawat taon mula noon. Ang Australya rin ang tanging bansa mula sa labas ng EBA na lumahok.
Ang mga miyembro ng EBU na nagnanais na lumahok ay dapat tumupad sa mga kundisyon na nakasaad sa mga patakaran ng paligsahan, na ang isang hiwalay na kopya ay binabago taun-taon. Hanggang 44 na bansa ang maaaring lumahok sa anumang isang paligsahan. Dapat na nabayaran na ng mga brodkaster ang EBU ng bayad sa paglahok bago ang itinakdang deadline sa mga patakaran para sa taon kung kailan nila nais lumahok; ang bayad na ito ay iba para sa bawat bansa batay sa laki at bilang ng manonood nito.
Sumali sa kompetisyon kahit isang beses ang mga brodkaster mula sa limampu't dalawang bansa. Ang mga bansang ito ay nakalista rito kasama ng taon kung kailan sila unang lumabas:
| Taon | Mga bansa sa unang partisipasyon |
|---|---|
| 1956 | |
| 1957 | |
| 1958 | |
| 1959 | |
| 1960 | |
| 1961 | |
| 1964 | |
| 1965 | |
| 1971 | |
| 1973 | |
| 1974 | |
| 1975 | |
| 1980 | |
| 1981 | |
| 1986 | |
| 1993 | |
| 1994 | |
| 1998 | |
| 2000 | |
| 2003 | |
| 2004 | |
| 2005 | |
| 2006 | |
| 2007 | |
| 2008 | |
| 2015 |
Mga istatistika ayon sa bansa
[baguhin | baguhin ang wikitext]| Bansa | Brodkaster | Taon ng pasinaya | Kamakailang pakikilahok | Bilang ng entry | Pinakamahusay na puwesto | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ranggo | (Mga) taon | |||||
| RTSH | 2004 | 2026 | 21 | 5 | 2012 | |
| ARD (SWR)[d] | 1956 | 2026 | 68 | 1 | 1982, 2010 | |
| RTVA | 2004 | 2009 | 6 | 12 (SF1) | 2007 | |
| AMPTV | 2006 | 2026 | 17 | 4 | 2014 | |
| İTV | 2008 | 2026 | 17 | 1 | 2011 | |
| SBS | 2015 | 2026 | 10 | 2 | 2016 | |
| ORF | 1957 | 2026 | 57 | 1 | 1966, 2014, 2025 | |
| RTBF[f] VRT[g] |
1956 | 2026 | 66 | 1 | 1986 | |
| BTRC | 2004 | 2019 | 16 | 6 | 2007 | |
| BHRT | 1993 | 2016 | 19 | 3 | 2006 | |
| BNT | 2005 | 2026 | 14 | 2 | 2017 | |
| DR | 1957 | 2026 | 53 | 1 | 1963, 2000, 2013 | |
| RTVS[h] | 1994 | 2012 | 7 | 18 | 1996 | |
| RTVSLO | 1993 | 2025 | 30 | 7 | 1995, 2001 | |
| RTVE[i] | 1961 | 2025 | 64 | 1 | 1968, 1969 | |
| ERR[j] | 1994 | 2026 | 30 | 1 | 2001 | |
| ERT[k] | 1974 | 2026 | 45 | 1 | 2005 | |
| GPB | 2007 | 2026 | 17 | 9 | 2010, 2011 | |
| MRT | 1998 | 2022 | 21 | 7 | 2019 | |
| RTÉ[m] | 1965 | 2025 | 58 | 1 | 1970, 1980, 1987, 1992, 1993, 1994, 1996 | |
| RÚV | 1986 | 2025 | 37 | 2 | 1999, 2009 | |
| IPBC[n] | 1973 | 2026 | 47 | 1 | 1978, 1979, 1998, 2018 | |
| RAI | 1956 | 2026 | 50 | 1 | 1964, 1990, 2021 | |
| HRT | 1992 | 2026 | 30 | 2 | 2024 | |
| LSM[o] | 2000 | 2026 | 25 | 1 | 2002 | |
| LRT | 1994 | 2026 | 25 | 6 | 2006 | |
| RTL[p] | 1956 | 2026 | 39 | 1 | 1961, 1965, 1972, 1973, 1983 | |
| PBS[q] | 1971 | 2026 | 37 | 2 | 2002, 2005 | |
| RTM[r] | 1980 | 1 | 18 | 1980 | ||
| TRM | 2005 | 2026 | 19 | 3 | 2017 | |
| TMC[s] | 1959 | 2006 | 24 | 1 | 1971 | |
| RTCG | 2007 | 2026 | 13 | 13 | 2015 | |
| AVROTROS[t] | 1956 | 2025 | 65 | 1 | 1957, 1959, 1969, 1975, 2019 | |
| NRK | 1960 | 2026 | 63 | 1 | 1985, 1995, 2009 | |
| Yle | 1961 | 2026 | 58 | 1 | 2006 | |
| TVP | 1994 | 2026 | 27 | 2 | 1994 | |
| RTP[u] | 1964 | 2026 | 56 | 1 | 2017 | |
| France Télévisions[v] | 1956 | 2026 | 67 | 1 | 1958, 1960, 1962, 1969, 1977 | |
| BBC | 1957 | 2026 | 67 | 1 | 1967, 1969, 1976, 1981, 1997 | |
| TVR | 1994 | 2026 | 23 | 3 | 2005, 2010 | |
| VGTRK Channel One |
1994 | 2021 | 23 | 1 | 2008 | |
| SMRTV | 2008 | 2026 | 15 | 19 | 2019 | |
| RTS | 2007 | 2026 | 17 | 1 | 2007 | |
| UJRT | 2004 | 2005 | 2 | 2 | 2004 | |
| SVT[w] | 1958 | 2026 | 64 | 1 | 1974, 1984, 1991, 1999, 2012, 2015, 2023 | |
| SRG SSR | 1956 | 2026 | 65 | 1 | 1956, 1988, 2024 | |
| ČT | 2007 | 2026 | 13 | 6 | 2018 | |
| CyBC | 1981 | 2026 | 41 | 2 | 2018 | |
| TRT | 1975 | 2012 | 34 | 1 | 2003 | |
| MTVA[y] | 1994 | 2019 | 17 | 4 | 1994 | |
| Suspilne[z] | 2003 | 2026 | 20 | 1 | 2004, 2016, 2022 | |
| JRT | 1961 | 1992 | 27 | 1 | 1989 | |
Mga potensyal na kalahok
[baguhin | baguhin ang wikitext]Kasalukuyang miyembro ng EBU
[baguhin | baguhin ang wikitext]Sa taong 2025, ang mga sumusunod na brodkaster ay hindi pa lumahok sa paligsahan, kahit na maaari silang sumali bilang kasalukuyang miyembro ng EBU:
Arhelya – ERNS, EPTV, TDA
Ehipto – ERTU
Jordan – JRTV
Libano – Télé Liban
Libya – LNC
Lungsod ng Vaticano – Vatican Radio
Tunisia – Radio Tunisienne, Télévision Tunisienne
Noong 1977, ang dating brodkaster ng Tunisia na ERTT ay nakatakdang lumahok at magtanghal sa ika-4 na posisyon sa paligsahan, ngunit kalaunan ay umatras nang walang ibinigay na dahilan.
Noong 2005, ang brodkaster ng Lebanon na Télé Liban ay nakatakdang lumahok sa semi-final sa pamamagitan ng kantang "Quand tout s'enfuit" ni Aline Lahoud. Gayunpaman, umatras ang bansa noong Marso 2005 dahil sa batas ng Lebanon na naghihigpit sa pagpapalabas ng mga programa sa television na may nilalamang Israeli, kung saan nakatakda ring lumahok ang Israel sa semi-final. Kasunod ng tatlong-taong pagbabawal sa paligsahang dulot ng huling pag-atras, hindi na muling sumubok ang Télé Liban na sumali mula noon.
Iba pang mga bansa
[baguhin | baguhin ang wikitext]| Bansa | Posibleng brodkaster | Detalye |
|---|---|---|
| CBC/Radio-Canada | Sinuri ng brodkaster ng Canada na Canadian Broadcasting Corporation (CBC/Radio-Canada; na miyembrong associate ng EBU) ang pagsali ng Canada sa paligsahan matapos ito bigyan ng dagdag na pondo ng $150 milyon sa ilalim ng Pederal na badyet ng Canada para sa 2025. Gayunpaman, kinumpirma ng EBU na hindi sasali ang bansa sa 2026. | |
| SBS | Isa sa mga polisiya sa ilalim ng Scotland's Future (isang puting papel na nagtatakda ng balangkas para sa isang malayang Eskosya kung sakaling bumoto ng "oo" ang mga botante sa reperendum para sa kalayaan ng Eskosya mula sa Reyno Unido noong 2014) ang pagpapalit sa BBC Scotland ng isang Scottish Broadcasting Service (SBS) na may planong maging miyembro ng EBU at lumahok sa paligsahan. Ngunit hindi ito natupad dahil maraming botante ang bumoto na manatili ang Eskosya sa Reyno Unido, na lumalahok sa paligsahan, at samakatwid, nanatili sa BBC ang eksklusibong karapatan na irepresenta ang buong Reyno Unido sa kompetisyon, kabilang ang Eskosya. | |
| BBC Cymru Wales S4C |
Noong 1969, inilunsad ng BBC Cymru Wales ang Cân i Gymru bilang isang programa ng pagpili para sa paligsahan, na nagtatampok ng mga kantang itatanghal sa wikang Gales. Gayunpaman, napagpasyahan na ang BBC ay magpapatuloy sa pagpapadala ng isang lahok para sa buong Reyno Unido. Sa kabila nito, pinapalabas pa rin taon-taon ang programa, na ginagamit ngayon upang piliin ang kalahok ng Gales para sa Pan Celtic Festival. Gayunpaman, ang bansa ay lumahok sa Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision para sa mga Bata mula 2018 hanggang 2019 sa pamamagitan ng brodkaster na S4C (na aktibong miyembro ng EBU sa ilalim ng United Kingdom Independent Broadcasting o UKIB). | |
| GBC | Simula 2006, sinusubukan ng brodkaster ng Gibraltar na GBC na maging miyembro ng EBU at lumahok sa paligsahan nang nakapag-iisa. Ngunit hindi ito makukuha dahil na rin sa katayuan nito bilang British Overseas Territory na hindi malaya mula sa Reyno Unido, na lumalahok sa paligsahan. | |
| KNR | Simula 2011, sinusubukan ng brodkaster ng Groenlandiya na KNR na maging miyembro ng EBU at lumahok sa paligsahan nang nakapag-iisa. Ngunit hindi ito makukuha dahil na rin sa katayuan nito bilang awtonomong bansa ng Dinamarka, na lumalahok sa paligsahan. | |
| KVF | Simula 2010, sinusubukan ng brodkaster ng Kapuluang Peroe na KVF na maging miyembro ng EBU at lumahok sa paligsahan nang nakapag-iisa. Ngunit hindi ito makukuha dahil na rin sa katayuan ng mga isla bilang isang awtonomong teritoryo ng Dinamarka, na lumalahok sa paligsahan. | |
| Khabar Agency | Simula 2015, sinusubukan ng brodkaster ng Kasakistan na Khabar Agency na lumahok sa paligsahan. Ngunit hindi maaaring lumahok ang Kasakistan sa ilalim ng kasalukuyang mga patakaran ng paligsahan dahil ang bansa ay nasa labas ng European Broadcasting Area. Gayunpaman, ang bansa ay lumahok sa Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision para sa mga Bata mula 2018 hanggang 2023. | |
| RTK | Sinusubukan ng brodkaster ng Kosovo na RTK na maging miyembro ng EBU at lumahok sa paligsahan. Ngunit hindi ito makukuha dahil hindi ito miyembro ng Nagkakaisang Bansa at ng International Telecommunication Union. Sa kabila nito, ginawa ng RTK ang Festivali i Këngës, isang paligsahan ng kanta na may pangmatagalang layunin na gamitin ito bilang pambansang seleksyon ng Kosovo para sa Eurovision sa hinaharap. | |
| 1FLTV Radio Liechtenstein |
Sa kabila ng mahabang kasaysayan ng bansa sa paligsahan, sinusubukan ng Liechtenstein na lumahok sa paligsahan. Isang kalahok para sa bansa ang napili noong 1976, ngunit tinanggihan ito dahil sa kawalan ng bansa ng isang pambansang network. Simula 2008, sinusubukan ng brodkaster na 1FLTV na maging miyembro ng EBU para lumahok. Gayunpaman, ang kanilang mga plano ay hindi kailanman natupad, pangunahin na dahil sa mga kadahilanang pangbadyet. Sinubukan rin ito ng Radio Liechtenstein para sa 2025, ngunit hindi ito nagawa, pangunahin dahil sa katayuan nito bilang istasyon ng radyo at ang tuluyang pagsasara nito noong Abril 2025. | |
| Qatar Radio | Dahil sa katayuan nito bilang miyembrong associate ng EBU, sinusubukan ng brodkaster ng Qatar na Qatar Radio na maging aktibong miyembro ng organisasyon at lumahok sa paligsahan. Ngunit hindi ito nagawa sa ilalim ng kasalukuyang mga patakaran ng paligsahan dahil ang bansa ay nasa labas ng European Broadcasting Area at hindi ito maaaring maging miyembro ng Council ng Europe, pati na rin ang katayuan nito bilang istasyon ng radyo. | |
| Hunan TV | Matapos ang kanilang matagumpay na pagsasahimpawid ng Eurovision noong 2015, itinanggi ng EBU na sasali ang Tsina sa paligsahan. Kamakailan lamang, tinapos ng EBU ang partnership nito sa Mango TV (isang streaming service na pagmamay-ari ng Hunan TV) dahil sa pagsensura nito sa mga piling pagtatanghal sa unang semi-final ng kompetisyon noong 2018, gaya ng mga tattoo at ilang mga pagtukoy sa LGBTQ. | |
| CT USSR | Sa kabila ng ilang pagtatangkang sumali sa paligsahan noong dekada 1980 at ng pagpapalabas nito ng brodkaster ng Unyong Sobyetiko na CT USSR, hindi kailanman lumahok sa kompetisyon ang bansa bago pa ito nabuwag. Sa kabila nito, ilang mga dating republika ng Sobyet na nasa Europa (maliban sa Kasakistan) ang lumahok sa paligsahan matapos makamit ang kalayaan, tulad ng Rusya, Estonya, Litwanya, Letonya, Ukranya, Biyelorusya, Moldabya, Armenya, Heorhiya at Aserbayan. |
Pakikilahok ng mga Pilipino
[baguhin | baguhin ang wikitext]Unang ipinalabas ang Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision sa telebisyon sa Pilipinas noong 1972.[2] Simula 2017, live na na-stream ang paligsahan sa buong mundo (kabilang ang Pilipinas) sa pamamagitan ng YouTube.
Ang mga mang-aawit na ito na lumahok sa paligsahan ay may lahing Pilipino:
Vincent Bueno − dapat na kakatawan para sa Austria noong 2020 sa pamamagitan ng kantang "Alive" bago pa na-kansela ang kompetisyon. Kinatawan pa rin niya ang Austria sa sumunod na taon sa pamamagitan ng kantang "Amen", ngunit hindi ito nakapasok sa finals (anak siya ng mga imigrante na Pilipino at Ilokano).
Montaigne − dapat na kakatawan para sa Australya noong 2020 sa pamamagitan ng kantang "Don't Break Me" bago pa na-kansela ang kompetisyon. Kinatawan pa rin niya ang Austria sa sumunod na taon sa pamamagitan ng kantang "Technicolour", ngunit hindi ito nakapasok sa finals (siya ay may halong lahing Pilipino).
Sheldon Riley − kumatawan sa Australya noong 2022 sa pamamagitan ng kantang "Not the Same". Nakapasok siya sa finals, kung saan nakatapos siya sa ika-15 na puwesto na may 125 puntos (anak siya ng Pilipino na ama).
JJ − kumatawan sa Austria noong 2025 sa pamamagitan ng kantang "Wasted Love". Nakapasok siya sa finals, kung saan nanalo siya sa kompetisyon na may 436 puntos (anak siya ng Pilipino na ina).[3]
Tignan din
[baguhin | baguhin ang wikitext]- American Song Contest, isang adaptasyon ng paligsahan para sa 50 estado at territoryo ng Estados Unidos
- Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision para sa mga Bata, isang bersyon ng paligsahan para sa mga batang mang-aawit at tagapagtanghal
- Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision sa Asya, isang adaptasyon ng paligsahan para sa Asya-Pasipiko
Mga nota
[baguhin | baguhin ang wikitext]- ↑ Ito ay ang ARD, Radiotelevisión Española (RTVE), Radiotelevisione italiana (RAI), France Télévisions, at ang British Broadcasting Corporation (BBC) ayon sa pagkakabanggit.
- ↑ Maliban sa 2023 kung saan ginanap sa United Kingdom ang paligsahan sa ngalan ng Ukranya, na naunang nag-anunsyo bago ito sundan ng Italya, na host city ng nakaraang paligsahan.
- ↑ Bago ang muling pagsasama-sama ng Alemanya noong 1990, ang bansa ay paminsan-minsang tinatawag na "Kanlurang Alemanya" sa paligsahan. Hindi lumahok sa paligsahan ang Silangang Alemanya.
- ↑ Ang responsibilidad sa pag-oorganisa sa paglahok ng ARD ay nakasalalay sa isa sa mga miyembrong brodkaster nito, at ito ay nagpalit ng mga kamay sa paglipas ng mga taon. Kasalukuyang kumakatawan sa Alemanya ang Südwestrundfunk (SWR) simula 2026. Dating nirepresenta ng Nord-und Westdeutscher Rundfunkverband (NWRV; 1956), Hessischer Rundfunk (HR; 1957, 1959–1961, 1963–1964, 1966–1971, 1973–1977), Westdeutscher Rundfunk (WDR; 1958), Südwestfunk (SWF; 1962, 1978), Norddeutscher Rundfunk (NDR; 1965, 1996–2025), Sender Freies Berlin (SFB; 1972, 1991), Bayerischer Rundfunk (BR; 1979–1990), at ng Mitteldeutscher Rundfunk (MDR; 1992–1995).
- 1 2 Nagsasalit-salitan ng responsibilidad para sa paligsahan ang dalawang brodkaster bawat taon.
- ↑ Mula 1978; dating nirepresenta ng Institut national de radiodiffusion (INR; 1956–1960) at ng Radiodiffusion-télévision belge (RTB; 1961–1977).
- ↑ Mula 1998; dating nirepresenta ng Nationaal Instituut voor de Radio-omroep (NIR; 1956–1960), Belgische Radio- en Televisieomroep (BRT; 1961–1990), at ng Belgische Radio- en Televisieomroep Nederlandstalige Uitzendingen (BRTN; 1991–1997).
- ↑ Mula 2011 hanggang 2012; dating nirepresenta ng Slovenská televízia (STV) mula 1994 hanggang 2010. Ang Slovenská televízia a rozhlas (STVR) ang kasalukuyang miyembro ng EBU sa bansa simula noong 2024, samakatwid maaari silang lumahok sa paligsahan.
- ↑ Mula 2007; dating nirepresenta ng Televisión Española (TVE) mula 1961 hanggang 2006.
- ↑ Mula 2008; dating nirepresenta ng Eesti Televisioon (ETV) mula 1994 hanggang 2007.
- ↑ Dating nirepresenta ng National Radio Television Foundation (EIRT) noong 1974 at ng New Hellenic Radio, Internet and Television (NERIT) mula 2014 hanggang 2015.
- ↑ Lumahok bilang Dating Republikang Yugoslav ng Masedonya (Ingles: Former Yugoslav Republic of Macedonia o F.Y.R. Macedonia) mula 1998 hanggang 2018.
- ↑ Mula 2010; dating nirepresenta ng Radio Éireann (RÉ) mula 1965 hanggang 1966 at ng Radio Telefís Éireann (RTÉ) mula 1967 hanggang 2009.
- ↑ Mula 2018; dating nirepresenta ng Israel Broadcasting Authority (IBA) mula 1973 hanggang 2017.
- ↑ Mula 2025; dating nirepresenta ng Latvijas Televīzija (LTV) mula 2000 hanggang 2024.
- ↑ Mula 2024; dating nirepresenta ng Compagnie Luxembourgeoise de Télédiffusion (CLT) mula 1956 hanggang 1993.
- ↑ Mula 1991; dating nirepresenta ng Maltese Broadcasting Authority (MBA) mula 1971 hanggang 1975.
- ↑ 1980 lamang. Ang Société Nationale de Radiodiffusion et de Télévision (SNRT) ang kasalukuyang miyembro ng EBU sa bansa, samakatwid maaari silang lumahok sa paligsahan.
- ↑ Mula 1959 hanggang 2006. Ang TVMonaco (TVM) ang kasalukuyang miyembro ng EBU sa bansa simula noong 2024, samakatwid maaari silang lumahok sa paligsahan.
- ↑ Mula 2014; dating nirepresenta ng Nederlandse Televisie Stichting (NTS; 1956–1969), Nederlandse Omroep Stichting (NOS; 1970–2009), at ng Televisie Radio Omroep Stichting (TROS; 2010–2013).
- ↑ Mula 2004; dating nirepresenta ng Radiotelevisão Portuguesa (RTP) mula 1964 hanggang 2003.
- ↑ Mula 2001; dating nirepresenta ng Radiodiffusion-Télévision Française (RTF; 1956–1964), Office de Radiodiffusion Télévision Française (ORTF; 1965–1974), Télévision Française 1 (TF1; 1975–1981), Antenne 2 (1983–1992), at ng France Télévision (1993–2000).
- ↑ Mula 1980; dating nirepresenta ng Sveriges Radio (SR) mula 1958 hanggang 1979.
- ↑ Lumahok bilang Republikang Tseko (Ingles: Czech Republic) mula 2007 hanggang 2022.
- ↑ Mula 2011 hanggang 2019; dating nirepresenta ng Magyar Televízió (MTV) mula 1993 hanggang 2010.
- ↑ Mula 2017; dating nirepresenta ng National Television Company of Ukraine (NTU) mula 2003 hanggang 2016.
Sanggunian
[baguhin | baguhin ang wikitext]- ↑ Michael Ray (Enero 13, 2017). "Eurovision Song Contest". Nakuha noong 2 Mayo 2017.
- ↑ "Edinburgh 1972". Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa (EBU). Inarkibo mula sa orihinal noong 31 Mayo 2022. Nakuha noong 27 Marso 2026.
- ↑ Wang, Mel (2 Hunyo 2025). "JJ is the First Filipino To Win Eurovision. Now He's Revamping Opera". Rolling Stone Philippines (sa wikang Ingles). Nakuha noong 27 Marso 2026.
Kawing na panlabas
[baguhin | baguhin ang wikitext]- Ingles: Websayt ng Eurovision
- Turko: Websayt ng Eurovision sa wikang Turko Naka-arkibo 2009-02-18 sa Wayback Machine.