Gilbert N. Lewis

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
Tumalon sa: nabigasyon, hanapin

Si Gilbert Newton Lewis, ForMemRS[1] (Oktubre 23, 1875 – Marso 23, 1946)[2] ay isang Amerikanong kimikong pisikal na nakikilala dahil sa pagkatuklas ng covalent bond at sa kaniyang konsepto ng mga paris ng elektron; sa kaniyang mga istrukturang tuldok na Lewis at iba pang mga kontribusyon sa teoriya ng valence bond na humubog sa modernong mga teoriya ng chemical bonding (pagsasanib na kimikal). Matagumpay siyang nakapag-ambag ng mga gawain at kaalaman sa termodinamika, potokimika, paghihiwalay ng isotopo, at nakikilala rin dahil sa kaniyang konsepto ng mga asido at mga base.

Ipinanganak si G. N. Lewis noong 1875 sa Weymouth, Massachusetts. Pagkatapos na matanggap ang kaniyang PhD sa kimika mula sa Pamantasan ng Harvard at ng pag-aaral niya sa Alemanya at sa Pilipinas, lumipat sa Lewis papunta sa California upang makapagturo ng kimika sa Pamantasan ng California, Berkeley. Pagkaraan ng ilang mga taon, naging dean siya ng kolehiyo ng Kimika sa Berkeley, kung saan inilaan niya ang natitirang bahagi ng kaniyang buhay. Bilang isang propesor, isinanib niya ang mga prinsipyong termodinamiko sa kurikulum ng kimika at nireporma niya ang termodinamikang kimikal sa isang paraang talagang pangmatematika na magagamit ng karaniwang mga kimiko. Sinimulan niyang sukatin ang mga halaga ng malayang enerhiya na may kaugnayan sa ilang mga prosesong pangkimika, na kapwa organiko at inorganiko.

Noong 21 Hunyo 1912, pinakasalan niya si Mary Hinckley Sheldon, anak na babae ng isang propesor sa Harvard na nagtuturo ng mga wikang Romanse. Nagkaroon sila ng dalawang mga anak na lalaki, na kapwa naging mga propesor ng kimika, at ng isang anak na babae.

Bagaman nanomina siya nang 35 mga ulit, hindi kailanman nagwagi si G. N. Lewis ng Gantimpalang Nobel sa Kimika. Noong 23 Marso 1946, natagpuan patay si Lewis sa kaniiyang laboratoryo sa Berkeley kung saan nagtatrabahong gumagamit ng hydrogen cyanide; marami ang naghaka-haka na ang dahilan ng kaniyang kamatayan ay ang pagpapakamatay. Pagkaraan ng kamatayan ni Lewis, sinundan ng kaniyang mga anak ang larangan ng kanilang ama sa kimika.

Mga sanggunian[baguhin | baguhin ang batayan]