Lina Kostenko
Marami pong problema ang artikulong ito. Tulungang mapabuti po ito o di kaya'y talakayin ang mga problemang nakasaad sa pahina ng usapan nito.
|
Lina Kostenko | |
|---|---|
| Kapanganakan | 19 Marso 1930[1]
|
| Mamamayan | Unyong Sobyet Ukranya |
| Nagtapos | National Pedagogical Dragomanov University Maxim Gorky Literature Institute |
| Trabaho | makatà, manunulat, children's writer, prosista |
| Asawa | Jerzy Pachlowski Tsvirkunov Basylovitj |
| Anak | Oksana Pakhlyovska |
Si Lina Vasylivna Kostenko (Ukrainian: Ліна Василівна костенко; ipinanganak noong Marso 1930)[2][3] ay isang makata, manunulat, manunulat, tagapaglathala, at dating hindi magkasundo sa Sobyet. Isang tagapagtatag at nangungunang kinatawan ng kilusang panulaan ng Sixtiers, si Kostenko ay inilarawan bilang isa sa mga nangungunang makata ng Ukraine at pinapurihan sa muling pagbuhay ng tulang liriko sa wikang Ukrainian.
Si Kostenko ay binigyan ng maraming karangalan, kabilang ang isang honorary professorship sa Kyiv Mohyla Academy, honorary doctorates ng Lviv at Chernivtsi University, at ang Shevchenko National Prize, at ang Legion of Honor
Maagang buhay at karera
[baguhin | baguhin ang wikitext]
Si Lina Vasylivna Kostenko ay ipinanganak sa isang pamilya ng mga guro sa Rzhyshchiv. Noong 1936, lumipat ang kanyang pamilya mula sa Rzhyshchiv sa Ukrainian capital city ng Kyiv, kung saan natapos niya ang kanyang sekundaryang edukasyon.[2]
Mula 1937 hanggang 1941, nag aral siya sa Kyiv school #100, na matatagpuan sa Trukhaniv Island, kung saan nakatira ang kanyang pamilya. Ang paaralan, bilang karagdagan sa natitirang bahagi ng nayon, ay sinunog ng mga pwersa ng Nazi noong 1943. [4] Ang tulang Lumaki Ako sa Kyivan Venice ay nakatuon sa mga pangyayaring ito.
Pagkatapos ng pagtatapos sa high school, nag aral siya sa Kyiv Pedagogical Institute, at kalaunan sa Maxim Gorky Literature Institute sa Moscow, mula sa kung saan siya ay nagtapos na may pagkakaiba sa 1956. [2][3]
Sixtiers na paggalaw
[baguhin | baguhin ang wikitext]Si Kostenko ay isa sa mga una at pinakamahalagang numero ng kilusang Sixtiers ng 1950s at 1960s. Ang kanyang tula ay karaniwang liriko at sopistikado, ngunit lubos ding umaasa sa mga aporismo, kolokyalismo, at satirikal na pananalita, at karaniwang kritikal sa awtoritaryanismo.[3]
Si Kostenko ay pinapurihan sa muling pagbuhay ng tulang liriko sa wikang Ukrainian,[5] at tinawag na isa sa mga pinakadakilang babaeng makata ng Ukraine.[6] Ivan Koshelivets, Ukrainian émigré scholar, tinukoy ang kanyang pagsulat bilang "walang uliran" para sa paglihis nito mula sa sosyalistang realismo.[7]
Noong unang bahagi ng 1960s, siya ay sumali sa mga literary evenings ng Kyiv Creative Youth Club. Kasunod ng kanyang pagtatapos, naglathala siya ng tatlong koleksyon ng tula: Earthly Rays noong 1957, Sails noong 1958, at Journeys of the Heart noong 1961. Ang mga tula ay naging napakapopular sa mga mambabasa ng Ukrainian. Siya ay pinuna ng mga kritikong Sobyet dahil sa kanyang ideolohikal na di konpormatibong saloobin at ang kanyang malay na pag iwas sa mga prinsipyo ng sosyalistang realismo na ipinataw ng Partido Komunista.[8] Pinilit siya ng pamahalaan ng Unyong Sobyet sa katahimikan dahil ayaw niyang magpasakop sa mga awtoridad ng Sobyet na nag censor sa kanyang mga tula.[7]
Salungatan sa pamahalaang Sobyet
[baguhin | baguhin ang wikitext]Noong 1961, siya ay pinuna dahil sa "apoliticism." Noong 1963, inalis sa pagkakalimbag ang koleksyong panulaan ng The Star Integral, habang inalis sa tipograpiya ang isa pang koleksiyon ng mga tula, The Prince's Mountian.[7] Sa mga taong ito, ang mga tula ni Kostenko ay inilathala sa mga magasin ng Czechoslovak at mga pahayagan sa Poland. Gayunpaman, paminsan minsan lamang nila naabot Ukrainian madla, karamihan sa pamamagitan ng samizdat.
Noong 1965, nilagdaan ni Kostenko ang isang liham ng protesta laban sa mga pag aresto sa intelektwalidad ng Ukranya. Naroon siya sa paglilitis nina Mykhailo Osadchyi at Myroslava Zvarychevska sa Lviv. Sa paglilitis sa magkapatid na Horyn, itinapon niya ang mga ito ng mga bulaklak. Kasama si Ivan Drach, umapela siya sa editorial office ng magazine na "Zhovten" (ngayon ay "Dzvin") at sa mga manunulat ng Lviv na may panukala na magsalita bilang pagtatanggol sa mga naaresto.[2]
Noong Mayo 1966, sa Pambansang Unyon ng mga Manunulat ng Ukraine, kung saan tinaguriang "mga nasyonalistang tulisan" ang ilan, isang bahagi ng kabataan ang nagbigay ng malugod na palakpakan kay Kostenko, na ipinagtanggol ang kanyang posisyon at pinagtanggol sina Ivan Svitlichny, Opanas Zalyvaha, Myhajlo Kosiv at Bohdan Horyn. Noong 1967, inirekomenda ni Omeljan Pritsak sina Kostenko at Ivan Drach para sa Nobel Prize sa Panitikan kasama ang mas nakatatandang Ukrainiano na makata at politiko na si Pavlo Tychyna.[9] Pagsapit ng 2025, lumitaw na sa mga nominadong isinumite mula 1901 hanggang 1974—na pampublikong magagamit dahil sa 50-taong panahong ng lihim—si Lina Kostenko ay isa sa apat na buhay pa.
Noong 1968, sumulat siya ng mga liham bilang pagtatanggol kay Viacheslav Chornovil bilang tugon sa paninirang-puri laban sa kanya sa pahayagang "Literary Ukraine." Pagkatapos noon, hindi na nabanggit ang pangalan ni Lina Kostenko sa pamamahayag ng Sobyet sa loob ng maraming taon. Nagtatrabaho siya "sa drawer," na alam niyang hindi ilalathala ang kanyang mga gawa.[kailangan ng sanggunian]
Noong 1973, isinama si Lina Kostenko sa blacklist ni Valentyn Malanchuk, Kalihim ng Komite Sentral para sa Ideolohiya ng Partido Komunista ng Ukraine. Noong 1977 lamang, matapos ang pag-alis ni Malanchuk, nailathala ang kanyang koleksyon ng mga tula na On the Banks of the Eternal River,[3] at noong 1979, sa isang espesyal na kautusan ng Presidium ng Socialist-Revolutionary Guard, nailathala ang isa sa kanyang mga pinakadakilang gawa, isang makasaysayang nobelang nasa berso na Marusia Churai (tungkol sa isang mang-aawit ng katutubong Ukrainiano noong ika-17 siglo) na naantala ang pagkilala sa loob ng 6 na taon. Ginawaran siya ng Taras Shevchenko National Prize of Ukrainian SSR noong 1987.[3]
Nagsulat din si Kostenko ng mga koleksyon ng tula na Originality (1980) at Garden of Unthawed Sculptures (1987), isang koleksyon ng mga tula para sa mga bata na pinamagatang The Lilac King (1987).[3]
Mga sanggunian
[baguhin | baguhin ang wikitext]- ↑ "Lina Wassyliwna Kostenko". FemBio database. Nakuha noong 9 Oktubre 2017.
- 1 2 3 4 "Ліна Костенко. Поетеса епохи". Українська правда (sa wikang Ukranyo). Nakuha noong 2026-04-09.
- 1 2 3 4 5 6 "Kostenko, Lina". www.encyclopediaofukraine.com. Nakuha noong 2026-04-09.
- ↑ "Киянка Хорошунова в щоденнику 1943 року: Труханів острів, як і слобідку, спалено вщент. Його спалили німці ще 26 числа". Гордон | Gordon (sa wikang Ukranyo). Nakuha noong 2026-04-09.
- ↑ Olynyk, Marta D. (1979-10). "A Selected Bibliography of Works by and About Lina Kostenko∗". Nationalities Papers (sa wikang Ingles). 7 (2): 213–219. doi:10.1080/00905997908407867. ISSN 0090-5992.
{{cite journal}}: Check date values in:|date=() - ↑ Pazuniak, Natalia (1992). "WORLD LITERATURE IN REVIEW: UKRAINIAN". World Literature Today. 66 (1).
- 1 2 3 Naydan, Michael M.; Kostenko, Lina (1977). "Floating Flowers: The Poetry of Lina Kostenko". Ulbandus Review. 1 (1): 138–157. ISSN 0163-450X.
- ↑ Tarnawsky, Marta (October 2003). "Peizazhi pam'iati (Vybrani poezii 1977-1989)/Landscapes of Memory: The Selected Later Poetry (Book): World Literature Today". World Literature Today. 77: 3/4 – sa pamamagitan ni/ng 141.
- ↑ Mehlin, Hans (2024-05-21). "Nomination%20achive%20-%20Literature%201967". NobelPrize.org (sa wikang Ingles). Nakuha noong 2026-04-11.