Mehmed II

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
Jump to navigation Jump to search
Mehmed II
Sultan ng Imperio Otomano
Qayser-i Rûm
Ang Sultan ng Dalawang Lupain at ang Khan ng Dalawang Dagat[1]
Padishah

Fatih Sultan Mehmed Han - السلطان محمد خان الفاتح.jpg
Larawan ni Sultan Mehmed II
Sultan ng Imperio Otomano
Unang paghahari Agosto 1444 – Septiembre 1446
Hinalinhan Murad II
Kahalili Murad II
Ika-2 paghahari 3 Febrero 1451 – 3 Mayo 1481
Hinalinhan Murad II
Kahalili Bayezid II
Consorts
Isyu
Buong pangalan
Mehmed bin Murad Han
Dinastia Otomano
Ama Murad II
Ina Hüma Hatun
Ipinanganak 30 Marzo 1432
Edirne, Kasultanang Otomano
Namatay 3 May 1481(1481-05-03) (aged 49)
Hünkârçayırı (Tekfurçayırı), malapit sa Gebze, Imperio Otomano
Libingan Fatih Mosque, Istanbul
Lagda
Relihiyon Sunni Islam[2][3]

Si Mehmed II (Makabagong Turco: II. Mehmet, bigkas: [icinˈdʒi ˈmehmet] o /ikindyi MEH-met/) (30 Marzo 1432 - 3 Mayo 1481), na binansagang Mehmed na Mananakop (Turco: Fatih Sultan Mehmet), ay isang sultang Otomano na namuno mula Agosto 1444 hanggang Septiembre 1446, gayon din mula Febrero 1451 hanggang Mayo 1481. Sa kanyang unang paghahari, tinalo niya ang cruzadang pinamunuan ni Juan Hunyadi matapos labagin sa paglusob ng mga Hungaro sa kanyang lupain ang mga napagkasunduan sa tigil-digmaang pang-Kapayapaan ng Szeged. Nang siya ay umakyat muli sa trono noong 1451, pinalakas niya ang hukbong pandagat na Otomano at nagsagawa ng mga paghahanda upang sugurin ang lungsod ng Constantinopla.

Sa gulang na 21, kanyang nasakop ang Constantinopla (ngayon ay Istanbul) at winakasan ang Imperio Bizantino. Matapos ang pagsakop, inangkin niya ang pamagat bilang "Caesar" ng Imperio Romano (Qayser-i Rûm) sapagkat naging pamunuang-lungsod ng natitirang Silangang Imperio Romano ang Constantinopla mula nang ito ay nabasbasan ni Emperador Constantino I noong 330 AD. Ang tanging kumilala lamang sa bansag na ito ay ang Patriarcado ng Constantinopla. Gayon pa man, ang pananaw ni Mehmed II ay pagpapatuloy lamang ng Imperio Romano ang pamumunong Otomano at hindi niya ito pinalitan. Nanatili siya sa paniniwalang ito hanggang sa katapusan ng kanyang buhay, ngunit tuluyan din itong binitiwan ng mga sumunod sa kanya.

Nagpatuloy si Mehmed sa kanyang mga pananakop sa Anatolia hanggang sa pagsasaanib muli nito at gayon na rin sa timog-silangang Europa patungong kanluran hanggang Bosnia. Doon naman sa Constantinopla ay kanyang ipinagpabuti ang politica at lipunan at pinasigla ang sining at agham. Sa pagtatapos ng kanyang paghahari, nabago niya ang lungsod sa kanyang mga atas tungo sa pag-ahon nito bilang maunlad na pamunuang-lungsod ng imperio. Itinuturing siyang isang bayani sa kasalukuyang bansa ng Turquia at sa mas malawak pang pamayanang Muslim. Kabilang sa mga pook na ipinangalan sa kanya ay ang distrito Fatih ng Istanbul, Tulay Fatih Sultan Mehmet at Masjid Fatih.

Maagang paghahari[baguhin | baguhin ang batayan]

Ang paglipat ng kapangyarihan kay Mehmed II sa Edirne, taóng 1451

Si Mehmed II ay ipinanganak noong 30 Marzo 1432 sa Edirne na noon ay pamunuang-lungsod ng bansang Otomano. Ang kanyang ama ay si Sultan Murad II (1404–1451) at ang kanya namang ina ay si Hüma Hatun na isang alipin na naging asawa ng sultan. Hindi tiyak ang pinagmulan ng kanyang ina.[4][5]

Nang si Mehmed II ay labing-isang taon ipinadala siya sa Amasya upang mamahala at magkaroon ng karanasan alinsunod sa kinagawian ng mga pinunong Otomano na nauna sa kanya. Pinadalhan din siya ng kanyang ama ng mga guro upang siya ay makapag-aral. Ang pag-aaral niyang ito sa Islam ay nagkaroon ng malaking dulot sa kanyang isipan at nagtatag ng kanyang paniniwalang Muslim. Nagabayan siya sa kanyang gawaing pangkaalaman sa Islam ng ilang alagad ng agham, katulad na lamang ng kanyang guro na si Molla Gürani, at sinundan niya ang kanilang mga pamamaraan. Siya ay napabago dahil kay Akshamsaddin mula pa lamang sa kanyang pagkabata, lalung-lalo na sa pagtupad niya ng kanyang hangarin at tungkuling maka-Islam na pabagsakin ang Imperio Bizantino sa pamamagitan ng pagsakop sa lungsod ng Constantinopla.

Nang makipagkasundong pangkapayapaan si Murad II sa mga Karamanida sa Anatolia noong Agosto 1444, isinuko niya ang trono sa 12 taóng gulang niyang anak na si Mehmed II.

Sa unang paghahari ni Mehmed II, tinalo niya ang cruzadang pinamunuan ni Juan Hunyadi matapos labagin ng mga paglusob ng mga Hungaro ang mga kasunduan sa tigil-digmaan sa Kapayapaan ng Szeged. Nahikayat ni Cardinal Julian Cesarini, na kinatawan ng Santo Papa, ang hari ng Hungria na ang paglabag sa tigil-digmaan sa mga Muslim ay hindi isang pagtataksil. Sa pagkakataong iyon, hiniling ni Mehmed II sa kanyang ama na umupo muli sa trono, ngunit tinanggihan ito ng kanyang ama. Sa galit niya sa kanyang amang matagal nang tahimik na namumuhay sa timog-kanlurang Anatolia, isinulat ni Mehmet sa kanya na, "Kung ikaw ang sultan, humayo ka na at pamunuan ang iyong hukbo. Kung ako naman ang sultan, inaatasan kitang humayo ka at pamunuan ang aking hukbo." Nang matanggap lamang ito ni Murad II saka niya pinamunuan ang hukbong Otomano na nanaig sa Labanan sa Varna noong 1444.

Ang pagbalik ni Murad II sa trono ay pinilit ni Çandarlı Halil Paşa na punong wazir na Otomano sa panahong iyon at humadlang sa pamumuno ni Mehmed II dahil katunggali niya ang lala (pamagat) o gurong panghari nito na si Akshamsaddin.

Pagsakop sa Constantinopla[baguhin | baguhin ang batayan]

Ang Imperio Otomano sa simula ng ikalawang paghahari ni Mehmed II
Ang Kuta Roumeli Hissar na ipinatayo ni Sultan Mehmed II mula 1451 hanggang 1452 bago ang pagbagsak ng Constantinopla[6]

Sanggunian[baguhin | baguhin ang batayan]

  1. Cihan Yüksel Muslu, (2014), The Ottomans and the Mamluks: Imperial Diplomacy and Warfare in the Islamic World (Ang mga Otomano at Mamluk: Ugnayan at Digmaang Imperial sa Daigdig ng Islam), p. 118
  2. The Essential World History, Volume II: Since 1500. By William J. Duiker, Jackson J. Spielvogel
  3. The Rise of Turkey: The Twenty-First Century's First Muslim Power. By Soner Cagaptay
  4. Freely, John (2009). The Grand Turk: Sultan Mehmet II - Conqueror of Constantinople, Master of an Empire and Lord of Two Seas (Ang Dakilang Turco: Sultan Mehmet II - Sumakop sa Constantinopla, Pinuno ng Imperio at Panginoon sa Dalawang Dagat) (sa Ingles). I.B. Tauris. p. 9. ISBN 978-1-84511-704-7.
  5. Babinger, Franz (1978). Mehmed the Conqueror and His Time (Mehmed na Mananakop at ang Kanyang Panahon) (sa Ingles). Princeton University Press. p. 11. ISBN 978-0-691-01078-6.
  6. "Bosforo, tanawin mula sa Kuleli, Istanbul, Turquia". World Digital Library. 1890–1900. Nakuha noong 2013-12-12.