Alemanyang Nazi

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
Tumalon sa: nabigasyon, hanapin
Greater German Reich
Großdeutsches Reich
1933–1945
Flag National Insignia
Motto
Ein Volk, ein Reich, ein Führer
"One People, one Reich, one Führer"
Anthem
Das Lied der Deutschen (official)

First stanza of
Das Lied der Deutschen
followed by Horst-Wessel-Lied
Europe at the height of Nazi German expansion, 1941-1942.
██ Nazi Germany1
██ German allies1, co-belligerents, and puppet states1
██ Allied-held areas
Capital Berlin
Language(s) German
Government Totalitarian dictatorship, Single-party state
President
 - 1933–1934 Paul von Hindenburg
 - 1934–1945 Adolf Hitler 2
 - 1945 Karl Dönitz
Chancellor
 - 1933–1945 Adolf Hitler
 - 1945 Joseph Goebbels
 - 1945 Lutz Graf Schwerin von Krosigk 3
Historical era Interwar period/WWII
 - Machtergreifung 30 January
 - Gleichschaltung 27 Pebrero 1933
 - Anschluss 12 Marso 1938
 - World War II 1 Setyembre 1939
 - Death of Adolf Hitler 30 Abril 1945
 - German Instrument of Surrender 7/8 May
Area
 - 1941 (Großdeutschland) 696,265 km2 (268,829 sq mi)
Population
 - 1941 (Großdeutschland) est. 90,030,775 
     Density 129.3 /km2  (334.9 /sq mi)
Currency Reichsmark (ℛℳ)
Preceded by
Succeeded by
Weimar Republic
Saar (League of Nations)
Federal State of Austria
Czechoslovak Republic
Klaipėda Region
Free City of Danzig
Second Polish Republic
Kingdom of Italy
Eupen-Malmedy
Luxembourg
Alsace-Lorraine
Drava Banovina
Allied-occupied Germany
Allied-occupied Austria
Third Republic of Czechoslovakia
Republic of Poland
Alsace-Lorraine
Eupen-Malmedy
Luxembourg
Kingdom of Italy
Kaliningrad Oblast
Saar protectorate
Democratic Federal Yugoslavia
Elten and Selfkant
Today part of Watawat ng Alemanya Germany
Watawat ng Austria Austria
Watawat ng Belgium Belgium
Watawat ng Republikang Tseko Czech Republic
Watawat ng Pransiya France
Watawat ng Belarus Belarus
Watawat ng Italy Italy
Watawat ng Litwaniya Lithuania
Watawat ng Luxembourg Luxembourg
Watawat ng Netherlands Netherlands
Watawat ng Poland Poland
Watawat ng Rusya Russia
Watawat ng Eslobenya Slovenia
Watawat ng Ukraine Ukraine
Watawat ng Eslobakya Slovakia
1: Including de facto annexed/incorporated territories.

2: Office formally vacant. Adolf Hitler styled himself Führer und Reichskanzler from Agosto 1934.
3: Lutz Graf Schwerin von Krosigk used the title of Leading Minister.
4: Through the Enabling Act of 1933, the German government was vested with legislative powers, although the Reichstag formally continued to exist as a law-making body.

Ang Alemanyang Nazi (German: Nazideutschland) at kilala rin bilang Ikatlong Reich (German: Drittes Reich) ngunit opisyal na tinawag na Alemang Reich (German: Deutsches Reich) mula 1933 hanggang 1943 at Dakilang Alemang Reich (German: Großdeutsches Reich) mua 26 Hunyo 1943 pasulong ang pangalawang karaniwang ginagamit upang tukuyin ang Alemanya mula 1933 hanggang 1945 nang ito ay isang totalitaryan na diktadurya na pinamunuan ni Adolf Hitler at ng kanyang Partidong Nazi.

Nakipagkasundo sila sa Unyong Sobyet na tutulungan nito ang Alemanya kung sakaling makipagdigma sila. Hinati din nila sa dalawa ang Poland na itinatadhana ng kasunduan. Ngunit nawalan ito ng bisa nang atakihin ng Alemanya ang Unyong Sobyet na tinatawag na Operasyong Barbarossa.

Ang Alemanyang Nazi ay nagsimula ng manalo ang partidong Nazi sa Alemanya at naging Chancellor ng Alemanya si Adolf Hitler. Nang mamatay si Presidente Hidenburg siya ang pumalit bilang Presidente. Bago pa man mamuno si Hitler bilang Presidente sinakop niya na ang Austria, Chechoslovakia at iba pang katabing bansa. Nagdesisyon silang humiwalay sa League of Nations. Noong 23 Agosto 1939 lumagda sila ng kasunduan ng Unyong Sobyet, kabilang dito ang hahatiin nila ang Poland kung sakaling lulusubin ito ng Alemanya at tutulungan ng Unyong Sobyet ang Alemanya kung sakaling makipagdigma ito. 1 Setyembre 1939 ng salakayin ng Alemanya ang Poland pakanluran,at sinalakay naman ng Unyong Sobyet ang Poland pasilangan. Nang tumangging alisin ni Hitler ang kanyang sandatahan sa Poland, Nagdeklara ng pakikidigma ang Pransiya at Britanya. Sa tagsibol ng 1940 nilusob ng pwersa ng Alemanya ang Denmark, Norway, Belgium at Netherlands. Isinunod naman ang Pransiya. Nang matalo ang Pransiya ang mga sundalo ng Allied powers ay ipinalipat sa Dunkirk. Nang bumagsak ang Pransiya hinati ito sa dalawa. Ang Hilagang Pransiya na sakop ng Alemanya,at ang kolaboreytor ng Alemanya, ang Kanlurang Pransiya na mas kilala bilang Vichy France.

Noong Agosto hanggang Oktubre ng 1940, inatake ng Luftwaffe (pwersang panghimpapawid ng Alemanya) ang mga siyudad ng Inglatera ngunit hindi matalo ang RAF (Royal Air Force) o pwersang panghimpapawid ng Britanya kaya't hindi masakop ng Alemanya ang Britanya.Sa Hlagang Aprika, Ang pwersa ng Italya ay umurong sa Egypt, kung saan nakistastyon ang pwersa nito. Natalo sila pero napaatras ng pwersa ng Alemanya sa border ng Egypt. Dahil sa kanyang pagkapanalo, inatake nito ang dating kakampi niya, ang Unyong Sobyet ng ilunsad nito ang Operasyong Barbarossa. Mahigit kilometro nalang ang distansiya nila sa Moscow, ang kapitolyo ng Unyong SObyet ngunit napaatras sila ng matinding tagalamig. Muli silang umatake sa isang rehiyon at tinangkang sakupin ang Stalingrad, pero hindi masakop ang Stalingrad dahil sa Opensiba ng mga ruso sa ilalim ni Heneral Zhukov, at napaatras nila ang pwersa ng Alemanya. Sa hilagang Aprika ang pagsakop ng Morroco at Algeria ng Allied Powers ang nagwakas ng ambisyon ng Alemanya sa Hilagang Aprika. Sa Europa, napaatras muli ng pwersa ng mga ruso ang pwersa ng Alemanya sa border ng Poland. Sa ilalim ng pamumuno ni Heneral Dwight Eisenhower inilunsad nila ang Operansiyon Overlord. Napalaya nila ang Paris at patuloy na umuurong ang pwersa ng Ruso papunta sa kanluran. Inilunsad na ng Alemanya ang huling opensiba nila sa Kanluran, ang battle of the Bulge ngunit dahil sa paurong ang mga Ruso sa Kanluran, nabigo ito. Habang nasa taguan si Hitler kasama ang asawa niys, si Eva Braun nagpakamatay siya at sumuko ang Alemanyang Nazi

Tignan din[baguhin]