Ehipto

Mula sa Tagalog na Wikipedia, ang malayang ensiklopedya
Tumalon sa: nabigasyon, hanapin
Arab Republic of Egypt
Republika Arabo ng Ehipto
جمهورية مصر العربية (Arabic)
Ǧumhūriyyat Miṣr al-ʿArabiyyah
Pambansang awit
EGYPT 5.ogg
"Bilady, Bilady, Bilady"
My country, my country, my country
Kabisera
(at Pinakamalaking lungsod)
Cairo
30°2′N 31°13′E / 30.033°N 31.217°E / 30.033; 31.217
Opisyal na wika Arabic[1] [a]
Mga pangkat-etnikos  99% Egyptians
0.9% Nubians
0.1% Greeks
Pangalang-turing Taga-Ehipto
Pamahalaan Military junta
 -  Tagapangulo of the Kataastaasang Sanggunian ng Hukbong Sandatahan Mohamed Hussein Tantawi[n 1]
 -  Punong Ministro Essam Sharaf
Establishment
 -  Formal independence from the Ottoman Empire 1867 
 -  End of protectorate with the United Kingdom 28 February 1922 
 -  Republic declared 18 June 1953 
 -  Current constitution 11 September 1971 
Lawak
 -  Kabuuan 1,002,450 km2 (30th)
387,048 sq mi 
 -  Tubig (%) 0.632
Populasyon
 -  taya sa Setyembre, 2010 79,089,650 [4] 
 -  2006 census 76,699,427 [4] 
 -  Densidad 82.3/km2 (120th)
214.4/sq mi
GDP (PPP) taya sa 2010
 -  Kabuuan $496.604 billion[5] 
 -  Bawat kapita $6,347[5] 
GDP (makangalan) taya sa 2010
 -  Kabuuan $215.845 billion[5] 
 -  Bawat kapita $2,758[5] 
Gini (1999–00) 34.5 (medium
HDI (2010) Green Arrow Up Darker.svg 0.620[6] (medium) (101st)
Pananalapi Egyptian pound (EGP)
Sona ng oras EET (UTC+2)
 -  Summer (DST) EEST (UTC+3)
Nagmamaneho sa right
Internet TLD .eg, مصر.
Kodigong pantawag +20
^ a. Arabic is the official language;[1] spoken languages & varieties are: Egyptian Arabic, Sa'idi Arabic, Eastern Egyptian Bedawi Arabic, Sudanese Arabic, Domari, Nobiin, Beja & Siwi. Main taught foreign languages are English, French, German & Italian.
^ b.Currently de facto Head of state and Head of government

Ang Republikang Arabo ng Ehipto[7], (Arabo: جمهوريّة مصرالعربيّة, Ǧumhuriyat Misr al-ˁArabiyah; internasyunal: Arab Republic of Egypt) karaniwang kilala bilang Ehipto (Arabo: مصر, Misr o Masr sa dyalektong Ehipsyo; internasyonal: Egypt), ay isang republika sa hilagang-silangang Aprika at maliit na bahagi ng timog-kanlurang Asya.

May sukat na 1,020,000 km², hinahanggan ang Egypt ng Libya sa kanluran, Dagat Mediterraneo sa hilaga, Israel sa hilagang-silangan, Dagat Pula sa silangan, at Sudan sa timog.

Ang mga tagil o piramide ng Giza, tanaw mula sa timog noong huling bahagi ng ika-19 na siglo. Mula sa kaliwa: piramide ng Menkaura, piramide ng Khafra, Dakilang Piramide (ni Khufu).

Ang Ehipto ang pinaka-mataong bansa sa Aprika at sa Gitnang Silangan. Nakatira ang karamihan ng mga 76 milyong katao ng Ehipto sa hindi hihigit sa isang kilometro ang layo mula sa pampang nga Ilog Nile (mga 40,000 km²), kung saan dito lamang matatagpuan ang lupang agrikultural na maaaring mapagtatamnan ng halaman. Ang disyerto ng Sahara ang malalaking bahagi ng lupa nito at madalang lamang ang may nakatira. Sa kasalukuyan, nasa urban ang karamihan ng mga taga-Ehipto, nakatira sa mga matataong lugar katulad ng Cairo, ang pinakamalaking lungsod sa Aprika, at Alexandria.

Lubos na kilala ang Ehipto sa kanyang sinaunang kabihasnan at ilang sa mga nakakamanghang lumang bantayog, kabilang ang Mga Piramide ng Giza, ang Templo ng Karnak at ang Lambak ng mga Hari; naglalaman ang katimogang lungsod ng Luxor ng isang malaking bilang ng mga lumang artifact. Ngayon, malawak na itinuturing ang Ehipto bilang isang pangunahing politikal at kultural na sentro ng Arabo at Gitnang Silangang mga rehiyon.

[baguhin] Mga sanggunian

  1. De facto interim head of state.[2][3]
  1. 1.0 1.1 Constitution of Egypt, Article.2: “Islam is the Religion of the State. Arabic is its official language, and the Islamic Jurisprudence (Sharia) ia a principal source of legislation.”
  2. Hope, Christopher; Swinford, Steven (15 February 2011). "WikiLeaks: Egypt's new man at the top 'was against reform'". The Daily Telegraph. http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/wikileaks/8326225/WikiLeaks-Egypts-new-man-at-the-top-was-against-reform.html. Nakuha noong 2011-03-05. 
  3. "The Supreme Council of the Armed Forces: Constitutional Proclamation". Egypt State Information Service. 13 February 2011. http://www.sis.gov.eg/En/Story.aspx?sid=53709. Nakuha noong 2011-03-05. "The Chairman of the Supreme Council of the Armed Forces shall represent it internally and externally." 
  4. Maling banggit (Hindi tamang <ref> tag; walang binigay na teksto para sa refs na may pangalang popclock); $2
  5. 5.0 5.1 5.2 5.3 "Egypt". International Monetary Fund. http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2010/01/weodata/weorept.aspx?sy=2007&ey=2010&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=469&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=&pr.x=75&pr.y=6. Nakuha noong 2010-04-21. 
  6. "Human Development Report 2010". United Nations. 2010. http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2010_EN_Table1.pdf. Nakuha noong 5 November 2010. 
  7. "Ehipto". English, Leo James. Tagalog-English Dictionary (Talahulugang Tagalog-Ingles). (1990).
Commons
May karagdagang midiya ang Wikimedia Commons na may kaugnayan sa/kay:
Wikinews
May kaugnay na balita ang Wikinews tungkol sa artikulong ito:
Egypt (sa wikang Ingles)

Mga pansariling kagamitan
Mga ngalan-espasyo

Naiiba pa
Mga gawain
paglilibot
pakikihalubilo
Mga kagamitan
Sa ibang wika