Singgapur

Republika ng Singgapur
Republic of Singapore
新加坡共和国 (Tsino)
Republik Singapura Suleras:Ms icon
சிங்கப்பூர் குடியரசு Suleras:Ta icon
Republika ng Singgapur Republic of Singapore; 新加坡共和国 (Tsino); Republik Singapura Suleras:Ms icon; சிங்கப்பூர் குடியரசு Suleras:Ta icon
	Motto: "Majulah Singapura" (Malay); "Onward, Singapore"
	Pambansang awit: Majulah Singapura;
Kabisera	Lungsod ng Singgapur (Downtown Core)
Opisyal na wika	Ingles; Malay; Mandarin; Tamil
Demonym	Singaporean
Pamahalaan	Parliamentary republic
Kalayaan
Lawak
Populasyon
GDP (PPP)	2007 estimate
GDP (nominal)	2007 estimate
HDI (2007)	0.922 (high) (ika-25)
Pananalapi	Singapore dollar (SGD)
Sona ng oras	SST (UTC+8)
Internet TLD	.sg
Kodigong pantawag	65

Mula sa Tagalog na Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

(Idinirekta mula sa Singapore)

Tumalon sa: nabigasyon, hanapin

Ang Republika ng Singgapur^[5] (bigkas /sing·ga·pór/, sa Tsino 新加坡共和国, Xīnjīapō Gònghégúo; sa Malay Republik Singapura; sa Tamil சிங்கப்பூர், Cingkappūrā Kudiyaracu), ay isang isla, syudad-estado, na matatagpuan sa Timog-silangang Asya, sa timog ng estado ng Johor sa Peninsular Malaysia at hilaga ng mga islang Riau ng Indonesia.

[baguhin] Kasaysayan

Pangunahing artikulo: Kasaysayan ng Singapore

Ang isla ay dating tinatawag na Tumalsek at bininyagan ni Prinsipe Parameswara sa pangalang Singapura, nangangahulugang “lungsod (pura) ng leon (singa)” noong ika-16 siglo.

Noong 1819, napunta sa kontrol ni Thomas Stamford Raffles ang lungsod para hadlangan ang dominasyong komersyal ng mga Olandes sa rehiyon. Noong 1826, ang mga kolonya ng istretso ay binubuo ng Singapore, Malaka at Penang.

Noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig naman, mula Pebrero 15, 1942, napasailalim ang pulo sa Imperyong Hapon,

Pagkatapos ng digmaan, napiling primer ministro si Lee Kuan Yew. Ang kanyang partido na People's Action Party ay nagmungkahi para sa integrasyon nito sa pederasyon ng Malaysia, at napabilang ito sa Malaysia hanggang Setyembre ng taong 1963. Taong 1964, pinahayag ang kagustuhan nitong humiwalay dahil sa mga pagkakaiba at noong Agosto 9, 1965 pinroklama ang kasarinlan ng Republika ng Singapore.

[baguhin] Pulitika

Pangunahing artikulo: Pulitika sa Singapore

Ang parlamentarismong ingles ang nagbigay-diwa sa konstitusyon ng Singapore. Ang People's Action Party (Partido ng Aksyong Popular) ang nagdo-domina sa pulitika ng bansa pagkatapos ng pagpapahayag ng kasarinlan. Ang sistema ng gobyerno ay mas hawig sa autoritarianismo kaysa sa isang demokrasya multipartidista Subalit, sa kabaligtaran, masasabing isang modelo ng transparency ang market economy ng Singapore at halos walang katiwalian o korupsyong nangyayari sa gobyerno. Ang Singapore ay isang myembro ng ASEAN.

Mga Primero ministro: Lee Kuan Yew, 1965-1990, Goh Chok Tong, 1990-2004, Lee Hsien Loong, (anak ni Lee Kuan Yew), mula Agosto 12, 2004.

[baguhin] Ekonomiya

Ang kadalasang atraksyon panturista, ang Merlion

Pangunahing artikulo: Ekonomiya ng Singapore

Ang Singapore ay nagtataglay ng isang ekonomiya ng merkado (market economy) na malaya at masagana at may open environment malaya sa katiwalian. Matatag ang kanyang pananalapi at ang GDP nito ay ang pinakamataas sa mundo. Nakadepende ang ekonomiya sa pag-export, partikular ang sa sektor ng elektroniko at industriya.

Noong 2001, ang recession sa buong mundo pati ang pagbagsak ng sektor ng teklonohiya ay nakaapekto sa ekonomiya ng bansa (ang GDP nito ay bumaba ng 2%). Ang epidemya ng SARS na nagsimula noong 2003 ay nakapagpabigat din dito.Maliit lang ang bansang ito at limitado ang yamang likas.Subalit ang mga lider ay napakahusay na nag tuon ng kanilang pansin sa kalakalan at masiglang nakikipag ugnayan sa mga bansang mauunlad,Bumuo ng patakarang kapakipakinabangat isinaalang-alang ang kapakinabangan ng bansa na pinag tuonan ng pansin ng pamahalaan.

[baguhin] Demograpiya

Pangunahing artikulo: Demograpiya ng Singapore

Pagkatapos ng Monaco, ang bansa ang may pinaka-densong populasyon sa mundo. 85% ng mga tao dito ay nakatira sa mga pampublikong tirahang tinatawag na HDB.

Markado ang pagkakaiba ng mga grupong etniko sa bansa: Ang pinakamarami ay ang mga Tsino na 76.8% ng populasyon, kasunod ang mga Malay 13.9%, ang mga indio (Indian) 7.9%, at ang natira ay mula sa iba't ibang bansa, lalo na yung mula sa kanluran.

[baguhin] Sanggunian

↑ Isang lungsod-estado ang Singgapur.
↑ Singapore: History. Asian Studies Network Information Center. Hinango noong Nobyembre 2, 2007.
↑ Population - latest data. Singapore Department of Statistics Singapore: (Oktubre 17, 2008). Hinango noong Oktubre 17, 2008.
↑ ^4.0 ^4.1 ^4.2 ^4.3 Singapore. International Monetary Fund. Hinango noong Oktubre 9, 2008.
↑ Singapore: Singgapur (De Dios, Panganiban)