Rusya

Mula sa Tagalog na Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

Tumalon sa: nabigasyon, hanapin
Российская Федерация
Rossijskaja Federacija
Motto-
Pambansang awitGosudarstvennyj gimn Rossijskoj Federacii
Kabisera
(at Pinakamalaking lungsod)
Moskva
55°45′N 37°37′E / 55.75, 37.617
Opisyal na wika Ruso, marami pang iba sa mga kabuong republika
Pamahalaan Federal semi-presidential republic
 -  Pangulo Dmitry Medvedev
 -  Punong Ministro Vladimir Putin
Pagtatag (862) Pagdating ni Rurik sa Novgorod 
Lawak
 -  Kabuuan 17,075,400 km2 (1st)
6,592,800 sq mi 
 -  Tubig (%) 0.5
Populasyon
 -  2005 estimate 142 800 000 (Ika-8)
 -  2002 census 145 513 037 
 -  Densidad 8/km2 (Ika-178)
20.7/sq mi
GDP (PPP) 2005 estimate
 -  Total US$1.600 trilyon (US$1.748 trilyon) (Ika-9 (Ika-7 hanggang 9))
 -  Per capita US$11 209 (US$12 224) (Ika-61 (Ika-54))
HDI (2003) 0.795 (medium) (Ika-62)
Pananalapi Rubl’ (RUB)
Sona ng oras (UTC+2 to +12)
 -  Summer (DST)  (UTC+3 to +13)
Internet TLD .ru, .su nakalaan
Kodigong pantawag 7

Ang Pederasyong Ruso (Ruso: Российская Федерация, Rossijskaja Federacija) o Russia (Rusya) ay isang bansang sumasaklaw napakalawak na bahagi ng silangang Europa at ng buong hilagang Asya. Ito ang pinakamalaking bansa sa daigdig, tinatayang may sukat na 17 075 40 km² at halos doble ng laki ng sunod na pinakamalaking bansa, Canada.

Ang Rusya dati ang pinakanangingibabaw na republika ng Unyong Sobyet. Ngayon, bilang isang malayang bansa mula nang nabuwag ang Unyong Sobyet noong Disyembre 1991, isa itong maimpluwensyang kasapi ng Commonwealth of Independent States (Komonwelt ng mga Malalayang Estado).

Malaking bahagi ng lawak, populasyon, at kapital ng Unyong Sobyet ay nasa Rusya. Sa ganon, pagkatapos mabuwag ang Unyong Sobyet, nagbigay hangad muli ang Rusya na magkaroon ng maimpluwensyang papel sa mga kaganapan ng mundo. Kapuna-puna ang impluwensyang ito, ngunit malayo pa rin sa dating hinahawak ng Unyong Sobyet.

[baguhin] Heograpiya

Sinasakop ng Rusya ang halos buong hilagang bahagi ng superkontinente ng Eurasia (Eurasya). Karamihan ng bansa ay binubuo ng mga kapatagan, sa bahaging Europeo man o sa bahaging nasa Asya na kilala kadalasan bilang Sibir’ (Siberia). Karamihan sa mga kapatagang ito sa timog ay steppe habang sa hilaga naman ay makakapal na gubat na nagiging tundra patungo sa baybaying Arctic. Matatagpuan ang mga bulubundukin tulad ng Caucasus (kung saan naroroon ang Bundok Elbrus, ang pinakamataas na tuktok sa Europa na may taas ng 5633 m) at ang Altay sa mga katimugang hangganan ng bansa, samantalang sa silangang bahagi ng bansa ay matatagpuan ang Bulubunduking Verhojansk at ang mga bulkan ng Kamchatka Peninsula. Kapuna-puna rin ang Bulubunduking Ural, na syang pangunahing naghahati ng Europa mula sa Asya.

Nagtatanyag ang Rusya ng higit 37 000 km ng baybayin sa mga karagatang Arctic at Pasipiko, pati na rin sa mga masasabing inland na dagat tulad ng Baltic, Black (Itim), at Caspian. Ilan sa mga pulo o kapuluang matatagpuan sa hilagang baybayin ay ang Novaja Zemlja, Franz Joseph Land, Novosibirskie Ostrova, Wrangel Island, Kuril Islands, at Sakhalin.

Ilan sa mga pangunahing lawa sa Rusya ay ang Baikal, Lawa Ladoga, at Onego.

Marami ring mga ilog ang dumadaloy sa Rusya.

kabundukan ng mga Greater Caucasus malapit sa Dombay, Karachay-Cherkessia
Ang kapatagan ng Silangang Siberia, Vasyugan River, Tomsk Oblast.
Taiga sa Tag-lamig, Arkhangelsk Oblast.

[baguhin] Tingnan din


Usbong Ang lathalaing ito ay isang usbong. Makakatulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.

Commons
May karagdagang midiya ang Wikimedia Commons na may kaugnayan sa/kay:
Wikinews
May kaugnay na balita ang Wikinews tungkol sa artikulong ito:
Russia (sa wikang Ingles)

Mga pansariling kagamitan
Sa ibang wika