Republikang Tseko
| Czech Republic Republika ng Tsek Česká republika
|
||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
|
||||||
| Bansag: "Pravda vítězí" (Tseko) "Truth prevails" |
||||||
| Pambansang awit: Kde domov můj? (Tseko) "Where is my home?" |
||||||
 Lokasyon ng Republikang Tseko (orange)
– sa Europe (light orange & white) |
||||||
| Kabisera | Praga, wikang Ingles: Prague, wikang Tseko: Praha (at pinakamalaking lungsod) 866) 50°05′N 14°28′E / 50.083°N 14.467°E |
|||||
| Opisyal na wika | Tseko | |||||
| Pamahalaan | republika ng parliamentaro | |||||
| - | Pangulo | Václav Klaus | ||||
| - | Punong ministro | Petr Nečas | ||||
| Pagkabuo | ||||||
| - | Samo´s Realm | 623 | ||||
| - | Principality of Bohemia | 870 | ||||
| - | Kingdom of Bohemia | 1198 | ||||
| - | Czechoslovakia | Octubre 28, 1918 | ||||
| - | Republika ng Tsek | Enero 1, 1993 | ||||
| UE accession | Mayo 1, 2004 | |||||
| Lawak | ||||||
| - | Kabuuan | 78 866 km2 (116th) 30 450 sq mi |
||||
| - | Tubig (%) | 2 | ||||
| Populasyon | ||||||
| - | taya sa 20091 |  10 476 543 (78th) |
||||
| - | 2001 census | 10 230 060 | ||||
| - | Densidad | 132/km2 (77th) 341/sq mi |
||||
| GDP (PPP) | taya sa 2008 | |||||
| - | Kabuuan | $262 169 billion[1] (39th²) | ||||
| - | Bawat kapita | $25 395[1] (33rd) | ||||
| GDP (makangalan) | taya sa 2008 | |||||
| - | Kabuuan | $217 077 billion[1] (36th) | ||||
| - | Bawat kapita | $21 027[1] (36th) | ||||
| Gini (1996) | 25.4 (low) (5th) | |||||
| HDI (2006) | 0.897 (high) (35th) |
|||||
| Pananalapi | Czech koruna (CZK) |
|||||
| Sona ng oras | CET (UTC+1) | |||||
| - | Summer (DST) | CEST (UTC+2) | ||||
| Nagmamaneho sa | right | |||||
| Internet TLD | .cz³ | |||||
| Kodigong pantawag | +4204 | |||||
| 1 | 31 December 2008 (See Population changes). | |||||
| 2 | Rank based on 2005 IMF data. | |||||
| 3 | Also .eu, shared with other European Union member states. | |||||
| 4 | Shared code 42 with Slovakia until 1997. | |||||
Ang Republika ng Tsek o Tsekya (internasyonal: Czech Republic; wikang Tseko: Česká republika, pinakamalapit na bigkas [tʃɛskaː ˈrɛpuˌblɪka]) ay isang bansa sa gitnang Europa. Ang Tsekya ay isa sa mga miyembro na Unyong Europeo (EU).
Napapaligiran ito ng mga bansang Polonya sa hilaga, Islobakya sa silangan, Austria sa timog at Alemanya sa hilagang-kanluran. Ang teritoryo ng Tsek ay sumasaklaw sa 78 866 kilometro kuwadradong lupain na may pabagu-bagong klima. Ang bansa ay mayroong higit 10 milyong mamamayan.
Mga nilalaman |
[baguhin] Pulitika
Sumali ang Tsekya sa NATO noong Marso 12, 1999 at sa Unyong Europeo noong Mayo 1, 2004.
Ang pinuno ng estado na Tsekya ay ang pangulo. Karamihan sa kapangyarihang ehekutibo ay nakasalalay sa pinuno ng pamahalaan, ang punong ministro, na madalas ding pinuno ng pinakamalaking partido o ng pinakamalaking koalisyon sa parlamento at itinatakda ng pangulo. Ang natitira sa gabinete ay itinatakda ng pangulo sa rekomendasyon ng punong ministro.
Ang pinakamataas na katawang lehislatibo ay ang bicameral na Parlament České republiky (Parlyamento ng Tsekya), na may 281 kinatawan. Ang pinakamataas na katawang hudisyal ay ang Ústavní soud (Hukumang konstitusyonal), na nasusunod sa lahat ng mga isyung konstitusyonal.
[baguhin] Pagkakahati
Tatlo na estado (historical lands) ang bumubuo sa Republika ng Tsek at ang kani-kaniyang kabisera:
- Bohemya, wikang Tseko: Čechy (kabisera Praga)
- Morabya, wikang Tseko: Morava (kabisera Brno)
- Silesya, wikang Tseko: Slezsko (kabisera Ostrava)
Sa dibisyong administratibo, nahahati ang Tsekya sa 14 kraj (rehiyon), ang bawat isa na isinasapangalan sa kanilang mga pangunahing lungsod:
|
|
|||
| Rehiyon | Capital | Populasyon (2009) |
|
|
|
|||
| hlavní město Praha | Praga | 1 233 211 | |
| Středočeský kraj | Praga | 1 230 691 | |
| Jihočeský kraj | Budweis | 636 328 | |
| Plzeňský kraj | Pilsen | 569 627 | |
| Karlovarský kraj | Karlovy Vary | 308 403 | |
| Ústecký kraj | Ústí nad Labem | 835 891 | |
| Liberecký kraj | Liberec | 437 325 | |
| Královéhradecký kraj | Hradec Králové | 554 520 | |
| Pardubický kraj | Pardubice | 515 185 | |
| kraj Vysočina | Jihlava | 515 411 | |
| Jihomoravský kraj | Brno | 1 147 146 | |
| Olomoucký kraj | Olomouc | 642 137 | |
| Zlínský kraj | Zlín | 591 412 | |
| Moravskoslezský kraj | Ostrava | 1 250 255 | |
|
|
|||
[baguhin] Tignan din
- Mga Lupaing Tseko
[baguhin] Mga kawing panlabas
- Úřad vlády České republiky, pamahalaan ng Tsek
- Prezident České republiky, Pangulo ng tsek
- Governament portal, portal ng Tsekya
- Český statistický úřad, Opisinang Panstatistiks
- Czech Republic, gabay sa Tsekya
- Czechtourism, gabay sa Slovakia
- Prague Post English-language online newspaper
- Prague Monitor English-language online newspaper
- Prague Business Journal English-language online newspaper
[baguhin] Mga sanggunian
- ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 "Czech Republic". International Monetary Fund. http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2009/01/weodata/weorept.aspx?sy=2006&ey=2009&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=935&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=&pr.x=47&pr.y=14. Nakuha noong 2009-04-22.
|
|||||||
|
|||||
