Kroasya

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
(Idinirekta mula sa Croatia)
Tumalon sa: nabigasyon, hanapin
Republic of Croatia
Republika Hrvatska
Pambansang Awit: Lijepa naša domovino
Our beautiful homeland

Kinaroroonan ng  Kroasya  (kahel)

sa Europe  (puti)  —  [Gabay]

Kabisera
(at pinakamalaking lungsod)
Zagreb
45°48′N 16°0′E / May mali sa ekspresyon: Hindi inaasahang < na operator May mali sa ekspresyon: Hindi inaasahang < na operator / May mali sa ekspresyon: Hindi inaasahang * na operator; May mali sa ekspresyon: Hindi inaasahang * na operator
Opisyal na wika Wikang Kroatyano1
Pangalang-
turing
Croat, Kroatyano
Pamahalaan Parliamentary republic
 -  President Ivo Josipović
 -  Prime Minister Jadranka Kosor
 -  President of Parliament Luka Bebić
Pagkakatatag
 -  Principality 7852 
 -  Independent Principality 879 
 -  Kingdom 925 
 -  Union with Hungary 1102 
 -  Joined Habsburg Empire 1 Enero 1527 
 -  Independence from Austria–Hungary 29 Oktubre 1918 
 -  Joined Yugoslavia3 29 Nobyembre 1943 
 -  Decision on independence 25 Hunyo 1991 
 -  Declaration of independence Ocktubre 8, 1991 
Lawak
 -  Kabuuan 56,594 km2 (126th)
21,851 sq mi 
 -  Katubigan (%) 1.09
Populasyon
 -  Pagtataya ng 2009 4,489,409[1] (122nd)
 -  Senso ng 2001 4,437,460[2] 
 -  Kakapalan 81/km2 (115th)
208/sq mi
KGK (KLP) Pagtataya ng 2008
 -  Kabuuan $82.407 billion[3] 
 -  Bawat kapita $18,575[3] 
KGK (nominal) Pagtataya ng 2008
 -  Kabuuan $69.357 billion[3] 
 -  Bawat kapita $15,633[3] 
Gini (2008) 29 (low
TKT (2007) 0.871[4] (high) (45th)
Pananalapi Kuna (HRK)
Pook ng oras CET (UTC+1)
 -  Tag-araw (DST) CEST (UTC+2)
Nagmamaneho sa right
Internet TLD .hr
Kodigong pantawag 385
1 Also Italian in Istria and languages of other national minorities (Hungarian, Czech, Slovak, Serbian, etc.) in residential municipalities of the national minorities.
2 Shortly after the reign of Prince Višeslav, Franks were defeated in 803.
3 Before co-founding the Democratic Federal Yugoslavia, Croatia co-founded the Kingdom of Yugoslavia on 1 Disyembre 1918.

Ang Republika ng Croatia (Kroasya[kailangan ng sanggunian]) ay isang bansa sa Europa na karatig ng Mediterraneo, gitnang Europa, at ng Balkans. Isa itong dating republika ng Yugoslavia. Zagreb ang kapital nito. Sa kakaraan lang na kasaysayan ay isang republika ng Yugoslavia ang Croatia ngunit nakamit nito ang kalayaan noong 1991. Kandidato ito sa pagkaestadong-myembro sa Unyong Europeo.

Politika[baguhin]

Pangunahing artikulo: Politika ng Croatia

Naging isang demokrasyang parlamentaryo ang Croatia simula ng pagtibay ng Saligang Batas ng 1990.

Myembro ang Croatia ng:
UN
Council of Europe
OSCE
Partnership for Peace
Iba pang mga organisasyon

Ang Pangulo ng republika (Predsjednik) ang pinuno ng estado at hinahalal sa mandato ng 5 taon. Dagdag pa sa pagiging commander-in-chief ng sandatahang lakas, may tungkuling pamprosedimyento din ang pangulo sa pagtakda ng punong ministro na may pahintulot ng parlamento, at may kaunti ring impluwensiya sa foreign policy.

Ang Hrvatski Sabor (Parlamentong Croatian) ay isang unikameral na katawang lehislatibo na may hanggang 160 kinatawan, lahat hinahalal sa pamamagitan ng botong popular upang manungkulan ng 4 taon. Nangyayari ang plenary sessions ng Sabor mula Enero 15 hanggang Hulyo 15, at mula Setyembre 15 hanggang Disyembre 15.

Ang Hrvatska Vlada (Pamahalaang Croatian) ay pinamumunuan ng Punong ministro na may 2 diputado at 14 ministrong namamahala sa iba’t ibang sektor ng gawain. Responsable ang sangay ehekutibo sa pagmungkahi ng lehislasyon at ng bajet, sa pagpapatupad ng mga batas, at sa paggabay sa mga patakarang panlabas at panloob ng republika.

May three-tiered na sistemang hudisyal ang Croatia na binubuo ng Kataas-taasang Hukuman, mga hukumang pang-županija, at mga hukumang munisipal. Nasusunod ang Hukumang Konstitusyonal sa mga bagay na may kinalaman sa saligang batas. arlou de los reyes

Pagkahati[baguhin]

Županije ng Croatia

Pangunahing artikulo: Županije ng Croatia

Nahahati ang Croatia sa 20 županija (pammaramihan županije) at ang distritong lungsod ng kapital, Zagreb:

  1. Zagrebačka županija
  2. Krapinsko-zagorska županija
  3. Sisačko-moslavačka županija
  4. Karlovačka županija
  5. Varaždinska županija
  6. Koprivničko-križevačka županija
  7. Bjelovarsko-bilogorska županija
  8. Primorsko-goranska županija
  9. Ličko-senjska županija
  10. Virovitičko-podravska županija
  11. Požeško-slavonska županija
  12. Brodsko-posavska županija
  13. Zadarska županija
  14. Osječko-baranjska županija
  15. Šibensko-kninska županija
  16. Vukovarsko-srijemska županija
  17. Splitsko-dalmatinska županija
  18. Istarska županija
  19. Dubrovačko-neretvanska županija
  20. Međimurska županija
  21. Grad Zagreb

Mga talasanggunian[baguhin]

  1. "Croatia". The World Factbook. CIA. https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/hr.html. Hinango noong 2009-10-13. 
  2. Frucht, Richard C. (2005). Eastern Europe: An Introduction to the People, Lands, and Culture. p. 415. ABC-CLIO. ISBN 1-57607-800-0.
  3. 3.0 3.1 3.2 3.3 "Croatia". International Monetary Fund. http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2009/02/weodata/weorept.aspx?sy=2006&ey=2009&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=960&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=&pr.x=37&pr.y=5. Hinango noong 2009-10-01. 
  4. "Human Development Report 2009". United Nations. Accessed 13 Oktubre 2009.

Mga kawing palabas[baguhin]

Turismo[baguhin]

Kalikasan[baguhin]

Mga magazin[baguhin]

Mga retrato[baguhin]



Usbong Ang lathalaing ito ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.