Republikang Tseko
| Republikang Tseko
Česká republika
|
|||||
|---|---|---|---|---|---|
|
|||||
| Motto: "Pravda vítězí" (Tseko) "Nananaig ang katotohanan" |
|||||
| Pambansang awit: Kde domov můj? (Tseko) "Nasaan ang aking tahanan?" |
|||||
 Lokasyon ng Republikang Tseko (kahel)
– sa kontinente ng Europa (maputing kahel & puti) |
|||||
| Kabisera | Praga, wikang Ingles: Prague, wikang Tseko: Praha (at pinakamalaking lungsod) 50°05′N 14°28′E / May mali sa ekspresyon: Hindi inaasahang < na operator May mali sa ekspresyon: Hindi inaasahang < na operator |
||||
| Opisyal na wika | Tseko | ||||
| Pamahalaan | republikang parliamentaryo | ||||
| - | Pangulo | Miloš Zeman | |||
| - | Punong ministro | Petr Nečas | |||
| Pagkabuo | |||||
| - | Samo´s Realm | 623 | |||
| - | Principality of Bohemia | 870 | |||
| - | Kaharian ng Bohemya | 1198 | |||
| - | Tsekoslobakya | Octubre 28, 1918 | |||
| - | Pagkatatag ng Republikang Tseko | 1 Enero 1993 | |||
| Lawak | |||||
| - | Kabuuan | 78 866 km2 (116th) 30 450 sq mi |
|||
| - | Tubig (%) | 2 | |||
| Populasyon | |||||
| - | Pagtataya ng 20091 |  10 476 543 (78th) |
|||
| - | Senso ng 2001 | 10 230 060 | |||
| - | Kakapalan | 132/km2 (77th) 341/sq mi |
|||
| KGK (KLP) | Pagtataya ng 2008 | ||||
| - | Kabuuan | $262 169 billion[1] (39th²) | |||
| - | Bawat kapita | $25 395[1] (33rd) | |||
| KGK (nominal) | Pagtataya ng 2008 | ||||
| - | Kabuuan | $217 077 bilyon[1] (36th) | |||
| - | Bawat kapita | $21 027[1] (36th) | |||
| Gini (1996) | 25.4 (low) (5th) | ||||
| TKT (2006) | 0.897 (high) (35th) |
||||
| Pananalapi | Czech koruna (CZK) |
||||
| Pook ng oras | CET (UTC+1) | ||||
| - | Tag-araw (DST) | CEST (UTC+2) | |||
| Nagmamaneho sa | right | ||||
| Internet TLD | .cz³ | ||||
| Kodigong pantawag | +4204 | ||||
| 1 | 31 December 2008 (See Population changes). | ||||
| 2 | Rank based on 2005 IMF data. | ||||
| 3 | Also .eu, shared with other European Union member states. | ||||
| 4 | Shared code 42 with Slovakia until 1997. | ||||
Ang Republikang Tseko[kailangan ng sanggunian] (internasyonal: Czech Republic; wikang Tseko: Česká republika, pinakamalapit na bigkas [tʃɛskaː ˈrɛpuˌblɪka]) ay isang bansa sa gitnang Europa. Ang Republikang Tseko ay isa sa mga miyembro na Unyong Europeo (EU).
Napapaligiran ito ng mga bansang Polonya sa hilaga, Eslobakya sa silangan, Austria sa timog at Alemanya sa hilagang-kanluran. Ang teritoryo ng Republikang Tseko ay sumasaklaw sa 78 866 kilometro kuwadradong lupain na may pabagu-bagong klima. Ang bansa ay mayroong higit 10 milyong mamamayan.
Mga nilalaman |
Pulitika [baguhin]
Sumali ang Tsekya sa NATO noong 12 Marso 1999 at sa Unyong Europeo noong 1 Mayo 2004.
Ang pinuno ng estado ng Republikang Tseko ay ang pangulo. Karamihan sa kapangyarihang tagapagpaganap ay nakasalalay sa pinuno ng pamahalaan, ang punong ministro, na madalas ding pinuno ng pinakamalaking partido o ng pinakamalaking koalisyon sa parlamento at itinatakda ng pangulo. Ang natitira sa gabinete ay itinatakda ng pangulo sa rekomendasyon ng punong ministro.
Ang pinakamataas na katawang tagapagbatas ay ang bicameral na Parlament České republiky (Parlyamento ng Tsekya), na may 281 kinatawan. Ang pinakamataas na tagapaghukom ay ang Ústavní soud (Hukumang konstitusyonal), na nasusunod sa lahat ng mga isyung konstitusyonal.
Pagkakahati [baguhin]
Tatlo na estado (historical lands) ang bumubuo sa Republika ng Tsek at ang kani-kaniyang kabisera:
- Bohemya, wikang Tseko: Čechy (kabisera Praga)
- Morabya, wikang Tseko: Morava (kabisera Brno)
- Silesya, wikang Tseko: Slezsko (kabisera Ostrava)
Sa dibisyong administratibo, nahahati ang Republikang Tseko sa 14 kraj (rehiyon), ang bawat isa na isinasapangalan sa kanilang mga pangunahing lungsod:
|
|
|||
| Rehiyon | Capital | Populasyon (2009) |
|
|
|
|||
| hlavní město Praha | Praga | 1 233 211 | |
| Středočeský kraj | Praga | 1 230 691 | |
| Jihočeský kraj | Budweis | 636 328 | |
| Plzeňský kraj | Pilsen | 569 627 | |
| Karlovarský kraj | Karlovy Vary | 308 403 | |
| Ústecký kraj | Ústí nad Labem | 835 891 | |
| Liberecký kraj | Liberec | 437 325 | |
| Královéhradecký kraj | Hradec Králové | 554 520 | |
| Pardubický kraj | Pardubice | 515 185 | |
| kraj Vysočina | Jihlava | 515 411 | |
| Jihomoravský kraj | Brno | 1 147 146 | |
| Olomoucký kraj | Olomouc | 642 137 | |
| Zlínský kraj | Zlín | 591 412 | |
| Moravskoslezský kraj | Ostrava | 1 250 255 | |
|
|
|||
Tignan din [baguhin]
- Mga Lupaing Tseko
Mga kawing panlabas [baguhin]
- Úřad vlády České republiky, pamahalaan ng Tsek
- Prezident České republiky, Pangulo ng tsek
- Governament portal, portal ng Tsekya
- Český statistický úřad, Opisinang Panstatistiks
- Czech Republic, gabay sa Tsekya
- Czechtourism, gabay sa Slovakia
- Prague Post English-language online newspaper
- Prague Monitor English-language online newspaper
- Prague Business Journal English-language online newspaper
Mga sanggunian [baguhin]
- ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 "Czech Republic". International Monetary Fund. http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2009/01/weodata/weorept.aspx?sy=2006&ey=2009&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=935&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=&pr.x=47&pr.y=14. Nakuha noong 2009-04-22.
|
|||||||
|
|||||
