Lambda baryon

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
Tumalon sa: nabigasyon, hanapin

Ang mga Lambda baryon ay isang pamilya ng mga subatomikong mga partikulong hadron na may mga simbolong Λ0, Λ+c, Λ0b at Λ+t at may +1 na elementaryong karga o mga neutral. Ang mga ito ay mga baryon na naglalaman ng tatlong magkakaibang mga quark: isang taas na quark, isang babang quark, at isang ikatlong quark na maaaring isang kakaibang quark (Λ0), isang charm quark (Λ+c), isang ilalim na quark (Λ0b) o isang ibabaw na quark(Λ+t) quark. Ang ibabaw na quark ay hindi inaasahang mapagmamasdan dahil ang Pamantayang Modelo ay humuhula sa mean na panahon ng buhay ng mga ibabaw na quark na mga 5×10−25 s.[1] This is about 20 times shorter than the timescale for strong interactions, and therefore it does not form hadrons.

Ang unang partikulong Lamda na natuklasan ang Λ0 noong 1947 habang pinag-aaral ng mga interaksiyon ng kosmnikong sinag [2] Bagaman ang partikulo ay inaasahang mabuhay nang ~10−23 seconds,[2] ito ay aktuwal na nagpatuloy nang ~10−10 seconds.[3] Ang katangian na nagsanhi rito na mabuhay ng matagal ay tinawag na strangeness(pagiging kakaiba) at tumungo sa pagkakatuklas ng kakaibang quark[2] Sa karagdagan, ang mga pagkakatuklas na ito ay tumungo sa isang prinsipyong kilala bilang konserbasyon ng pagiging kakaiba kung saan ang mga magaang partikulo ay hindi mabilis na nabubulok kung ang mga ito ay nagpapakita ng pagiging kakaiba(strangeness) dahil ang mga hindi-mahinang paraan ng pagkabulok ng partikulo ay dapat mag-ingat ng pagiging kakaiba ng nabubulok na baryon. [2]

Talaan[baguhin | baguhin ang batayan]

Ang mga simbolong naeenkuwentro sa talaang ito ang: I (isospin), J (Kabuuang angular na momentum), P (paridad), Q (karga), S (pagiging kakaiba), C (pagiging charm), B′ (pagiging ilalim), T (pagiging ibabaw), B (bilang na baryon), u (taas na quark), d (babang quark), s (kakaibang quark), c (charm quark), b (ilalim na quark), t (ibabaw quark), gayundin ang iba pang mga subatomikong partikulo.

Ang mga antipartikulo ay hindi nakatalas sa tala. Gayunpaman, ang mga ito ay simpleng magbabago sa lahat ng mga quark sa antiquark at ang Q, B, S, C, B′, T, ay ng kabaligtarang mga sensyas(signs). Ang mga halagang I, J, at Psa pula ay hindi matibay na mapapatibay ng ng mga eksperimento ngunit hinuhulan ng modelong quark at umaayon sa mga pagsukat. [4][5] Ang ibabaw na lambda (Λ+t) ay itinala para sa pagiging kompleto ngunit hindi inaasahang mapagmasdan dahil ang mga ibabaw na quark ay nabubulok bago ito mag-hadronisa. [6]

Mga lambda baryon
Particle name Symbol Nilalaman na
quark
Inbariantong masa (MeV/c2) I JP Q (e) S C B' T Mean na panahon ng buhay (s) Karaniwang nabubulok sa
Lambda[3] Λ0 uds 1,115.683±0.006 0 12+ 0 −1 0 0 0 2.631±0.020×10−10 p+ + π or
n0 + π0
charmed Lambda[7] Λ+c udc 2,286.46±0.14 0 12 + +1 0 +1 0 0 2.00±0.06×10−13 See Λ+c decay modes
bottom Lambda[8] Λ0b udb 5,620.2±1.6 0 12 + 0 0 0 −1 0 1.409+0.055−0.054×10−12 See Λ0b decay modes
top Lambda[1] Λ+t udt 0 12 + +1 0 0 0 +1

^ hindi natuklasang partikulo dahil ang ibabaw na quark ay nabubulok bago ito mag-hadronisa.

Sanggunian[baguhin | baguhin ang batayan]

  1. A. Quadt (2006). "Top quark physics at hadron colliders". European Physical Journal C 48 (3): 835–1000. Bibcode 2006EPJC...48..835Q. doi:10.1140/epjc/s2006-02631-6. 
  2. 2.0 2.1 2.2 2.3 The Strange Quark
  3. 3.0 3.1 C. Amsler et al. (2008): Particle listings – Λ
  4. C. Amsler et al. (2008): Particle summary tables - Baryons
  5. J. G. Körner et al. (1994)
  6. Ho-Kim, Quang; Pham, Xuan Yem (1998). "Quarks and SU(3) Symmetry". Elementary Particles and Their Interactions: Concepts and Phenomena. Berlin: Springer-Verlag. p. 262. ISBN 3-540-63667-6. OCLC 38965994. "Because the top quark decays before it can be hadronized, there are no bound t anti-t states and no top-flavored mesons or baryons[...]." 
  7. C. Amsler et al. (2008): Particle listings – Λc
  8. C. Amsler et al. (2008): Particle listings – Λb