Timog Aprika
Mula sa Tagalog na Wikipedia, ang malayang ensiklopedya
|
Republika ng Timog Aprika
|
||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
|
||||||
| Motto: !ke e: ǀxarra ǁke (ǀXam) "Pagkakaisa sa Pagkakaiba" (sa literal “Magkakaibang Tao, Magkaisa”) |
||||||
| Pambansang awit: Pambansang Awit ng Timog Aprika [1] |
||||||
 |
||||||
| Kabisera | Pretoria (ehekutibo) Bloemfontein (hudikatura) Cape Town (batasan) |
|||||
| Pinakamalaking lungsod | Johannesburg (2006) [2] | |||||
| Opisyal na wika |
11
|
|||||
| Demonym | Timog Aprikano | |||||
| Pamahalaan | Demokrasyang konstitusyunal | |||||
| - | Pangulo | Jacob Zuma | ||||
| - | Deputadong Pangulo | Kgalema Motlanthe | ||||
| - | Tagapangulo ng NCOP | M. J. Mahlangu | ||||
| - | Ispiker ng Pambansang Pagtitipon | Max Sisulu | ||||
| - | Punong Hukom | Pius Langa | ||||
| Kalayaan | mula sa Nagkakaisang Kaharian | |||||
| - | Union | Mayo 31, 1910 | ||||
| - | Batas ng Westminster | Disyembre 11, 1931 | ||||
| - | Republika | Mayo 31, 1961 | ||||
| Lawak | ||||||
| - | Kabuuan | 1,221,037 km2 (ika-25) 471,443 sq mi |
||||
| - | Tubig (%) | Bale wala | ||||
| Populasyon | ||||||
| - | 2005 estimate | 47,432,000 (ika-26) | ||||
| - | 2001 census | 44,819,278 | ||||
| - | Densidad | 39/km2 (ika-163) 101/sq mi |
||||
| GDP (PPP) | 2005 estimate | |||||
| - | Total | $570.2 bilyon (ika-18) | ||||
| - | Per capita | $12,161 (ika-57) | ||||
| Gini (2000) | 57.8 (high) | |||||
| HDI (2004) |  0.653 (medium) (121st) |
|||||
| Sona ng oras | SAST (UTC+2) | |||||
| Internet TLD | .za | |||||
| Kodigong pantawag | 27 | |||||
- Tungkol sa bansang Timog Africa ang artikulong ito. Para sa rehiyon, tingnan ang katimugang Aprika.
Ang Republika ng Timog Africa (internasyonal: South Africa) ay isang bansa na matatagpuan sa katimugang dulo ng kontinente ng Africa. Pinapaligiran ito ng Namibia, Botswana, Zimbabwe, Mozambique at Swaziland. Nasa loob ng Timog Africa ang Lesotho na isang malayang bansa.
Isa sa may pinakamaraming grupong etniko sa kontinente ang Timog Aprika. Dito ang pinakamaraming Europeo na nasa Aprika, pinakamaraming populasyon na Indyan, gayon din ang pinakamalaking kumunidad ng halong etnisidad (ng pinaghalong Europeo at Aprikano). Naging malaking bahagi ng kasaysayan at politika ng bansang ito ang pakikipaglaban sa lahi at etnisidad sa pagitan ng mga nakakaraming itim at iilang puti. Nagsimulang ipakilala ng Partidong Pambansa ang patakaran ng apartheid matapos nitong manalo noong eleksyon ng 1948; bagaman, ang partidong din na iyon sa ilalim ng pamumuno ni F.W. de Klerk ang nagsimulang pira-pirasuhin ito noong 1990 pagkatapos ng mahabang pakikipaglaban ng mga nakararaming itim, gayon din ng maraming puti, halong etnisidad at mga Timog Afrikanong Indyan.
Ang bansang ito ang isa sa mga bansa sa Africa na di nagkaroon ng kudeta, at regular na malaya at walang kinikilingang eleksyon na ginaganap noong pang 1994. Dahil dito ang bansang ito ang makapangyarihan sa rehiyon at isa sa pinakamatatag at pinaka-liberal na demokrasya sa Aprika. Ang ekonomiya ng Timog Africa ang pinakamalaki at masulong sa buong kontinente ng Africa, kasama ang makabagong imprastraktura na karaniwan sa buong bansa.
|
|||||
