Walter Baade

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
Tumalon sa: nabigasyon, hanapin
Walter Baade
Kapanganakan 24 Marso 1893(1893-03-24)
Schröttinghausen, Germany
Kamatayan 25 Hunyo 1960 (edad 67)
Göttingen, Alemanya
Pagkamamamayan Aleman
Kabansaan Aleman
Larangan Astronomiya
Institusyon Obserbatoryong Hamburg-Bergedorf, Mt. Wilson, Obserbatoryong Palomar
Alma mater Pamantasan ng Göttingen
Mga estudyante sa pagkaduktor Halton Arp
Allan Sandage
Natatanging mga gantimpala Medalyang Bruce 1955

Si Wilhelm Heinrich Walter Baade (Marso 24, 1893 – Hunyo 25, 1960) ay isang astronomong Aleman na naghanapbuhay sa Estados Unidos mula 1931 hanggang 1959.

Talambuhay[baguhin]

Naging kapakipakinabang sa kaniyan ang mga kalagayan ng pagkakaroon ng walang kuryente noong panahon ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig, na nakapagbawas ng polusyon ng liwanag sa Obserbatoryo ng Mount Wilson, upang malutas ang mga bituin na nasa gitna ng galaksiyang Andromeda sa unang pagkakataon, na humantong sa kaniyang paglalarawan ng namumukod-tanging mga populasyon para sa mga bituin (Populasyon I at Populasyon II). Ang kaparehong mga obserbasyon ay humantong sa kaniyang pagkatuklas na mayroong palang dalawang mga uri ng mga butuin na baryableng Cepheid. Ang pagkakatuklas na ito ay humantong sa kaniya na muling kalkulahin ang sukat ng nakikilalang uniberso, na nagpadoble sa dating pagtutuos na ginawa ng Hubble noong 1929.[1][2][3] Ipinahayag niya ang natuklasan niyang ito na nagdulot ng nauukol na pagkakamanghai sa pagpupulong ng International Astronomical Union sa Roma noong 1952.

Kasama ni Fritz Zwicky, nakilala niya ang mga supernoba bilang isang bagong kategorya ng mga bagay na pang-astronomiya.[4][5] Ipinanukala rin ni Baade at ni Zwicky ang pag-iral ng mga bituing neutron, at ipinanukala na ang mga supernoba ay maaaring makalikha ng mga bituing neutron.

Simula noong 1952, si Baade at si Rudolph Minkowski ang nakakilala ng mga katumbas na optikal ng sari-saring mga pinagmumulang mga radyo,[6] kabilang na ang Cygnus A. Natuklasan niya ang 10 mga asteryod, kasama na ang mga namumukod-tanging 944 Hidalgo (mahabang peryodo ng orbit) at ang asteroyd na klaseng Apollo na 1566 Icarus (na ang perhelion ay mas malapit kaysa sa Merkuryo) at ang asteroyd na Amor na 1036 Ganymed.

Mga parangal[baguhin]

Mga gantimpala

Ipinangalan para sa kaniya

Tingnan din[baguhin]

Mga sanggunian[baguhin]

  1. Baade W (1944) Ang resolusyon ng Messier 32, NGC 205, at ang sentral na rehiyon ng nebulang Andromeda. ApJ 100 137-146
  2. Baade W (1956) Ang relasyon ng peryodo-lumonisidad ng mga Cepheid. PASP 68 5-16
  3. Allen, Nick. "Section 2: The Great Debate and the Great Mistake: Shapley, Hubble, Baade". The Cepheid Distance Scale: A History. http://www.institute-of-brilliant-failures.com/section2.htm. Hinango noong 19 Nobyembre 2011. 
  4. W. Baade, F. Zwicky, 1934, "On Super-Novae". Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America, 254-259.
  5. Donald E. Osterbrock, Walter Baade – A Life in Astrophysics, Princeton und Oxford: Princeton University Press 2001. ISBN 0-691-04936-X. Sa kaniyang biyograpiya, ipinahayag ni Osterbrock, sa pahina 32, na ginamit na ni Baade ang pariralang Aleman na "Hauptnova" (pangunahing noba, ang sinaunang salita ni Baade para sa supernoba) sa panayam na pampapasinaya ni Baade noong 1929 sa Hamburg (Osterbrock).
  6. Baade, W. at Minkowski, R., 1954. Identification of the Radio Sources in Cassiopeia, Cygnus A, and Puppis A. Astrophysical Journal, Bolumen 119, p. 206-214 (Enero 1954) ADS: 1954ApJ...119..206B

Iba pang mga mababasa[baguhin]