1918
Ang 1918 (MCMXVIII) ay isang karaniwang taon na nagsimula noong Martes sa Kalendaryong Gregoryano at Lunes sa Kalendaryong Juliyano. Ito ang ika-1918 na taon ng Karaniwang Panahon (Common Era, CE) at Anno Domini (AD), ang ika-918 na taon ng ikalawang milenyo, ang ika-18 na taon ng ika-20 dantaon, at ang ika-9 na taon ng dekada 1910. Sa pagsisimula ng 1918, ang Kalendaryong Gregoryano ay 13 araw na nauuna sa Kalendaryong Juliyano, na nanatiling ginagamit sa ilang lokalidad hanggang 1923.
Ang kasunduang tigil-putukan na epektibong nagwakas sa Unang Digmaang Pandaigdig ay naganap sa ikalabing-isang oras ng ikalabing-isang araw ng ikalabing-isang buwan ng taong ito. Sa taon ding ito, ang pandemya ng trangkasong Espanyol ay kumitil ng tinatayang 50 hanggang 100 milyong katao sa buong mundo.
Sa Rusya, ang taong ito ay may 352 araw lamang. Bunga ng paglipat mula sa Kalendaryong Juliyano patungo sa Kalendaryong Gregoryano, kinailangang laktawan ang 13 araw. Ang Miyerkules, Enero 31 (Kalendaryong Juliyano) ay kaagad na sinundan ng Huwebes, Pebrero 14 (Kalendaryong Gregoryano).
Kaganapan
[baguhin | baguhin ang wikitext]- Enero – Pandemya ng trangkaso noong 1918: Ang "trangkasong Espanyol" ay unang naobserbahan sa Kondado ng Haskell, Kansas, Estados Unidos.[1]
- Enero 18 – Idinaos sa Konzerthaus sa Viena ang Makasaysayang Konsiyerto para sa Kapakinabangan ng mga Balo at Ulila ng mga Sundalong Austriyano at Unggaro.[2]
- Pebrero 6 – Karapatan ng kababaihan sa pagboto sa Reyno Unido: Ipinagkaloob ng Batas sa Pagkakatawan ng mga Mamamayan ang karapatang bumoto sa karamihan ng mga kababaihang may edad na 30 taong gulang pataas.[3]
- Marso 12 – Naging bagong kabisera ng Sobyetikong Rusya ang Mosku dahil sa panganib sa seguridad na dulot ng pagiging napakalapit ng Petrograd sa mga teritoryong nasakop ng Gitnang Kapangyarihan sa panahon ng "Operation Fist Punch".[4]
- Abril 21 – Isang lindol ang yumanig sa katimugang California, Estados Unidos na nagdulot ng pinsalang nagkakahalaga ng $200,000, ikinamatay ng isang tao, at ikinasugat ng ilan pa.[5]
- Mayo 24 – Ang mga kababaihan sa Canada, maliban sa mga residente ng Quebec, ay pinagkalooban ng karapatang bumoto sa mga pederal na halalan.[6]
- Hunyo 1 – Ang epidemya ng trangkasong Kastila ay naging isang pandemya, na kumitil ng mahigit 30 milyong buhay sa sumunod na anim na buwan.[7]
- Hunyo 9 – Ginampanan ni Theda Bara ang pangunahing papel sa tahimik na dramang Under the Yoke, na kalaunan ay naging kontrobersyal dahil sa paglalarawan nito sa mga Pilipino at sa panig lamang ng pananaw nito hinggil sa pananakop ng Estados Unidos sa Pilipinas.[8]
- Hunyo 18 – Itinatag sa Guagua, Pilipinas, ang kauna-unahang Guagua National Colleges (Pambansang Kolehiyo ng Guagua).[9]
Si Gran Dukesa Anastasia Nikolaevna ng Rusya na pinatay sa utos ng partidong Bolshivek noong Hulyo 17, 1918. Pinatay din ang kanyang ama na si Tsar Nicholas II, mga kaanak at kasama sa bahay. Ang sinasabing pagkaligtas ni Anastasia ay naging paksa ng mga pelikula (gaya ng animasyong pelikula noong 1997 at ng pelikula noong 1956 na pinagbatayan nito, na pinagbidahan nina Ingrid Bergman at Yul Brynner), mga pelikulang ginawa para sa telebisyon, at isang musikal sa Broadway na batay sa animasyong pelikula noong 1997. - Hulyo 17 – Sa utos ng Partidong Bolshevik at isinagawa ng Cheka, binaril at pinatay sa Bahay Ipatiev sa Ekaterinburg, Rusya, ang dating tsar ng Rusya na si Nicholas II at ang kaniyang asawang si Alexandra Feodorovna. Pinaslang din ang kanilang mga anak na sina Olga, Tatiana, Maria, Anastasia, at Alexei. Napatay rin ang manggagamot ng maharlikang pamilya na si Eugene Botkin, ang kasambahay na si Anna Demidova, ang tauhang si Alexei Trupp, at ang kusinerong si Ivan Kharitonov.[10]
- Agosto 30 – Bilang tugon sa Rebolusyong Oktubre sa Rusya, binaril at nasugatan si Vladimir Lenin ni Fanny Kaplan sa Mosku, subalit nakaligtas siya.[11]
- Setyembre 7 – Inilathala ni John Brian Christopherson ang kaniyang natuklasan na ang antimonyo potasyum tartrato ay isang mabisang lunas sa bilharzia, isang sakit na dulot ng mga parasitikong flatworm (platelminto o Platyhelminthes).[12]
- Oktubre 3 – Itinalaga ni Kaiser Wilhelm si Prinsipe Maximilian ng Baden bilang Kansilyer ng Alemanya.[13]
- Nobyembre 23 – Nagsimula ang pamahalaang militar ng Britanya sa Palestina.[14]
- Disyembre 3 – Isang maliit na singsing na eklipse ng Araw (annular solar eclipse) ang nagtakip sa 94% ng Araw sa isang malawak na landas na may lapad na hanggang 236.4 kilometro, at tumagal nang 7 minuto at 5.69 segundo. Namataan ang eklipse sa malaking bahagi ng Timog Amerika, kabilang ang Santiago, Buenos Aires, at Montevideo, gayundin sa ilang bahagi ng Timog-Kanlurang Aprika.[15]
Kapanganakan
[baguhin | baguhin ang wikitext].jpg)
Kamatayan
[baguhin | baguhin ang wikitext]
Mga sanggunian
[baguhin | baguhin ang wikitext]- ↑ Barry, John M. (2005). The Great Influenza; The Story of the Deadliest Pandemic in History (sa wikang Ingles). New York: Penguin Books. ISBN 978-0143036494.
- ↑ "Historical Concert for the Benefit of Widows and Orphans". World Digital Library (sa wikang Ingles). 2014-02-10. Inarkibo mula sa orihinal noong Hunyo 22, 2015. Nakuha noong 2014-06-22.
- ↑ Penguin Pocket On This Day (sa wikang Ingles). Penguin Reference Library. 2006. ISBN 0-14-102715-0.
- ↑ Tucker & Roberts 2005, p. 663 (sa Ingles)
- ↑ Townley, S.D. (1918), "The San Jacinto earthquake of April 21, 1918", Bulletin of the Seismological Society of America (sa wikang Ingles), VIII (2–3), Seismological Society of America: 45–52, Bibcode:1918BuSSA...8...45T, doi:10.1785/BSSA0080020045, S2CID 133342475, inarkibo mula sa orihinal noong Mayo 11, 2020, nakuha noong Abril 2, 2018
- ↑ "Women's Right to Vote in Canada". lop.parl.ca (sa wikang Ingles). Nakuha noong 2018-02-22.
- ↑ "La Grippe Espagnole de 1918" (sa wikang Ingles). Institut Pasteur. Inarkibo mula sa orihinal noong Hunyo 4, 2011. Nakuha noong 3 Mayo 2011.
- ↑ Dr. Nathan Bradford, "1901–1935: How Americans and Filipinos regarded each other" in "Proceedings of the Second International Academic Conference on the Cultural Images of Colonial Domination", Cape Town, 1999 (sa Ingles)
- ↑ "History-GNC". GNC (sa wikang Ingles). GNC Portal. Nakuha noong 3 Disyembre 2017.
- ↑ Rappaport, Helen (2010). The Last Days of the Romanovs: Tragedy at Ekaterinburg (sa wikang Ingles). St. Martin's Griffin. pp. 178–186. ISBN 978-0312603472.
- ↑ Lyandres, Semion (Taglagas 1989). "The 1918 Attempt on the Life of Lenin: A New Look at the Evidence". Slavic Review (sa wikang Ingles). 48 (3). Cambridge University Press: 432–448. doi:10.2307/2498997. JSTOR 2498997. S2CID 155228899.
- ↑ Christopherson, J. B. (1918). "The Successful Use of Antimony in Bilharziosis". The Lancet (sa wikang Ingles). 192 (4958): 325. doi:10.1016/S0140-6736(01)02807-0.
- ↑ Haffner, Sebastian (2002). Die deutsche Revolution 1918/19 (German) (sa wikang Ingles). Kindler. p. 44. ISBN 3-463-40423-0.
- ↑ Biger, Gideon (2004). The Boundaries of Modern Palestine, 1840–1947 (sa wikang Ingles). London: Routledge. pp. 55, 164. ISBN 978-0-7146-5654-0. Nakuha noong 2009-05-02.
- ↑ "Saros Series 131". Catalog of Solar Eclipses (sa wikang Ingles). NASA. Nakuha noong 6 Oktubre 2018.