Adobe (arkitektura)
Ang adobe ay isang uri ng mabigat na putik na ginagamit sa paggawa ng mga blokeng pang-gusali.[1]
Distribusyon
[baguhin | baguhin ang wikitext]Karaniwan sa buong mundo ang mga gusaling gawa sa lupang pinatuyo sa araw, kabilang ang Gitnang Silangan, Kanlurang Asya, Hilagang Aprika, Kanlurang Aprika, Timog Amerika, Timog-kanlurang Hilagang Amerika, at Timog-kanluran at Silangang Europa.[2] Matagal nang ginagamit ang adobe ng mga katutubong mamamayan ng Amerika sa Timog-kanlurang Estados Unidos, Mesoamerika, at Andes sa loob ng ilang libong taon.[3] Itinayo ng mga taong Puweblo ang kanilang mga estrukturang adobe gamit ang mga dakot-dakot ng adobe o mga basket na puno nito, hanggang sa ipakilala ng mga Kastila sa kanila ang paggawa ng mga ladrilyo. Ginamit ang mga ladrilyong adobe sa Espanya mula pa noong Huling Panahon ng Tanso at Panahon ng Bakal (mula ika-8 siglo BK pataas).[4] Maiuugnay ang malawakang paggamit nito sa pagiging simple ng disenyo at paggawa, at sa pagiging matipid nito.[5]
Komposisyon
[baguhin | baguhin ang wikitext]
Ang ladrilyong adobe ay isang kompositong materyal na gawa sa lupa na hinaluan ng tubig at isang organikong sangkap tulad ng dayami o dumi ng hayop. Ang komposisyon ng lupa ay karaniwang naglalaman ng buhangin, banlik, at luwad. Kapaki-pakinabang ang dayami sa pagbibigkis ng materyal at sa pagpapahintulot dito na matuyo nang pantay, kaya napipigilan ang pagbibitak na dulot ng hindi pantay na bilis ng pag-urong;[6] nagbibigay rin ng parehong pakinabang ang dumi ng hayop. Ang pinakakanais-nais na tekstura ng lupa para sa paggawa ng putik para sa adobe ay binubuo ng 15% luwad, 10–30% banlik, at 55–75% pinong buhangin.[7]
Mga sanggunian
[baguhin | baguhin ang wikitext]- ↑ English, Leo James, Diksyunaryong Tagalog-Ingles, Kongregasyon ng Kabanalbanalang Tagapag-ligtas, Maynila, ipinamamahagi ng National Book Store, may 1583 na mga dahon, ISBN 971910550X
- ↑ Marchand, Trevor (2009). The Masons of Djenne [Mga Mason ng Djenne] (sa wikang Ingles). Bloomington: University of Indiana Press
- ↑ Beck, Roger B.; Linda Black; Larry S. Krieger; Phillip C. Naylor; Dahia Ibo Shabaka (1999). World History: Patterns of Interaction [Kasaysayan ng Mundo: Mga Huwaran ng Interaksiyon] (sa wikang Ingles). Evanston, Illinois: McDougal Littell. ISBN 0-395-87274-X.
- ↑ de Chazelles-Gazzal, Claire-Anne (1997). Les maisons en terre de la Gaule méridionale. Montagnac, France: Éditions Monique Mergoil. pp. 49–57.
- ↑ Rose, William I.; Julian J. Bommer (2004). Natural hazards in El Salvador [Mga likas na panganib sa El Salbador] (sa wikang Ingles). Geological Society of America. p. 299. ISBN 0-8137-2375-2.
- ↑ Vargas, J.; J. Bariola; M. Blondet (1986). "Seismic Strength of Adobe Masonry" [Katatagan Laban sa Lindol ng Pagmamasong Adobe]. Materials and Structures (sa wikang Ingles). 9 (4): 253–256. doi:10.1007/BF02472107. S2CID 108826268.
- ↑ Garrison, James. "Adobe-The Material, Its Deterioration, Its Coatings" [Adobe-Ang Materyal, Ang Pagkasira Nito, Ang Mga Patong Nito] (PDF) (sa wikang Ingles). pp. 5–16. Inarkibo mula sa orihinal (PDF) noong 5 Marso 2016. Nakuha noong 27 Pebrero 2013.
Ang lathalaing ito na tungkol sa Agham ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.