Balo-i

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
(Idinirekta mula sa Baloi, Lanao del Norte)
Jump to navigation Jump to search
Balo-i

Bayan ng Baloi
Mapa ng Lanao del Norte na nagpapakita sa lokasyon ng Baloi.
Mapa ng Lanao del Norte na nagpapakita sa lokasyon ng Baloi.
Balo-i is located in Pilipinas
Balo-i
Balo-i
Lokasyon sa Pilipinas
Mga koordinado: 8°07′N 124°13′E / 8.12°N 124.22°E / 8.12; 124.22Mga koordinado: 8°07′N 124°13′E / 8.12°N 124.22°E / 8.12; 124.22
BansaPilipinas
RehiyonHilagang Mindanao (Rehiyong X)
LalawiganLanao del Norte
DistritoUnang Distrito ng Lanao del Norte
Mga barangay21
Lawak
 • Kabuuan90.98 km2 (35.13 milya kuwadrado)
Populasyon
 (15 Agosto 2015)[1]
 • Kabuuan58,383
 • Kapal640/km2 (1,700/milya kuwadrado)
 • Kabahayan
6,946
Kodigong Pangsulat
9217
PSGC
103502000
Kodigong pantawag63
Kaurian ng kitaika-3 klase ng kita ng bayan[2]
Websaytbalo-i.gov.ph

Ang Balo-i, opisyal na Bayan ng Balo-i, ay isang ika class bayan sa lalawigan ng Lanao del Norte, Pilipinas. Ayon sa 2015 senso, mayroon itong populasyon na 58,383 katao.

Binabaybay rin itong Baloi o Balëy gamit ang Ortograpíyang Filipino 2014. Matatagpuan sa bayang ito ang Paliparan ng Maria Cristina, na tinagurian ding Paliparan ng Iligan.

Kasaysayan[baguhin | baguhin ang batayan]

Itinatag ang Balo-i mula sa mga distritong munisipal ng Momungan, Pantar, at Balut noong Agosto 1, 1948. Ito ang pinagmulang bayan ng Tagoloan, na humiwalay noong Hunyo 21, 1969, at Pantar, na naging malayang bayan noong Hunyo 11, 1978.

Heograpiya[baguhin | baguhin ang batayan]

Mga barangay[baguhin | baguhin ang batayan]

Ang bayan ng Balo-i ay nahahati sa 21 na mga barangay.

  • Abaga
  • Adapun-Ali (Dariat)
  • Angandog (Bulao)
  • Angayen (Balut)
  • Bangko
  • Batolacongan (Basagad)
  • Buenavista
  • Cadayonan
  • Landa (Gadongan)
  • Lumbac
  • Mamaanun
  • Maria Cristina
  • Matampay
  • Nangka
  • Pacalundo
  • Poblacion East
  • Poblacion West
  • Sandor (Daduan)
  • Sangcad (Cormatan)
  • Sarip-Alawi (Payawan)
  • Sigayan

Klima[baguhin | baguhin ang batayan]

Malak ng kapanahunan sa Balo-i
Buwan Ene Peb Mar Abr May Hun Hul Ago Set Okt Nob Dis Taunan
Balasaking taas °S (°P) 26
(79)
27
(81)
27
(81)
28
(82)
28
(82)
27
(81)
27
(81)
27
(81)
28
(82)
27
(81)
27
(81)
27
(81)
27.2
(81.1)
Balasaking baba °S (°P) 22
(72)
22
(72)
22
(72)
23
(73)
23
(73)
23
(73)
23
(73)
22
(72)
23
(73)
23
(73)
23
(73)
22
(72)
22.6
(72.6)
Balasaking kadanligan mm (dali) 159
(6.26)
143
(5.63)
166
(6.54)
183
(7.2)
357
(14.06)
414
(16.3)
333
(13.11)
309
(12.17)
289
(11.38)
285
(11.22)
253
(9.96)
166
(6.54)
3,057
(120.37)
Araw ng balasaking pag-ulan 18.4 17.2 20.6 23.4 29.3 29.2 29.9 29.4 27.7 28.7 25.5 19.9 299.2
Sanggunian: Meteoblue [3]

Demograpiko[baguhin | baguhin ang batayan]

Senso ng populasyon ng
Balo-i
TaonPop.±% p.a.
1948 14,498—    
1960 18,077+1.86%
1970 23,644+2.72%
1975 20,392−2.92%
1980 19,383−1.01%
1990 27,512+3.56%
1995 32,063+2.91%
2000 38,534+4.02%
2007 44,366+1.96%
2010 50,387+4.74%
2015 58,383+2.84%
Sanggunian: PSA[4][5][6][7]

Ekonomiya[baguhin | baguhin ang batayan]

Ang tinatanim na mga produktong pansaka sa Balo-i ay kamote (ang pinakamalaking kamote sa lalawigan), mais, pakal, mga gulay, kalabasa, pakwan, madang, durian, niyog, at mani.

Ang mga produkto nito ay rotie (isang pankeyk na gawa sa harinang hinaluan ng lasang chicken curry), dodol (isang dinurog na kaning niluto kasama ang lasang durian), bakas (isang tunang dinangdang), at matatamis na mga panghimagas tulad ng tiyateg, berowa, amik, at tamokonsi.

Matatagpuan sa bayan ang Agus IV Hydroelectric Powerplant na nasa Ilog Agus at matatagpuan in Barangay Nangka, 18 kilometro mula sa lungsod ng Iligan. Ang planta, na matatagpuan 120 metro (390 talampakan) sa baba ng lupa, ay ang unang planta ng hidroelektrisidad na nasa ilalim ng lupa sa Mindanao at pangatlo sa Pilipinas. Ipinalalagay na sapat ang nililikhang kuryente nito para pailawan ang isang lungsod na 12 beses mas malaki sa laki ng Iligan o para paganahin ang 20 mga pabrika ng semento.

Mga sanggunian[baguhin | baguhin ang batayan]

  1. https://www.psa.gov.ph/sites/default/files/attachments/hsd/pressrelease/R10.xlsx.
  2. https://psa.gov.ph/classification/psgc/?q=psgc/barangays/103502000.
  3. "Balo-i: Average Temperatures and Rainfall". Meteoblue. Nakuha noong 30 January 2020.
  4. Census of Population (2015). "Region X (Northern Mindanao)". Total Population by Province, City, Municipality and Barangay. PSA. Nakuha noong 20 Hunyo 2016.
  5. Census of Population and Housing (2010). "Region X (Northern Mindanao)". Total Population by Province, City, Municipality and Barangay. NSO. Nakuha noong 29 Hunyo 2016.
  6. Censuses of Population (1903–2007). "Region X (Northern Mindanao)". Table 1. Population Enumerated in Various Censuses by Province/Highly Urbanized City: 1903 to 2007. NSO.
  7. "Province of Lanao del Norte". Municipality Population Data. Local Water Utilities Administration Research Division. Nakuha noong Disyembre 17, 2016.

Mga Kawing Panlabas[baguhin | baguhin ang batayan]