Bitamina C

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
Tumalon sa: nabigasyon, hanapin
Bitamina C
L-Ascorbic acid.svg
Ascorbic-acid-from-xtal-1997-3D-balls.png
Datos Klinikal
AHFS/Drugs.com monograph
MedlinePlus a682583
Kategorya sa
pagdadalangtao
  • A (to RDA), C (mataas sa RDA)
Mga ruta ng
administrasyon
bibig, IM, IV, subQ
Kodigong ATC
Estadong Legal
Estadong legal
  • AU: Walang pagtatakda
  • US: OTC
  • general public availability
Datos Parmakokinetiko
Bioavailability mabilis & kumpleto
Pagbuklod ng protina wala
Biyolohikal na hating-buhay nagbabago batay sa dami ng plasma
Ekskresyon bato (kidney)
Mga pangkilala
Singkahulugan L-ascorbic acid, ascorbic acid, ascorbate
Bilang ng CAS
PubChem CID
IUPHAR/BPS
DrugBank
ChemSpider
UNII
KEGG
ChEBI
ChEMBL
NIAID ChemDB
E number E300 (antioxidants, ...)
ECHA InfoCard 100.000.061
Datos Kemikal at Pisikal
Pormula C6H8O6
Bigat Molar 176.12 g/mol
Modelong 3D (Jmol)
Densidad 1.694 g/cm3
Punto ng pagkatunaw 190 °C (374 °F)
Punto ng pagkulo 553 °C (1,027 °F)
  (patunayan)

Ang bitamina C(Vitamin C, L-ascorbic acid o L-ascorbate) ay isang mahalagang nutriento para sa mga tao at ilang mga species ng mga hayop. Sa mga buhay na organismo, ang ascorbate ay umaasal bilang antioxidant sa pamamagitan ng pagpoprotekta sa katawan laban sa oksidatibong stress.[1] Ito rin ay kopaktor sa hindi bababa sa walaong mga ensimatikong reaksiyon kabilang ang ilang mga reaksiyong sintesis ng collagen na kung hindi gumagana ay maaaring magdulot ng matinding sintomas ng sakit na scurvy. Sa mga hayop, ang mga reaksiyong ito ay labis na mahalaga sa pagpapagaling ng mga sugat at sa pagpipigil ng pagdudugo mula sa mga capillary.

Biosintesis[baguhin | baguhin ang batayan]

Pangunahing lathalain: biosintesis

Ang karamihan sa mga hayop at halaman ay may kakayahang mag-sintesis(synthesize) ng kanilang sariling bitamina C sa pamamagitan ng sekwensiya ng apat na pinapatakbo ng enzyme na mga hakbang na kumokonberte sa glucose patungo sa bitamina C[2]. Ang glucose na kailangan upang mag-sintesis ng ascorbate sa atay(sa mga mammal at mga ibon na nagsasagawa ng perching) ay kinakatas mula sa glycogen. Ang sintesis ng ascorbate ay isang nakabatay sa glycogenolisis na proseso. Sa mga reptilya at mga ibon, ang biosintesis ay isinasagawa sa mga kidney nito[3].

Kabilang sa mga hayop na nawalan ng kakayahan na mag-sintesis ng sariling bitamina C ang mga simian at tarsier na ang pinagsamang ito ay bumubuo sa dalawang pangunahing mga suborder ng primate na anthropoidea na tinatawag ring haplorrhini. Kabilang sa pangkat na ito ang mga tao(humans). Ang ibang mga mas primitibong mga primate(strepsirrhini) ay may kakayahang gumawa ng sariling bitamina C. Ang sintesis ay hindi naisasagawa sa ilang mga species sa pamilya ng maliit na rodent na caviidae na kinabibilangan ng mga guinea pig at capybara ngunit ito ay naisasagawa sa ibang mga rodent gaya ng mga daga. Kabilang din sa mga ilang species ng ibong passerine ay walang kakayahang lumikha ng sariling bitamina C ngunit hindi lahat ng mga species nito. May teoriyang ang kakayahang ito ay nawala ng hiwalay ng ilang mga beses sa mga ibon. Ang lahat ng nasubukang(tested) paniki kabilang ang mga pangunahing pamilya ng mga paniking kumakain ng mga insekto at prutas ay walang kakayahang mag-sintesis ng sariling bitamina C. Ang bakas ng GLO ay natukoy sa tanging 1 sa 34 mga species ng paniki na sinubukan sa buong saklaw ng 6 na mga pamilya ng paniking sinubukan. [4]

Talababa[baguhin | baguhin ang batayan]

  1. WHO Model Formulary 2008. World Health Organization. 2009. p. 496. ISBN 9789241547659. http://apps.who.int/medicinedocs/documents/s16879e/s16879e.pdf. Hinango noong 8 December 2016. 
  2. "The biosynthetic pathway of vitamin C in higher plants". Nature 393 (6683): 365–9. May 1998. Bibcode 1998Natur.393..365W. doi:10.1038/30728. PMID 9620799. 
  3. "The hepatic glycogenoreticular system". Pathol. Oncol. Res. 7 (2): 107–10. 2001. doi:10.1007/BF03032575. PMID 11458272. 
  4. "Variation of l-gulonolactone oxidase activity in placental mammals". Comparative Biochemistry and Physiology B 67 (2): 195–204. 1980. doi:10.1016/0305-0491(80)90131-5. 

Mga kawing panlabas[baguhin | baguhin ang batayan]