Digmaang Napoleoniko

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
Tumalon sa: nabigasyon, hanapin

Ang Digmaang Napoleoniko (1803–1815) ay isang serye ng mga giyera na ipinahayag ni Napoleon Bonaparte laban sa mga makapangyarihang bansa sa Europa na bumuo ng mga kowalisyon. Samakatuwid, ito ay mga digmaang pinaglabanan noong panahon ng pamumuno ni Napoleon (kilala rin bilang Napoleon I ng Pransiya) sa Pransiya noong Nobyembre 1799. Lumakas ang kapangyarihan ng Pransiya nang masakop ng Grande Armée ni Napoleon ang malaking bahagi ng Europa. Sa kanyang karera bilang heneral, lumaban si Napoleon ng 60 beses at 7 beses na natalo. Ang Imperyong Pranses ay humina nang sila'y natalo sa tangkang pagsakop sa Rusya noong 1812. Natalo si Napoleon noong 1814 at ipinatapon sa isla ng Elba; siya'y nakatakas at bumalik sa kapangyarihan pero siya'y natalo sa Labanan sa Waterloo. Siya'y ipinatapon muli pero ngayon ay sa isla na ng Saint Helena.

Tinalo ni Napoleon ang limang kowalisyon na binuo ng mga bansang Europeo laban sa kanya bago siya'y natalo sa ika-anim at ikapitong kowalisyon. Ang unang dalawang kowalisyon ay tinalo sa kasagsagan ng Rebolusyong Digmaan ng mga Pranses, habang ang ikatlo, ika-apat, at ikalima ay nilabanan sa pamumuno ni Napoleon. Pagkatapos umatras sa Rusya, natalo si Napoleon ng ika-anim na kowalisyon sa Leipzig at sa Pransya mismo at ng ikapito sa Waterloo. Pagkatapos ng huling pagkatalo ni Napoleon, ibinalik ng mga Allies ang lahat ng mga nakuhang teritoryo ng Pransya sa pamamagitan ng Kongreso sa Vienna.

Ang Pagsalakay sa Russia (1812)[baguhin | baguhin ang batayan]

Napoleon itinanghal isang Pranses imbasyon ng Russia noong 1812 tulad ng sa Estados Unidos at Britain nagsimula ang Digmaan ng 1812. Ito ay sa Russia na Napoleon ay unang naka-check in ang kaniyang pananaig ng Europa, sa malaking Battle of Borodino. Gayunpaman, ang mga Russians had sa retiro at iwanan ang kabisera, Moscow, ang pagsusulong French hukbo. Napoleon natagpuan Moscow walang laman at nasusunog, dahil ang Russian pangkalahatang Kutuzov kinuha ang lahat ng mga naninirahan sa labas ng Moscow. Pagkatapos, ni Napoleon weakened '' Grande Armee '' ay nagkaroon na umatras sa Paris sa pamamagitan ng Russian pagyeyelo ng taglamig, ngunit sa wakas ay bagsak sa pamamagitan ng mga Russian. Prussia at Austria mamaya ipinahayag digmaan matapos ni Napoleon failure, simula ng Digmaang ng Sixth Coalition. Sa huli ika-19 siglo, Leo Tolstoy ni nobelang Digmaan at Kapayapaan at Peter Ilyich Tchaikovsky ni piraso ng musikang 1812 Overture itinatanghal ang makabayan digmaan at ipinagdiwang ang paglaban at pagpapalaya ng Russia.



KasaysayanPransiya Ang lathalaing ito na tungkol sa Kasaysayan at Pransiya ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.