Einar Haugen

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
Jump to navigation Jump to search

Si Einar Ingvald Haugen (/ˈhaʊɡən/; 19 Abril 1906 - 20 Hunyo 1994) ay isang Americanong lingguwista, awtor, at propesor sa University of Wisconsin-Madison at Harvard University.

Biyograpiya[baguhin | baguhin ang batayan]

Isinilang si Haugen sa Sioux City, Iowa sa mga Norwegian mula sa bayan ng Oppdal sa Norway. Noong kabataan niya, nagbalik ang pamilya sa Oppdal nang ilang taon, ngunit nagtungo muli sa Estados Unidos. Nag-aral siya sa Morningside College sa Sioux City at lumipat sa St. Olaf College upang mag-aral kasama si Ole Edvart Rølvaag. Natapos niya ang kaniyang B.A. noong 1928 at agad na nagtuloy sa gradwadong pag-aaral sa lingguwistika sa University of Illinois at Urbana-Champaign, na naggawad din sa kaniya ng kaniyang Ph.D. noong 1931.

Noong 1931 naging faculty si Haugensa University of Wisconsin–Madison, kung saan siya nanatili hanggang 1962. Ginawaran siya ng Victor S. Thomas Professor of Scandinavian and Linguistics sa Harvard University noong 1964, at nanatili doon hanggang sa kaniyang pagreretiro noong 1975. Nagsilbi siyang pangulo ng Linguistic Society of America, ngAmerican Dialect Society, at ng Society for the Advancement of Scandinavian Study. Naging miyembro din siya ng Lupon ng mga Editor ng Norwegian-American Historical Association [1]

Pinarangalan siya ng honorary degree noong 1972, doctor philos. honoris causa, sa Norwegian Institute of Technology, na pagkaraan ay naging bahagi ng Norwegian University of Science and Technology[2]

Kinikilala si Haugen bilang tagapagpasimuno [citation needed] ng larang ng sosyolingguwistika at bilang isang nangungunang iskolar sa larang ng Araling Norwegian-American, kasama ang Araling Old Norse. Marahil ang pinakamalaking ambag niya ang The Norwegian language in America; A study in bilingual behavior (ISBN 0-253-34115-9). Dagdag pa sa maraming mahahalagang akda sa nabanggit na larang, isinulat niya ang awtoritaryong akda sa diyalekto ng kaniyang bayang sinilangan ng Oppdal at ang aklat na pinamagatang The Ecology of Language, kung saan niya pinasimuno ang bagong larang sa lingguwistika na tatawagin pagkaraan bilang Ecolinguistics.Isinulat din ni Einar Haugen ang Norwegian American Dictionary/Norsk engelsk ordbok (ISBN 0-299-03874-2).[3][4]

Ang huli niyang aklat ay isang biyograpiya ng Norwegian virtuoso violinist Ole Bull na kasamang isinulat ng kaniyang anak na si Camilla Cai. [4][5]

Mga Memoryal[baguhin | baguhin ang batayan]

Ang Einar and Eva Lund Haugen Memorial Scholarship ay itinatag ng Norwegian-American Historical Association bilang parangal kay Einar Haugen at ang kaniyang asawang si Eva Lund Haugen. Itinatag din ng Boston Chapter ng American-Scandinavian Foundation ang Einar and Eva Haugen Prize. Ang gawad ay taon-taong ibinibigay sa isang undergraduate o graduate student para sa kahusayan sa larang ng wika at panitikang Scandinavian sa Harvard University.[6]

Piling Bibliyograpiya[baguhin | baguhin ang batayan]

  • Voyages To Vinland: The First American Saga (1942)
  • Spoken Norwegian (1946)
  • The Norwegian Language in America: A Study in Bilingual Behavior (1953)
  • Bilingualism in the Americas (1956)
  • Language Conflict and Language Planning: The Case of Modern Norwegian (1966)
  • Studies by Einar Haugen: Presented on the occasion of his 65th birthday ( 1971)
  • The Ecology of Language; Language science and national development (1972)
  • Norwegian-English Dictionary: A Pronouncing and Translating Dictionary of Modern Norwegian (1974)
  • The Scandinavian Languages: An Introduction to their History (1976)
  • Bibliography of Scandinavian Languages and Linguistics 1900-70 (1974)
  • Scandinavian Language Structures (1982)
  • Immigrant Idealist: A Literary Biography of Waldemar Ager, Norwegian American (1989)
  • Ole Bull: Norway's romantic musician and cosmopolitan patriot (1993)

Tingnan din[baguhin | baguhin ang batayan]

  • Schizoglossia, terminong inimbento ni Haugen

Mga Sanggunian[baguhin | baguhin ang batayan]

  1. Einar Haugen (1906-1994) (Lloyd Hustvedt.
  2. "Honorary doctors at NTNU" (sa English). Norwegian University of Science and Technology. http://www.ntnu.edu/phd/honorary-doctors. 
  3. Einar Haugen, leading authority on Norwegian culture in US (The Boston Globe.
  4. 4.0 4.1 Memorial minute from Harvard University
  5. Haugen, Einar; Cai, Camilla (1993), Ole Bull: Norway's romantic musician and cosmopolitan patriot, University of Wisconsin Press, ISBN 978-0-299-13250-7, https://books.google.com/books?id=0V_YprwSWLUC 
  6. Einar and Eva Haugen Prize (The President and Fellows of Harvard College)