Fernando Maramag
Fernando Maramag | |
|---|---|
| Kapanganakan | Fernando Mamuri Maramág[1] 21 Enero 1893[2]
|
| Kamatayan | 23 Oktubre 1936[2] |
| Mamamayan | Pilipinas |
| Trabaho | patnugot ng pahayagan, makatà, manunulat ng sanaysay, guro, manunulat |
Si Fernando Maramag (Enero 21, 1893 – Oktubre 23, 1936) ay isang makata, manunulat, guro, mamamahayag, at mananalaysay na kabilang sa unang henerasyon ng mga makatang Pilipino na nagsulat sa wikang Ingles.[3] Ipinanganak siya sa bayan ng Ilagan, Isabela, isang bayan na itinatag ng kanyang ninuno na kapangalan niya, at lumaki sa Hilagang Luzon. Isa mestisang Pilipino-Kastila ang kanyang ina na si Victoria Mamuri at ang pangalan ng kanyang ama ay Rafael Maramag.[4]
Natapos niya ang kanyang edukasyon sa mataas na paaralan noong 1908. Nagkolehiyo siya sa Pamantasang Normal ng Pilipinas at lumipat sa Unibersidad ng Pilipinas,[5] kung saan nahasa ang kanyang kasanayan sa panitikan. Kinasal si Maramag kay Constancia Ablaza at nagkaroon sila ng anim na anak.[6]
Nakilala si Maramag dahil sa kanyang husay sa paggawa ng mga tula at sanaysay na nagtatampok ng kalikasan, damdamin, at makabayang ideya. Ilan sa kanyang tanyag na mga akda ang To A Youth at The Aetheist. Ang ilan pang obra gaya ng Moonlight on Manila Bay[7] at The Rural Maid[8] ay patuloy na binibigyang-pansin ng mga mambabasa at iskolar. Ang Moonlight on Manila Bay ay binibigyang-kahulugan sa mga pag-aaral ng panitikan bilang tula ng makabayang damdamin, samantalang ang The Rural Maid ay kinikilala bilang isang romantikong tula. Ang kanyang mga sanaysay at tula ay itinuturing na natatangi dahil sa dingal, kawastuan, at kagandahan ng mga pangungusap.
Bukod sa pagtula, naging masigasig siyang mamamahayag. Naging patnugot siya ng ilang publikasyon, kabilang ang Philippines Herald at Herald Mid-Week Magazine. Higit sa lahat, siya ang naging patnugot ng The Tribune hanggang sa kanyang kamatayan noong 1936. Sa pamamagitan ng kanyang mga editoryal, nagbigay siya ng matatalim na puna at masusing komentaryo hinggil sa mga isyung panlipunan at pambansang suliranin sa panahon ng kolonyalismong Amerikano.
Nagturo si Maramag sa iba’t ibang institusyon at kabilang sa mga unang guro at manunulat na gumamit ng Ingles bilang midyum ng malikhaing pagsulat sa Pilipinas. Naging prinsipal o punong-guro siya ng Instituto de Manila (kalauna'y naging University of Manila). Ang kanyang mga akda ay nagpakita ng paglipat ng panitikang Pilipino mula sa tradisyong Kastila tungo sa panitikang Ingles.
Nagsilbi din siya sa pamahalaan bilang puno ng dibisyon ng paglalathala ng Kagawaran ng Katarungan. Sa kalaunan, nagsilbi siya bilang katuwang panteknikal para sa noo'y Pangulo ng Senado ng Pilipinas na si Manuel Quezon.
Namatay siya noong Oktubre 23, 1936 sa edad na 43. Naiwan niya ang mga tula, sanaysay, at editoryal na nakatala bilang bahagi ng maagang panitikang Ingles sa Pilipinas. Bilang pagpupugay sa kanyang nagawa sa panitikang Pilipino, itinayo ang isang panandang pangkasaysayan sa kanyang bayan sa Isabela.
Mga sanggunian
[baguhin | baguhin ang wikitext]- ↑ "Maramag, Fernando Mamuri" (sa wikang Ingles). Inarkibo mula sa orihinal noong 6 Pebrero 2018. Nakuha noong 16 Mayo 2018.
- 1 2 Fernando M. Maramag, Wikidata Q53620838
- ↑ "Fernando M. Maramág". poets.org (sa wikang Ingles). Academy of American Poets. Nakuha noong 2025-09-30.
- ↑ "Fernando M. Maramag: Biography and Poems". Nakuha noong 2025-09-30.
- ↑ CCP Encyclopedia of Philippine Art: Philippine literature (sa wikang Ingles). Cultural Center of the Philippines. 1994. ISBN 978-971-8546-43-7.
- ↑ Zaide, Gregorio F. (1979). The Pageant of Philippine History: From the British invasion to the present (sa wikang Ingles). Philippine Education Company.
- ↑ "Moonlight on Manila Bay by Fernando M. Maramág - Poems | Academy of American Poets". poets.org (sa wikang Ingles). Academy of American Poets. Nakuha noong 2025-09-30.
- ↑ "The Rural Maid by Fernando M. Maramag (Poem)". Nakuha noong 2025-09-30.