Kaluwalhatian

Ang luwalhati o pagluwalhati ay ang papuri, kadakilaan o pagdakila, at pagpaparangal na nakikita o nadarama ng mga tao, na karaniwang para sa o ng Diyos.

Sa mga relihiyong Abrahamiko, ang kaluwalhatian o gloria (Latin: gloria 'katanyagan, kabantugan') ay naglalarawan sa pagpapakita ng presensya ng Diyos ayon sa pagkaunawa ng tao. Ang banal na kaluwalhatian ay isang mahalagang motibo sa buong teolohiyang Kristiyano, kung saan ang Diyos ay itinuturing na pinaka-maluwalhating nilalang sa lahat ng umiiral, at pinaniniwalaan na ang mga tao ay nilikha ayon sa larawan ng Diyos at maaaring makibahagi o makilahok, bagaman di-ganap, sa banal na kaluwalhatian bilang mga tagapagdala ng Kanyang larawan. Kaya't itinuturo sa mga Kristiyano na "paliwanagin ninyo nang gayon ang inyong ilaw sa harap ng mga tao; upang makita nila ang inyong mabubuting gawa, at luwalhatiin nila ang inyong Ama na nasa langit."

Etimolohiya

Ang "kaluwalhatian" ay isa sa pinakakaraniwang salitang papuri sa Kasulatan. Sa Hebreong Bibliya, ang konsepto ng kaluwalhatian ay ipinahahayag sa pamamagitan ng ilang salitang Hebreo, kabilang ang hod (Ebreo: הוד) at kavod (כָּבוֹד). Kalaunan, ang mga orihinal na konseptong ito ay isinalin sa Kristiyanong Tipan bilang salitang Griyego na doxa (Sinaunang Griyego: δόξα). Ang salitang Hebreo na kavod (K-V-D) ay nangangahulugang "kahalagahan, bigat, paggalang, kabigatan," subablit higit sa lahat ay "kaluwalhatian, paggalang, karangalan, kamahalan." Sa pagsasalin ng Hebreong Bibliya, ang ginamit na salitang Griyego ay doxa, isang salitang malawak ding matatagpuan sa Bagong Tipan na orihinal na isinulat sa Griyego. Ang doxa ay nangangahulugang "paghatol" o "opinyon," at sa pagpapalawig, "mabuting reputasyon, karangalan." Isinalin ito ni Agustin ng Hipona bilang clara notitia cum laude ("maliwanag na katanyagan na may papuri").

Sa Bibliya

Bibliyang Hebreo

Sa Exodo 33:18–20, sinabi kay Moises na walang taong makakakita sa kaluwalhatian (כָּבוֹד, kavod) ni Yahweh at mabubuhay:

Kaya't hiniling ni Moises, "Yahweh, ipakita po ninyo sa akin ang inyong kaluwalhatian! "Makikita mong lahat ang aking kaluwalhatian at bibigkasin ko sa iyo ang aking pangalan: Yahweh. Mahahabag ako sa nais kong kahabagan at maaawa ako sa nais kong kaawaan, ngunit hindi mo maaaring makita ang aking mukha sapagkat tiyak na mamamatay ang sinumang makakita niyon."

Isinulat naman ng propetang si Ezekiel sa kanyang pangitain:

Mula sa baywang nito pataas ay may nagniningning na tila makinis na tanso. Sa ibaba naman ay may nakapalibot na apoy na nakakasilaw, na ang kulay ay parang bahaghari. Ganyan ang katulad ng kaluwalhatian ni Yahweh. Nang makita ko ito, ako'y nagpatirapa, at may narinig akong tinig.

Bagong Tipan

Sa Bagong Tipan, ang katumbas na salita ay ang Griyegong δοξα (doxa), na kung minsan ay isinasalin ding "liwanag." Halimbawa, sa kapanganakan ni Kristo:

Doon ay may mga pastol na nasa parang at nagbabantay ng kanilang mga tupa nang gabing iyon. At tumayo sa harapan nila ang isang anghel ng Panginoon at nagliwanag sa kapaligiran nila ang kaluwalhatian ng Panginoon. Ganoon na lamang ang kanilang pagkatakot. Ngunit sinabi sa kanila ng anghel, "Huwag kayong matakot! Ako'y may dalang magandang balita para sa inyo na magdudulot ng malaking kagalakan sa lahat ng tao."

Sa pangyayaring kilala bilang Pagbabagong-anyo ni Jesus, nagpakita sina Moises at Elias na may kaluwalhatian kasama ni Jesus, at ang mga alagad na nakasaksi rito, sina Pedro, Santiago at Juan, ay "nakita nila ang kaluwalhatian ni Jesus."

Sa ebanghelyo ni Juan, sinabi ni Jesus na nagsisimula nang matupad ang kanyang tadhana nang umalis si Judas Iscariote upang siya'y ipagkanulo:

"Ngayo'y luluwalhatiin na ang Anak ng Tao, at sa pamamagitan niya ay luluwalhatiin ang Diyos."

Pagkatapos nito ay naghandog si Jesus ng mahabang panalangin sa Ama, kung saan sinabi niya:

Inihayag ko dito sa lupa ang iyong kaluwalhatian; natapos ko na ang ipinapagawa mo sa akin. Kaya, Ama, ipagkaloob mo sa akin ngayon sa iyong harapan ang kaluwalhatiang taglay ko sa piling mo bago pa likhain ang sanlibutan.

Sa Katolisismo

Itinataguyod ng doktrinang Katoliko na ang mundo ay nilikha bilang isang gawa ng malayang kalooban ng Diyos para sa kanyang sariling kaluwalhatian. Gayunman, itinuturo rin ng doktrinang Katoliko na hindi hinahangad ng Diyos na luwalhatiin para sa kanyang sarili lamang, kundi alang-alang sa sangkatauhan upang makilala Siya.