Pumunta sa nilalaman

Nina Gualinga

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya
Nina Gualinga
Kapanganakan1993 (edad 30–31)
NasyonalidadEcuadorian
NagtaposLund University
TrabahoAktibista sa klima at tagapagtanggol ng karapatan ng mga katutubo
Kilala saAktibismong pangkalikasan
Parangal2018 WWF International President’s Youth award

Si Nina Gualinga (ipinanganak noong Hunyo 1993)[1] ay isang Ecuadorian na aktibista na nagtutulak ng mga karapatang pangkalikasan at mga karapatan ng mga katutubo. Bahagi siya ng pamayanan na nagsasalita ng Kichwa at ginugol ang halos bahagi ng kanyang buhay sa pagtataguyod sa mas mabuting proteksyon sa kapaligiran ng Ecuadorian Amazon at sa mga naninirahan na mga hayop pati na rin ang mga tao na umaasa sa kapaligiran na ito..[2][3]

Talambuhay at aktibismo[baguhin | baguhin ang wikitext]

Si Gualinga ay ipinanganak at lumaki sa pamayanan ng Sarayaku na nagsasalita ng Kichwa kasama ang kanyang ina sa Ecuadorian Amazon.[3][4] Sa edad na pitong taong gulang, siya ay nagtataguyod para sa hustisya sa klima at mga karapatang katutubo..[3][5][6] Nakuha niya ang kanyang kaalaman sa kagubatan sa pamamagitan ng kanyang mga magulang at lolo't lola. Ang kapatid na babae ni Gualinga, na si Helena Gualinga, at ang kanyang ina, na si Noemí Gualinga ay mga aktibista rin sa kapaligiran at mga aktibong miyembro ng pamayanan ng Kichwa Sarayaku laban sa pagsasamantala sa kagubatan ng Amazon ng mga kumpanya at ng gobyerno ng Ecuador. Ang adbokasiya ni Gualinga para sa mga karapatan ng katutubo at teritoryo ay nagsimula nang ang isang kumpanya ng langis sa tulong ng mga tropa ng militar ng Ecuadorian na pamahalaan ay marahas na sinamantala ang lupang katutubo ng kanyang komunidad.[4] Ang panghihimasok na ito ay humantong sa isang ligal na labanan sa pagitan ng gobyerno ng Ecuadorian at ng pamayanan ng Sarayaku bago ang Inter-American Court of Human Rights, na kung saan ay nagresulta sa isang tagumpay para sa pamayanan ng Sarayaku.[2][7][8] Sa edad na 18, kinatawan ni Gualinga ang kabataan ng Sarayaku sa huling pagdinig ng kaso.[3][2][5]

Nag-aaral siya sa departamento ng Karapatang Pantao ng Lund University.[9][10][4]

Si Gualinga ay nagkaroon ng isang katutubong pakikisama sa Amazon Watch kung saan binuo niya ang panukala para sa kanyang sariling organisasyong hindi pang-gobyerno na naglalayong bigyang kapangyarihan ang kabataan at kababaihan ng katutubong Sarayaku, at protektahan ang Timog Ecuadorian Amazon.[5] Ang kanyang samahan na Hakhu Amazon Design ay nagbebenta ng mga gawa sa kamay na mga alahas at palamuti sa katawan.[3][5][11] Hinihingi niya sa gobyerno ng Ecuador na kilalanin ang kagubatan mismo ng Amazon bilang isang yaman at para wakasan ng gobyerno ang kasunduan sa kontrata nito sa mga pangunahing kumpanya ng langis at pagmimina.[2]

Aktibo rin siya bilang isang aktibista ng karapatang pangkatutubo sa internasyonal na antas, na may pagtuon sa pagprotekta sa mga bahay at lupa laban sa mga interes ng korporasyon.[7][4] Bahagi siya ng pandaigdigang panawagan na ihinto ang pagkuha ng fossil fuel.[10][12] Kasama rin siya sa mga delegado na nagtataguyod para sa proteksyon ng "Living Forests" sa pandaigdigang mga kumperensya sa klima noong COP20 at COP21 sa Lima at Paris.[10][5] Sa kurso ng COP21, iginuhit niya ang pansin sa mga kahilingan ng kanyang bayan sa pamamagitan ng paglalayag sa ilog ng Seine sa Paris sakay ng isang kanue mula sa kanyang nayon.[13] Siya ay miyembro ng mga katutubong kababaihan na nagmartsa noong 2016 upang mapag-isa at ipagtanggol ang mga karapatan at teritoryo ng mga kababaihan ng 7 nasyonalidad.[11][5] Si Gualinga ay nagbigay ng paliwanag sa mga epekto ng pagbabago ng klima sa mga mamamayan ng Kichwa sa COP22 sa Marrakech at hinimok ang gobyerno na unahin ang mga pagkilos sa klima upang mabawasan ang mga paglabas ng carbon para sa mga katutubong tao.[7][6] Bahagi siya ng Women’s Earth and Climate Action Network (WECAN), Amazon Watch at Sarayaku Delegation sa COP23 sa Bonn at isang tagapagsalita sa kaganapan.[14][15] Si Nina ay bahagi rin ng delegasyon ng WECAN sa COP25 na negosasyon sa klima sa Madrid noong 2019.[16] Sa kaganapan, binanggit niya na ang paraan sa labas ng krisis sa klima ay makinig sa mga katutubo na naging tagapag-alaga ng lupa sa libu-libong taon para sa mga solusyon.[11] Nagbigay siya ng panayam tungkol sa Mga Katutubong Tao ng Amazon: The Guardians of Our Future sa IAAC Auditorium, Barcelona noong ika-25 ng Pebrero 2020.[17][18]

Mga parangal[baguhin | baguhin ang wikitext]

  • Gawad sa Kabataan ng WWF International President ng 2018

Mga Sanggunian[baguhin | baguhin ang wikitext]

  1. "Nina Gualinga, la luchadora ambiental que batalla contra la violencia de género". El Universo (sa wikang Kastila). 2020-07-04. Nakuha noong 2020-11-11.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (link)
  2. 2.0 2.1 2.2 2.3 "Activist Nina Gualinga on protecting the Amazon". World Wildlife Fund (sa wikang Ingles). Nakuha noong 2020-11-10.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (link)
  3. 3.0 3.1 3.2 3.3 3.4 Cartagena (2018-05-08). "Environmental and indigenous rights activist to receive WWF's top youth conservation award". World Wide Fund For Nature. Nakuha noong 2020-11-10.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (link) CS1 maint: url-status (link)
  4. 4.0 4.1 4.2 4.3 "Nina Gualinga > IAAC Lecture Series". IAAC (sa wikang Ingles). 2020-02-18. Nakuha noong 2020-11-10.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (link)
  5. 5.0 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 "Nina Sicha Siren Gualinga | SDLAC". sdlac.yale.edu. Nakuha noong 2020-11-10.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (link)
  6. 6.0 6.1 "Climate justice day at COP22 considers climate impacts on indigenous people - Business & Human Rights Resource Centre". www.business-humanrights.org (sa wikang Ingles). Nakuha noong 2020-11-10.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (link)
  7. 7.0 7.1 7.2 "OHCHR | Spotlight on indigenous rights at COP22 climate talks". www.ohchr.org. Nakuha noong 2020-11-10.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (link)
  8. "Climate justice day at COP22 considers climate impacts on indigenous people - Business & Human Rights Resource Centre". www.business-humanrights.org (sa wikang Ingles). Nakuha noong 2020-11-10.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (link)
  9. "Indigenous Environmental Activism in the Amazon: Nina Gualinga". Never Apart (sa wikang Ingles). Nakuha noong 2020-11-10.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (link)
  10. 10.0 10.1 10.2 Amazon Watch (2014-12-12). "Indigenous Voices: A Call to Keep the Oil in the Ground". HuffPost (sa wikang Ingles). Nakuha noong 2020-11-10.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (link) CS1 maint: url-status (link)
  11. 11.0 11.1 11.2 International, WECAN (2019-12-21). "People Power Rises for Climate Justice at COP25: WECAN International Analysis & Reflection". WECAN International (sa wikang Ingles). Nakuha noong 2020-11-10.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (link)
  12. "Indigenous Voices: A Call to Keep the Oil in the Ground". Amazon Watch (sa wikang Ingles). Nakuha noong 2020-11-10.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (link)
  13. "8 women who are changing the world without you even realising". LifeGate (sa wikang Ingles). 2016-03-07. Nakuha noong 2020-11-10.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (link)
  14. "Women's Voices for Climate Justice". Women's Voices for Climate Justice (sa wikang Ingles). Nakuha noong 2020-11-10.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (link)
  15. "Amazon Watch and Sarayaku Delegation to COP 23". Amazon Watch (sa wikang Ingles). Inarkibo mula sa ang orihinal noong 2018-01-13. Nakuha noong 2020-11-10.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (link) Naka-arkibo 2018-01-13 sa Wayback Machine.
  16. "Advocacy at UN Climate Forums". WECAN International (sa wikang Ingles). Nakuha noong 2020-11-10.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (link)
  17. Cm | (2020-02-24). "Nina Gualinga Lecture". Architecture Walks and Tours in Barcelona (sa wikang Ingles). Nakuha noong 2020-11-10.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (link)
  18. "Nina Gualinga > IAAC Lecture Series". IAAC (sa wikang Ingles). 2020-02-18. Nakuha noong 2020-11-10.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (link)

Mga panlabas na link[baguhin | baguhin ang wikitext]